Алаң
Мақалалар
Кітаптар
Библиография



"Семья" - "отбасы" деген балама дұрыс. Жанұя - калька аударма

отбасы

"Отбасы" деп қолданып жүрміз. Ешбір тиімсіз тұсын көріп тұрғанымыз жоқ.


Ғаламтор -- қолданысқа түскен, құлаққа сіңісті болып қалған атау.

Ғаламтор нұсқасы дұрыс.

"Интернет" термині 2014 жылы қазақ тілінде де интернет болып бекітілген. Бірақ жұртшылық арасында ғаламтор ретінде тарап, қолданысқа кеңінен еніп кетті. ғаламтор баламасы интернеттің мағынасын дөп бермейді деушілер де бар. Меніңше Толығырақ ...түп тамырын қазбалай бермей, ел қабылдаған нұсқаны бекіткен дұрыс. "ғаламтор" термин ретінде өз қызметін тәп-тәуір атқарып жүр. Әрине ғаламтор сөзі всемирная сеть ұғымына сай келеді деушілер де бар. Егер мағынаны ашу-ашпау мәселесін қазбалар болсақ, "паспорт", "гимн" терминдерінің, "азық-түлік дүкені" деген ұғымның бастапқы мағыналары мүлдем басқаша болғанын көреміз. Сондықтан...


Осыдан бес ай бұрын Есет Сағынай деген қолданушы осы маска термині туралы тым жақсы балама жазған болатын. Жазбада: «Ағылшынша Mask, Орысшасы Маска терминінің Қазақша ТҰМША баламасы бола тұра не себепті Толығырақ ...бетперде сөзі қолданысқа енгізілгенін түсінбей келемін. Қызметі мұрын, ауыз, бетті айналадағы жағымсыз әсерлерден қорғайтын ТҰМША мен масканың еш айырмашылығы жоқ» делінген еді.
Оны Серік Ерғали ағамыз да «Бетперденің қазақ ұғымында екі түрі бар: бетті жабатын түрі - бетперде, тұмсықты тұмшалайтыны - тұмша. Театрдағысы – бетперде» деп толықтыра отырып құптаған болатын.
Мен өзім «Иә, тұмша, тұмшалау ұғымы - қазақта бар ұғым. Мұқағали ағамыз "Жанарымды тұманмен тұмшаладым, Серіппесі үзіліп тұр садағым" деп жырлаған еді. Бірақ бетперде сөзі айналымға еніп кетті. «Маска» сөзін солай ала салмадық па деп аңсайтындар да бар. Өз басым бетпердеге қарсы емеспін. Перде - терезені күн көзінен көлегейлеп тұрады. Ал бетперде аузымыз бен мұрнымызды көлегейлеп, бүркеп, жауып тұр. Яғни адамды тура келетін әсерден тасалап, қорғап, бүркеп, көлегейлеп, бір сөзбен айтқанда жауып тұрады. Сондықтан бетперде деп болса да қазақшаланғанына қуаныштымын» деп пікір қосып едім. Сондықтан сауалнамаға ТҰМСА деген нұсқасын да қосуыңызды сұрар едім

бетперде

Күнделікті тұрмыста "бетперде", "бетперде киіңіз" деп айтамыз.


"Аспансерік", "Әуесерік" термин ретінде де, атау ретінде де қолданысқа түспейтіні анық. Десе де, "әуесерікті қолдаған болар едім."

Осыдан төр ай бұрын Серік Ерғали бұл мәселені көтерген еді. Посттың қайталануына қарағанда, мәселе көпшілікті қызықтырғанға ұқсайды. Стю́ард, стюарде́сса (ағылшын. steward(ess)) немесе бортпроводни́к — кемеде немесе ұшақта даяшылық және Толығырақ ...басқа да қызмет көрсетіп, апат болған жағдайда жолаушыларға көмектесетін арнайы құрамдағы маман. Темір жол тасымалында бұл маманды проводник деп атайды. Проводникті тым жақсы жолсерік деп жүрміз. "Стюардесса", "бортпроводник", "проводник" мамандардың бірдей қызмет атқаратынын ескере келіп, үшеуін де жолсерік деп атауды, ал қажеттілік туындаған жағдайда әуе жолсерігі, пойыз жолсерігі және кеме жолсерігі деп көрсетуді ұсынамын

Жолсерік
Әрине, жылыжай дұрыс қой. Жылужай -жылу тарататын орын.
Жылыжай қолданысқа еніп кеткелі қашан, сәтті балама.
Жылыжай деген нұсқа дұрыс. Өйткені өсімдіктерді өсіру үшін жылы, жайлы орын болу керек.
Басқа пікірлерді көрсету