Терминологиялық алаң

Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.

Сарапшы мамандар

ТЕК ТЕРМИНКОМ МҮШЕЛЕРІ ҒАНА ДАУЫС БЕРЕ АЛАДЫ! РТК 2026 жылғы 2-отырысында бекітілетін терминдер (жаратылыстану-математика бағыты)

№	САЛАСЫ	ТЕРМИН САНЫ	РЕТТІК САНЫ
1	Медицина (терапия) саласы терминдері (ҚР Денсаулық сақтау министрлігі ұсынған)	85	1-85
2	Тау-кен саласы терминдері (Қарағанды облысы әкімдігі ұсынған)	98	86-183
3	Мәшинежасау саласының терминдері (жеке азамат ұсынған)	84	184-267
4	Мұнай және газ өнеркәсібі («QazaqGaz Aimaq» ҰК ұсынған терминдер)	157	268-424

<p><b>ТЕК ТЕРМИНКОМ МҮШЕЛЕРІ ҒАНА ДАУЫС БЕРЕ АЛАДЫ!<b> РТК 2026 жылғы 2-отырысында бекітілетін терминдер (жаратылыстану-математика бағыты)</p><table border="1">
                            <tr>
                                <td>№</td>
                                <td>САЛАСЫ</td>
                                <td>ТЕРМИН САНЫ</td>
                                <td>РЕТТІК САНЫ</td>
                            </tr><tr>
                    <td>1</td>
                    <td>Медицина (терапия) саласы терминдері (ҚР Денсаулық сақтау министрлігі ұсынған)</td>
                    <td>85</td>
                    <td>1-85</td>
                </tr><tr>
                    <td>2</td>
                    <td>Тау-кен саласы терминдері (Қарағанды облысы әкімдігі ұсынған)</td>
                    <td>98</td>
                    <td>86-183</td>
                </tr><tr>
                    <td>3</td>
                    <td>Мәшинежасау саласының терминдері (жеке азамат ұсынған)</td>
                    <td>84</td>
                    <td>184-267</td>
                </tr><tr>
                    <td>4</td>
                    <td>Мұнай және газ өнеркәсібі («QazaqGaz Aimaq» ҰК ұсынған терминдер)</td>
                    <td>157</td>
                    <td>268-424</td>
                </tr></table>

Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.

Termincom.kz

7 жыл бұрын Сілтеме

Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Республикалық терминология комиссиясының II-отырысында қаралатын терминдер

Мәдениет және өнер, спорт салаларының терминдеріне жасалған лингвистикалық сараптама қорытындысы

#	Орысша нұсқасы	Қазақша нұсқасы	Рейтинг
1.	а бокко кьюза	а бокко кьюза	а бокко кьюза а бокко кьюза Мәдениет және өнер 1. А бокко кьюза (ит. а bocca chiusa; ит. bocca «ауыз») – жабық ауызбен әнайту. 2. Әзербайжан: və boko kyuza 3. Қырғыз: а боккокьюза 4. Өзбек: vaboko kyuza 5. Түрік: ve boko kyuza 6. Ағылшын: аbocca chiusa 7. Испан: y boko kyuza 8. Неміс: undBoko Kyuza 9.Француз: etboko kyuza 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: - 12.абокко кьюза – а бокко кьюза Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +4 Қолдаймын4 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+4
2.	а воче пиена	а воче пиена	а воче пиена а воче пиена Мәдениет және өнер 1. А воче пиена (ит. а voce piena; ит. piena «толық, дауысты») – бардауыспен ән айту. 2. Әзербайжан: a tam giriş 3. Қырғыз: а вочепиена 4. Өзбек: a to'liq kirish5. Түрік: а tam giriş6. Ағылшын: а full entry7. Испан: а entrada completa8. Неміс: Ein voller Eintrag9. Француз: une entrée complète 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: - 12. а воче пиена – авоче пиена Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +4 Қолдаймын4 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+4
3.	а воче соло	а воче соло	а воче соло а воче соло Мәдениет және өнер 1. А воче соло (ит. а voce sola; ит. sola «бір, жалғыз») – бірыңғайдауыспен жеке ән салу. 2. Әзербайжан: tək səs3. Қырғыз: а воче соло4. Өзбек: bitta ovoz5. Түрік: а tek ses6. Ағылшын: а single voice 7. Испан: einnrödd 8. Неміс: Eineeinzelne Stimme 9. Француз: une voix unique 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: - 12. а воче соло – авоче соло Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +4 Қолдаймын4 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+4
4.	а дуэ корде	а дуэ корде	а дуэ корде а дуэ корде Мәдениет және өнер 1. А дуэ корде (итал.адуэ корде; итал. – «екі ішекте») – ноталық сілтеме, екі ішекті музыкалық құралдың сол жағынбасу. 2. Әзербайжан: və dude corda 3. Қырғыз: а дуэ корде 4. Өзбек: ikkisatr bilan 5. Түрік: iki telli6. Ағылшын: with two strings 7. Испан: condos cuerdas 8. Неміс: mit zwei Saiten 9. Француз: avecdeux cordes 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: - 12. а дуэ корде – адуэ корде Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +4 Қолдаймын4 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+4
5.	а капелла	а капелла	а капелла а капелла Мәдениет және өнер 1. Акапелла(ит. а cappella «капелладағысияқты) – ешбір жетекшісіз хормен ән айту. 2. Әзербайжан: achapel 3. Қырғыз: акапелла 4. Өзбек: a chapel 5. Түрік: bir şapel 6. Ағылшын: аchapel 7. Испан: capillа8. Неміс: eine Kapelle9. Француз: une chapelle 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: - 12. а капелла – акапелла Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +4 Қолдаймын4 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+4
6.	а мецце воче	а мецце воче	а мецце воче а мецце воче Мәдениет және өнер 1. А мецце воче (ит. а mezza voce; ит. mezza voce «жарты дауыспен»)– жарты дауыспен ән салу. 2. Әзербайжан: a yarım səs 3. Қырғыз: а меццевоче 4. Өзбек: a yarim ovoz 5. Түрік: а yarım ses 6. Ағылшын: аhalf voice 7. Испан: una media voz8. Неміс: Eine halbe Stimme9. Француз: une demi voix 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: - 12. а мецце воче – амецце воче Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +4 Қолдаймын4 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+4
7.	а прима виста	а прима виста	а прима виста а прима виста Мәдениет және өнер 1. А прима виста (ит. а prima vista «бір көргеннен») – параққа қарапойнау. 2. Әзербайжан: bir prima vista 3. Қырғыз: а примависта 4. Өзбек: prima vista5. Түрік: bir prima vista6. Ағылшын: a prima vista7. Испан: una prima vista8. Неміс: Ein Prima Vista9. Француз: une prima vista 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: - 12. а прима виста –а прима виста Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +1 Қолдаймын2 Қолдамаймын1 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+1
8.	а секко	а секко	а секко а секко Мәдениет және өнер 1. А секко (итал. al secco, a secco «құрғақтай, құрғақ затқа салынған(сурет)») – фрескадан айырмашылығы, кептіріліп, құрғатылған, екінші ретдымқылданған қатты сылаққа салынған қабырғалық қолөнер суреті. 2. Әзербайжан: quru 3. Қырғыз: а секко 4. Өзбек: quruq5. Түрік: kuru 6. Ағылшын: asecco 7. Испан: seco8. Неміс: Trocken9. Француз: sec 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: - 12. а секко – асекко Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +4 Қолдаймын4 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+4
9.	а темпо	а темпо	а темпо а темпо Мәдениет және өнер 1. А темпо (а tempo (лат.tempus «уақыт») – бұрынғыдай екпінмен. 2. Әзербайжан: və tempi 3. Қырғыз: а темпо 4. Өзбек: va temp5. Түрік: ve tempo 6. Ағылшын: andtempo 7. Испан: yel tempo 8. Неміс: und Tempo 9. Француз: ettempo 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: - 12. а темпо – а темпо Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +4 Қолдаймын4 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+4
10.	а темпо либеро	а темпо либеро	а темпо либеро а темпо либеро Мәдениет және өнер 1. А темпо лидеро (ит. а tempo libero «еркін екпінмен») – ешбіркүштеусіз; тікелей еркін екпінмен. 2. Әзербайжан: və tempi libero 3. Қырғыз: а темполиберо 4. Өзбек: va temp-libero5. Түрік: ve tempo libero6. Ағылшын: tempo libero7. Испан: tempo libero 8. Неміс: Unddas Tempo Libero 9. Француз: et le tempo libero 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: - 12. а темпо либеро –а темпо либеро Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +4 Қолдаймын4 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+4
11.	аб иницио	аб иницио	аб иницио аб иницио Мәдениет және өнер 1. Аб иницио (лат. аb initio «басынан») – басынан бастап. 2. Әзербайжан: ab initialo 3. Қырғыз: абиницио 4. Өзбек: ab initialo5. Түрік: ab initialo6. Ағылшын: ab initialo7. Испан: ab initialo8. Неміс: ab Initialo9. Француз: ab initialo 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: - 12. аб иницио – абиницио Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +4 Қолдаймын4 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+4
12.	аббандонаменто	аббандонаменто	аббандонаменто аббандонаменто Мәдениет және өнер 1. Аббандонаменто (итал.abbandonatamente «қысылған, басылып тасталған») – ешбірқарсылықсыз өз сезіміне ерік беру. 2. Әзербайжан: abbandonatamente 3. Қырғыз: аббандонаменто 4. Өзбек: abbandonatamente 5. Түрік: abbandonatamente 6. Ағылшын: abbandonatamente 7. Испан: abbandonatamente 8. Неміс: Abbandonatamente 9. Француз: abbandonatamente 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: - 12. аббандонаменто – аббандонаменто Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +4 Қолдаймын4 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+4
13.	аббассаменто	аббассаменто	аббассаменто аббассаменто Мәдениет және өнер 1. Аббассаменто(ит. аbbassamento «түсіру,дауысты төмендету») –дауысты төмендету. 2. Әзербайжан: abbassamento 3. Қырғыз: аббассаменто 4. Өзбек: abbassamento5. Түрік: abbassamento6. Ағылшын: abbassamento7. Испан: abbassamento8. Неміс: Abbassamento9. Француз: abbassamento 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: - 12. аббассаменто –аббассаменто Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +4 Қолдаймын4 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+4
14.	аббелендо	аббелендо	аббелендо аббелендо Мәдениет және өнер 1. Аббелендо (ит.аbbeltendo) – туындыны әшекейлермен безендіру. 2. Әзербайжан: abbelendo 3. Қырғыз: аббелендо 4. Өзбек: abbelendo 5. Түрік: abbelendo 6. Ағылшын: abbelendo 7. Испан: abbelendo 8. Неміс: Abbelendo 9. Француз: abbelendo 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: - 12. аббелендо –аббелендо Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +4 Қолдаймын4 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+4
15.	абболиционизм	абболиционизм	абболиционизм абболиционизм Мәдениет және өнер 1. Абболиционизм (ағылш.abolitionism; лат.abolitio «бас тарту») – авторлыққұқықтан бас тарту іс-әрекеті. 2. Әзербайжан: abbolisizm 3. Қырғыз: абболиционизм 4. Өзбек: abbolisizm5. Түрік: abbolitsionizm6. Ағылшын: abbolitionism7. Испан: abbolitionism 8. Неміс: Abbolitionismus 9.Француз: abolitionnisme 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: - 12. абболиционизм– абболиционизм Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +4 Қолдаймын4 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+4

Ерболат Ғалымжанұлы Асылбеков, Бултанова Жібек, Лаура Таскынбаева және 3

≡ Айымбетов Мәди 7 жыл бұрын
"приставка" терминінің қазақша баламасын жасау керек. Мыс , ұсыныс ретінде - "қондырма".
"приставка" терминінің қазақша баламасын жасау керек. Мыс , ұсыныс ретінде - "қондырма".
≡ Айымбетов Мәди 7 жыл бұрын
дұрысы - "сымсыз интернет" ( ғаламтор - всемирная паутина)
дұрысы - "сымсыз интернет" ( ғаламтор - всемирная паутина)
≡ Айымбетов Мәди 7 жыл бұрын
"реконструкция"
"реконструкция"

Басқа пікірлерді көрсету

Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.

Termincom.kz

7 жыл бұрын Сілтеме

Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Республикалық терминология комиссиясының III-отырысында қаралатын терминдер

МӘДЕНИЕТ ЖӘНЕ ӨНЕР САЛАСЫНЫҢ ТЕРМИНДЕРІНЕ ЖАСАЛҒАН ЛИНГВИСТИКАЛЫҚ САРАПТАМА ҚОРЫТЫНДЫСЫ

#	Орысша нұсқасы	Қазақша нұсқасы	Рейтинг
1.	«галле» стекло	«галле» шынысы	«галле» стекло «галле» шынысы Мәдениет және өнер1. Галлешынысы. Эмиль Галле (1846-1904) атты француз дизайнерінің есіміменбайланысты безендендірілген, әдемі суреттер салынған шыны түрі. 2. Әзербайжан: Şüşə Galle3. Қырғыз: Галле айнеги4. Өзбек: Galle shisha5. Түрік: Hallecam 6. Ағылшын: Galle Glass7. Испан: Cristal DeGalle8. Неміс: Galle Glas9. Француз: Galle Glass10. Бекітілген нұсқасы: 11. Заңнамадағықолданысы: 12. «галле» стекло – «галле» шынысы Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +10 Қолдаймын11 Қолдамаймын1 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+10
2.	«галльский дух»	«галлдықжан» галл рухыгалдық рух	«галльский дух» «галлдықжан» галл рухыгалдық рух Мәдениет және өнер1. Галлдық жан2. Әзербайжан: Gal ruhu3. Қырғыз: Галл руху4. Өзбек: Gali ruh5. Түрік: Gali ruhu6. Ағылшын: Gali spirit7. Испан: Espíritu deGali8. Неміс: Gali Geist9. Француз: Gali esprit10. Бекітілген нұсқасы: 11. Заңнамадағықолданысы: 12. «галльскийдух» – «галлдық жан» Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +5 Қолдаймын6 Қолдамаймын1 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+5
3.	гамма римского-корсакова	римский-корсаков гаммасы	гамма римского-корсакова римский-корсаков гаммасы Мәдениет және өнер1. Римский-корсаков гаммасы. НиколайАндреевич Римский-Корсаков (1844-1908) Ресей композиторы, дирижер. Римский-Корсаковтыңесімімен байланысты гамма, – ретімен орналасқан музыка әуендерінің қатары,тон-жартылай тон. 2. Әзербайжан:Rimski-Korsakovun qamması3. Қырғыз: Римский-корсаковгаммасы4. Өзбек: Rim-Korsakovgammasi5. Түрік: Rimsky-Korsakov gaması6. Ағылшын: Rimsky-Korsakovscale7. Испан: Escala deRimsky-Korsakov8. Неміс:Rimsky-Korsakow-Skala9. Француз: Échelle deRimsky-Korsakov10. Бекітілген нұсқасы: 11.Заңнамадағықолданысы: 12. гаммаримского-корсакова – римский-корсаков гаммасы Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +7 Қолдаймын7 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+7
4.	«гамма черномора»	«черномор гаммасы»	«гамма черномора» «черномор гаммасы» Мәдениет және өнер1. Черномор гаммасы. Музыкалықтермин. Баспалдақтары тұтас тондардың бірізділігін құрайтын дыбыс, гамма.Кейде «целотондық гамма» деп аталады. 2. Әзербайжан: Çernomorqamması 3. Қырғыз: Черномиоргаммасы4. Өзбек: Chernomor gammasi5. Түрік: Tüm ton ölçeği6. Ағылшын: Whole tonescale7. Испан: Escala de tonocompleta8. Неміс: Ganze Tonskala9. Француз: Toute l`échellede ton10. Бекітілген нұсқасы: 11. Заңнамадағықолданысы:12. гаммачерномора – черномор гаммасы Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +7 Қолдаймын7 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+7
5.	Гардский мост	Гард көпірі	Гардский мост Гард көпірі Мәдениет және өнер1. Гард көпірі – негізгіатауы «Пон-дю-Гар» (фр. Pont du Gard, – «Гар арқылы көпір») - ең жақсысақталған ежелгі Рим акведуктары. Францияның Гар деген жерінде орналасқан,көпір Гардон (бұрыңғы Гар) өзені арқылы өтеді. Ұзындығы 275 метр, биіктігі 47метр. 1985 жылдан бастап ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұрасы болып саналады. 2. Әзербайжан: Qard körpüsü 3. Қырғыз: Гард көпүрө4. Өзбек: Gard ko`prigi5. Түрік: Pont du Gard6. Ағылшын: Pont du Gard7. Испан: Puente del Gard8. Неміс: Pont du Gard9. Француз: Pont du Gard10. Бекітілген нұсқасы: 11. Заңнамадағықолданысы: 12. Гардскиймост – Гард көпірі Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +7 Қолдаймын7 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+7
6.	Гармодий и Аристогитон»	Гармодий мен Аристогитон	Гармодий и Аристогитон» Гармодий мен Аристогитон Мәдениет және өнер1. Гармодий мен Аристогитон (көнегрек. Ἁρμόδιος και Ἀριστογείτων; Афины – 514 б.з.д) тиранға қарсыкүресушілер, азат етушілер. Б.з.д. 514 жылы ағайынды-тирандар Гиппия менГиппархқа қарсы күрескен ежелгі грек Афина қаһармандары. Күрес нәтижесіндеГипархты өлтіріп, өздері қаза тапты. Тиранияны құлатқаннан кейін Гармодий менАристогитон тиранияға қарсы күрестің маңызды фигураларына айналды. Оларұлттық батырлар және еркін мемлекеттің негізін қалаушылар болып құрметтелді,олардың құрметіне культтар орнатылды, әндер шырқалды, олардың ұрпақтарысалықтан босатылды. XII ғасырдан бастап, әсіресе XVI ғасырда Еуропадаабсолюттікпен күрес және конституционализмнің қалыптасуы аясында «Тиранғақарсы күрес» теориясы дамыды. Грек кейіпкерлері Гармодий мен Аристогитонканондық образдарға айналды. 2. Әзербайжан: Garmodium vəAristogiton3. Қырғыз: Гармодий жанаАристогитон4. Өзбек: Harmodius vaAristogeiton5. Түрік: Tiran katilleri6. Ағылшын: Harmodius andAristogeiton7. Испан: Harmodius ogAristogeiton8. Неміс: Tyrannenmörder9. Француз: Harmodius etAristogeiton10. Бекітілген нұсқасы: 11. Заңнамадағықолданысы: 12. Гармодий иаристогитон – Гармодий мен Аристогитон Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +6 Қолдаймын6 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+6
7.	Гауди стиль	Гауди стилі	Гауди стиль Гауди стилі Мәдениет және өнер1. Гауди стилі – Каталонсәулетшісі (Испания) Анто́ни Пла́сид Гильéм Гауди́-и-Корне́ттің (1852-1926)қалыптастырған сәулет стилі. 2. Әзербайжан: Gaudi Stil3. Қырғыз: Гауди Стили4. Өзбек: Gaudi Uslubi5. Түрік: Gaudi Tarzı6. Ағылшын: Gaudi Style7. Испан: Gaudí Estilo8. Неміс: Gaudi-Stil9. Француз: Le Style DeGaudi10. Бекітілген нұсқасы:-11. Заңнамадағықолданысы: - 12. Гауди стиль – Гаудистилі Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +8 Қолдаймын8 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+8
8.	Гвельфов сокровища	Гвельфтер қазынасы»	Гвельфов сокровища Гвельфтер қазынасы» Мәдениет және өнер1. Гвельфтер қазынасы (неміс:Welfenschatz) – ортағасырлық шіркеу өнерінің коллекциясы. Бастапқы кездеГерманияның Брауншвейгеқаласының соборында орналастырылған еді. Көптеген нысан XVII ғасырдасобордан алынып, 1930 жылдары әр жаққа таратылып кетті. 2. Әзербайжан: Guelfa Xəzinəsi3. Қырғыз: Гвельфтерқазынасы4. Өзбек: Guelph Xazina5. Түрік: Guelph Hazine6. Ағылшын: Guelph Treasure7. Испан: El Tesoro DeGuelph8. Неміс: Welfenschatz9. Француз: Le Trésor DeGuelph10. Бекітілген нұсқасы:-11.Заңнамадағықолданысы: - 12. Гвельфовсокровища – Гвельфтер қазынасы Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +7 Қолдаймын7 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+7
9.	Гебальский стиль	Гебаль стилі	Гебальский стиль Гебаль стилі Мәдениет және өнер1. Гебаль стилі (Библ,Гебал (Губл) (финик. gebal; грек.Βύβλος, Byblos) – Ежелгі Финикий қаласы. Жерорта теңізінің жағалауындаорналасқан. Ливанның қазіргі астанасы Бейрутан 32 км қашықтықта болған ежелшіқала атауы. Қазіргі уақытта ежелгі Гебал/Библ орнында Джебейль (Джубейль)қаласы орналасқан. Гебаль стилі «ежелгі Гебаль қаласының стилі» дегендіаңғартады. 2. Әзербайжан: Qəbələ stili3. Қырғыз: Гебаль стили4. Өзбек: Gebalikuslubi5. Түрік: Gebal tarzı6. Ағылшын: Gebal style7. Испан: Estilo Gebal8. Неміс: Gebali Stil9. Француз: Style gebal10. Бекітілген нұсқасы:-11.Заңнамадағы қолданысы: - 12. Гебальский стиль–Гебальстилі Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +5 Қолдаймын5 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+5
10.	«гелиопольская эннеада» богов	«гелиопольдық тоғыздық» құдайлары Гелиополь құдайлары	«гелиопольская эннеада» богов «гелиопольдық тоғыздық» құдайлары Гелиополь құдайлары Мәдениет және өнер1. Гелиопольдықтоғыздық құдайлары – Эннеада (грек. Ἐννεάς – «тоғыздық»),сондай-ақ Ұлы эннеада немесе Гелиополь пантеоны деп аталып жүр. ЕжелгіМысырдағы ең басты тоғыз құдай. Бастапқыда Гелиополь қаласында пайда болған. 2. Әзербайжан: Enneadatanrıları 3. Қырғыз: Эннеада4. Өзбек: Enneada5. Түрік: Enneada6. Ағылшын: Ennead7. Испан: Enéada8. Неміс: Neunheit vonHeliopolis9. Француз: Ennéade10. Бекітілген нұсқасы:-11. Заңнамадағықолданысы: - 12. Гелиопольская эннеада богов –гелиопольдық тоғыздық құдайлары Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +7 Қолдаймын7 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+7
11.	Генуи звезда	Генуи жұлдызы Генуя жұлдызы	Генуи звезда Генуи жұлдызы Генуя жұлдызы Мәдениет және өнер1. Генуи жұлдызы (Генуя(итал. Genova – Италиядағы қала, Лигурия әкімшілік аймағына қарасты Генуяпровинциясында орналасқан) – жылы жерде өсетін, жылдам пісетінжасыл түсті райхан (базилик) сорты. 2. Әзербайжан: Genuya ulduz3. Қырғыз: Генуи жылдызы4. Өзбек: Genuya yulduz5. Түрік: Cenova yıldız6. Ағылшын: Genoa star7. Испан: Estrella deGénova8. Неміс: Genua Stern9. Француз: Gênes étoiles10. Бекітілген нұсқасы:-11. Заңнамадағықолданысы: - 12. генуизвезда – генуи жұлдызы Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +7 Қолдаймын7 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+7
12.	Геракловы столбы	Гераклдер бағаны	Геракловы столбы Гераклдер бағаны Мәдениет және өнерГераклдер бағаны (Геркулестербағаны), (лат. Columnae Herculis) – Гибралтар бұғазына кіруді шектейтінбиіктіктерді белгілеу үшін қолданылған антикалық атау. Солтүстік жартас (Еуропа жағынан) – Гибралтаржартасы (Ұлыбритания иелігінде орналасқан Гибралтар), ал оңтүстік бағанретінде (Солтүстік Африка жағынан) Мароккодағы Джебель-Муса тауы немесеСеутаның жанында орналасқан Абила тауы.2. Әзербайжан: Heraclessütunları3. Қырғыз: Геракл устуну4. Өзбек: Herkulustunlari5. Түрік: Herkül sütünleri6. Ағылшын: Pillars ofHercules7. Испан: Columnas deHércules8. Неміс: Säulen desHerakles9. Француз: Colonnesd`Hercule10. Бекітілген нұсқасы:-11. Заңнамадағықолданысы: - 12. Геракловы столбы – Гераклдер бағаны Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +8 Қолдаймын8 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+8
13.	горлица	горлица	горлица горлица Мәдениет және өнерГорлица (лат.Streptopelia, көне грек. στρεπτο- +πέλεια «әшекей тағынған көгершін») –көгершін тектес құс түрі.2. Әзербайжан: Qurqur3. Қырғыз: Бактектер4. Өзбек: Gʻurraklar5. Түрік: Kaplumbağagüvercin6. Ағылшын: Streptopelia7. Испан: Streptopelia8. Неміс: Turteltauben9. Француз: Streptopelia10. Бекітілген нұсқасы:-11. Заңнамадағықолданысы: - 12. горлица – горлица Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +5 Қолдаймын6 Қолдамаймын1 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+5
14.	габа, габардин	габа, габардин	габа, габардин габа, габардин Мәдениет және өнерГабардин (исп.gabardina)– су өткізбейтін пальто мен костюм тігуге арналған арналған мата түрі. 2. Әзербайжан: Qabardin3. Қырғыз: Габардин4. Өзбек: Gabardin5. Түрік: Gabardin6. Ағылшын: Gabardine7. Испан: Gabardina(tejido)8. Неміс: Gabardine9. Француз: Gabardine10. Бекітілген нұсқасы:-11. Заңнамадағықолданысы: - 12. габа, габардин – габа, габардин Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +6 Қолдаймын6 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+6
15.	габбро	габбро	габбро габбро Мәдениет және өнерГаббро (итал. gabbro)– интрузиялық толықкристалды магмалық тау жынысы; терең қабаттарда жататын магмалықтау жынысы. 2. Әзербайжан: Qabbro3. Қырғыз: Габбро4. Өзбек: Gabbro5. Түрік: Gabro6. Ағылшын: Gabbro7. Испан: Gabro8. Неміс: Gabbro9. Француз: Gabbro10. Бекітілген нұсқасы:-11. Заңнамадағықолданысы: - 12. габбро – габбро Дефинициясы Дауыс беру Рейтинг: +7 Қолдаймын7 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+7

Ерболат Ғалымжанұлы Асылбеков, Назгул Туребаева, Ғалия Алишова және 6

≡ Жаңаберген Әлік Сағындықұлы 7 жыл бұрын
"Галантный стиль - сырбаздық стиль" делінген. Ал, "Галантность" сөзінің өзінің аудармасында "сырбаздық" деген мүлдем жоқ - наздылық, сыпайылық, ізеттілік, әдептілік. Онда, логика бойынша, "наздылық стиль, сыпайылық стиль, ізеттілік стиль, әдептілік Толығырақ ...стиль" - дердің бірі болуы керек қой?
"Галантный стиль - сырбаздық стиль" делінген. Ал, "Галантность" сөзінің өзінің аудармасында "сырбаздық" деген мүлдем жоқ - наздылық, сыпайылық, ізеттілік, әдептілік. Онда, логика бойынша, "наздылық стиль, сыпайылық стиль, ізеттілік стиль, әдептілік стиль" - дердің бірі болуы керек қой?
≡ Омашұлы Дәуітәлі 7 жыл бұрын
"гелиопольдық тоғыздық" құдайлары деген баламасын қолдаймын
"гелиопольдық тоғыздық" құдайлары деген баламасын қолдаймын
≡ Madi Aiymbetov 7 жыл бұрын
галл рухы - дұрыс
галл рухы - дұрыс

Басқа пікірлерді көрсету

Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.

Акылбек Шаяхмет

6 жыл бұрын Сілтеме

Шаяхмет Ақылбек Қожаұлы
жазушы, Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай мемлекеттік университеті профессоры, филология ғылымдарының кандидаты

«Қазақы терминдерді халық жасайды» онлайн байқауына

#	Орысша нұсқасы	Қазақша нұсқасы
1.	шахмат	ханқамау (Ғабит Мүсірепов баламасы)
2.	Лидер	топжарған
3.	душ	сусебер
4.	линза	көзәйнек
5.	пулемет	оқсебер
6.	очки	көзілдірік
7.	коньки	сырғытпа
8.	клюшка	доптаяқ
9.	штамп	істаңба.
10.	снаряд	топ

Ерболат Ғалымжанұлы Асылбеков, Марал Уразгалиева, Жанар Байділдә және 20

≡ Елдос САУЫРҚАН 6 жыл бұрын
Пулемет сөзін "оқсебер" деп тауып айтқансыз, бірақ пулемент оқ сеппейді, оқты шашады. Меніңше болғанда ОҚШАШАР десе қисынды. Не болмаса тілімізге бейімдеп ПҮЛЕМЕТ десе дұрыс.
Пулемет сөзін "оқсебер" деп тауып айтқансыз, бірақ пулемент оқ сеппейді, оқты шашады. Меніңше болғанда ОҚШАШАР десе қисынды. Не болмаса тілімізге бейімдеп ПҮЛЕМЕТ десе дұрыс.
≡ Gulnur Kairovna 6 жыл бұрын
Шахматты ханқамау деп алған құлаққа жағымды екен. Шахмат ойынының мағынасын ашып тұрған сияқты.
Шахматты ханқамау деп алған құлаққа жағымды екен. Шахмат ойынының мағынасын ашып тұрған сияқты.
≡ Рауан Ғалымбеков 6 жыл бұрын
штамп-істаңба мағынасын ашып тұр.
штамп-істаңба мағынасын ашып тұр.

Басқа пікірлерді көрсету

Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.

Termincom.kz

4 жыл бұрын Сілтеме

Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Республикалық терминология комиссиясының 2021 жылғы ІV отырысында қаралатын терминдер

#	Орысша нұсқасы	Қазақша нұсқасы	Рейтинг
1.	бумага проклеенная	желімделген қағаз	бумага проклеенная желімделген қағаз Дефинициясы1. желімделген қағаз – желімдеу пресін пайдалана отырып, беттік желімдеуге арналған қағаз. 2. Әзербайжан: kağız, yapıştırılmış 3. Қырғыз: чапталган Кагаз 4. Өзбек: yopishqoq qog`oz 5. Түрік: bantlanmış kağıt 6. Ағылшын: taped paper 7. Испан: papel pegado 8. Неміс: papier, verklebt 9. Француз: papier collé 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: желімделген қағаз 12. Орыс тіліндегі «бумага проклеенная» сөзі заңнамада «желімделген қағаз» сөз тіркесімен аударылған. Біз «желім қағаз» деген нұсқаны ұсынар едік. Дауыс беру Рейтинг: +13 Қолдаймын13 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+13
2.	бумага фильтровальная	сүзгіш қағаз	бумага фильтровальная сүзгіш қағаз Дефинициясы1. сүзгіш қағаз – сұйықтықты тығыз заттардан бөлу (сүзу) үшін желімделмеген қағаз қолданылады. Бөлінетін жауын-шашын тамшыларының қаншалықты ірі екеніне және сұйықтықтың тұтқырлығына байланысты әртүрлі тығыздықтағы қағаз қажет. Қағаз неғұрлым тығыз болса, сүзу соғұрлым баяу жүреді. 2. Әзербайжан: filter kağız 3. Қырғыз: чыпкасы кагаз 4. Өзбек: filtr qog`oz 5. Түрік: filtre kağıdı 6. Ағылшын: filter paper 7. Испан: papel de filtro 8. Неміс: Filterpapier 9. Француз: papier filtre 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: сүзгіш қағаз 12. Орыс тіліндегі «бумага фильтровальная» сөзі бұрын бекітілмеген екен. Заңнамада «сүзгіш қағаз» деп берілген. Біз де осы нұсқаны қолдаймыз. Дауыс беру Рейтинг: +8 Қолдаймын10 Қолдамаймын2 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+8
3.	бумажная капсула	қағаз капсула	бумажная капсула қағаз капсула Дефинициясы1. қағаз капсула (лат. capsula «жәшік, қобдиша, сандықша») – қандай да бір затты сыртқы ортадан қорғау үшін дайындалған қағаз ыдыс. 2. Әзербайжан: kağız kapsul 3. Қырғыз: кагаз капсула 4. Өзбек: qog`oz kapsula 5. Түрік: kağıt kapsül 6. Ағылшын: paper capsule 7. Испан: cápsula de papel 8. Неміс: papierkapsel 9. Француз: capsule de papier 10. Бекітілген нұсқасы: спускаемые капсулы – қонатын капсулалар (2018) 11. Заңнамадағы қолданысы: қағаз, капсула 12. «Бумажная капсула» сөзіндегі капсула сөзі 2018 жылы тіркес ішінде «капсула» деп бекітілген. Заңнамада да тіркес сөзді құраушы компоненттер жеке-жеке «қағаз, капсула» деп қолданылған. Сол себептен ұсынылып отырған тіркесті (қағаз капсула) дұрыс деп есептейміз. Дауыс беру Рейтинг: +12 Қолдаймын12 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+12
4.	бумажно-асбестовые фильтры	қағаз-асбесті фильтрлер	бумажно-асбестовые фильтры қағаз-асбесті фильтрлер Дефинициясы1. қағаз-асбесті фильтрлер (гр. «асбест» - сөндірілмеген әк», лат. filtrum «киіз; киізден жасалған сүзгі») – пластиналар түріндегі қағаз-асбесті фильтрлер Сальников сүзгісінде сүзгі беті ретінде қолданылады, ол екі сфералық дискілердің арасында қысылған металл жақтау түрінде болады. 2. Әзербайжан: Kağız-asbest filtrləri 3. Қырғыз: Кагаз-асбест чыпкалары 4. Өзбек: Qog`oz-asbest filtrlari 5. Түрік: Kağıt asbest filtreleri 6. Ағылшын: Paper-asbestos filters 7. Испан: Filtros de papel y amianto 8. Неміс: Papier-Asbest-Filter 9. Француз: Filtres à papier et à amiante 10. Бекітілген нұсқасы: фильтр – сүзгі (2015) 11. Заңнамадағы қолданысы: Қағаз, асбесті, фильтрлер 12. 2015 жылы «фильтр» сөзі жеке тұрғанда да тіркес ішінде де «сүзгі» деп бекітілген. Заңнамада көрсетілген термин жеке қолданылмаса да жекелей қағаз, асбест, фильтр деп қолданылған екен. Демек біз «бумажно-асбестовые фильтры» деген терминнің баламасы ретінде «қағаз-асбесті сүзгілер» деген нұсқаны ұсынамыз. Фильтр терминінің қазақ тіліндегі баламасы ретінде «сүзгі» бірлігі қолданысқа ие. Дауыс беру Рейтинг: +2 Қолдаймын5 Қолдамаймын3 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+2
5.	бумажный фильтр	қағаз фильтр	бумажный фильтр қағаз фильтр Дефинициясы1. қағаз фильтр (лат. filtrum «киіз; киізден жасалған сүзгі») – арнайы сүзгіден өткізілген желімделмеген қағаздан жасалады, қалқыма бөлшектерді сұйықтықтан бөлу үшін зертханалық тәжірибеде кеңінен қолданылады. Қағаздың тығыздығына сәйкес, яғни сұйықтық ағып жатқан тері тесігінің мөлшеріне байланысты сүзгілер өте тығыз (көк лентамен белгіленеді) және онша тығыз емес (ақ лентамен белгіленеді) болып бөлінеді. Сонымен қатар, лентада сүзгі күлінің массасы көрсетіледі. 2. Әзербайжан: kağız filter 3. Қырғыз: кагаз чыпкасы 4. Өзбек: qog`oz filtr 5. Түрік: kağıt filtresi 6. Ағылшын: paper filter 7. Испан: filtro de papel 8. Неміс: Papierfilter 9. Француз: filtre en papier 10. Бекітілген нұсқасы: фильтр – сүзгі (2015) 11. Заңнамадағы қолданысы: қағаз, фильтр 12. Бұл терминге де жоғарыдағы уәжді қолданамыз. Ұсынатын баламамыз – қағаз сүзгі. Дауыс беру Рейтинг: +4 Қолдаймын6 Қолдамаймын2 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+4
6.	бутонизация	гүлбүршігінің пайда болуы (шанақтану), бүршіктену	бутонизация гүлбүршігінің пайда болуы (шанақтану), бүршіктену Дефинициясы1. гүлбүршігінің пайда болуы (шанақтану), бүршіктену – гүл бүршігінің пайда болуымен сипатталатын өсімдіктің даму кезеңі. 2. Әзербайжан: qönçələnmə 3. Қырғыз: почкование 4. Өзбек: payvand 5. Түрік: tomurcuklanma 6. Ағылшын: budding 7. Испан: gemación 8. Неміс: Knospung 9. Француз: bourgeonnement 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: шанақтану 12. Заңнамада «шанақтану» деп қолданылған. Сол себепті аталмыш терминнің қазақ тіліндегі баламасы ретінде «шанақтану» сөзін ұсынамыз. Дауыс беру Рейтинг: +5 Қолдаймын6 Қолдамаймын1 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+5
7.	буферные системы	буферлік жүйелер	буферные системы буферлік жүйелер Дефинициясы1. буферлік жүйелер – ерітіндідегі бірнеше заттардың жиынтығы, оған буферлік қасиеттерді, яғни ерітіндіні сұйылту, шоғырландыру немесе оған аз мөлшерде күшті қышқыл немесе сілті қосу кезінде ортаның белсенді реакциясының (РН) өзгеруіне төтеп беру мүмкіндігін береді. 2. Әзербайжан: bufer sistemləri 3. Қырғыз: буфердик системалар 4. Өзбек: bufer tizimlar 5. Түрік: tampon sistemleri 6. Ағылшын: buffer systems 7. Испан: sistemas de amortiguación 8. Неміс: Puffersystem 9. Француз: système tampon 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: буферлік, жүйелер 12. Көрсетілген термин арнайы бекітілмеген. Заңнамада «буфер, система» сөздері жеке «буфер, жүйе» деп қолданылған. Сол себептен ұсынылып отырған нұсқаны қолдаймыз. Дауыс беру Рейтинг: +11 Қолдаймын11 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+11
8.	бухгалтерский баланс	бухгалтерлік баланс	бухгалтерский баланс бухгалтерлік баланс Дефинициясы1. бухгалтерлік баланс (нем. Buchhalter, Buch —кітап, Halter — ұстағыш + фр. Balance «тепе-теңдік») – есепті күнге (айдың, тоқсанның, жылдың соңына) шаруашылық жүргізуші субъекті қаражатының құрамын, орналасуын, қайнар көздері мен мақсатын ақшалай түрде сипаттайтын жиынтық кестеге топтастырылған көрсеткіштер жүйесі. Баланс 2 бөліктен тұрады: сол бөлігі - актив (қаражаттың құрамын, орналасуын және пайдаланылуын сипаттайды) және оң бөлігі - пассив (қаражаттың пайда болу көздерін көрсетеді). Бухгалтерлік баланстың активі мен пассивінің нәтижелері тең болуы тиіс. 2. Әзербайжан: mühasibat balansı 3. Қырғыз: бухгалтердик баланс 4. Өзбек: balansi 5. Түрік: bilanço 6. Ағылшын: balance sheet 7. Испан: balance de contabilidad 8. Неміс: buchhalterische Bilanz 9. Француз: bilan 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: бухгалтерлік баланс 12. Көрсетілген термин арнайы бекітілмеген. Заңнамада «бухгалтерлік баланс» деп қолданылған. Сол себептен ұсынылып отырған нұсқаны қолдаймыз. Дауыс беру Рейтинг: +9 Қолдаймын10 Қолдамаймын1 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+9
9.	бухгалтерский отчет	бухгалтерлік есеп	бухгалтерский отчет бухгалтерлік есеп Дефинициясы1. бухгалтерлік есеп (нем. Buchhalter, Buch —кітап, Halter — ұстағыш ) – кәсіпорынның шаруашылық қызметінің жағдайы, барысы және нәтижелері туралы немесе бөтеннің мүлкін басқару немесе билік ету туралы қандай да бір дәлелдемелермен (цифрлық деректермен, растама құжаттарымен) расталған түсініктеме. Бухгалтерлік есеп кәсіпорын шоттарының жай-күйі туралы мәліметтер береді және шаруашылық қызметтің нәтижелерін анықтайды, өйткені олар кәсіпорынның бухгалтерлік есебінде көрсетіледі. 2. Әзербайжан: mühasibat hesabatı 3. Қырғыз: бухгалтердик отчет 4. Өзбек: buxgalteriya hisoboti 5. Түрік: muhasebe raporu 6. Ағылшын: accounting report 7. Испан: estado de cuentas 8. Неміс: buchhaltung 9. Француз: rapport comptable 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: бухгалтерлік есеп 12. Көрсетілген термин арнайы бекітілмеген. Заңнамада «бухгалтерлік есеп» деп қолданылған. Сол себептен ұсынылып отырған нұсқаны қолдаймыз. Дауыс беру Рейтинг: +7 Қолдаймын9 Қолдамаймын2 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+7
10.	бухгалтерский учет	бухгалтерлік есепке алу	бухгалтерский учет бухгалтерлік есепке алу Дефинициясы1. бухгалтерлік есепке алу (нем. Buchhalter, Buch —кітап, Halter — ұстағыш) – бұл барлық экономикалық операцияларды тұтас, үздіксіз және құжаттық есепке алу арқылы ұйымның мүлкі, міндеттемелері және олардың қозғалысы туралы ақпаратты ақшалай түрде жинау, тіркеу және жалпылаудың реттелген жүйесі. 2. Әзербайжан: Mühasibat 3. Қырғыз: бухгалтердик эсеп 4. Өзбек: buxgalteriya hisobi 5. Түрік: muhasebe 6. Ағылшын: accounting 7. Испан: contabilidad 8. Неміс: Buchhaltung 9. Француз: comptabilité 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: бухгалтерлік есепке алу 12. Көрсетілген термин арнайы бекітілмеген. Заңнамада «бухгалтерлік есепке алу» деп қолданылған. Сол себептен ұсынылып отырған нұсқаны қолдаймыз. Дауыс беру Рейтинг: +7 Қолдаймын8 Қолдамаймын1 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+7
11.	быстротранспортировочные мембраны	жылдам тасымалдаушы мембраналар	быстротранспортировочные мембраны жылдам тасымалдаушы мембраналар Дефинициясы1. жылдам тасымалдаушы мебраналар (лат. membrāna «қабық, қабықша, жарғақ») – жұқа иілгіш немесе пластинакдан жасалған оңтайлы қапшықтар. 2. Әзербайжан: tez nəql membran 3. Қырғыз: тез ташуу мембрана 4. Өзбек: tez tashish membranalari 5. Түрік: hızlı taşıma membranları 6. Ағылшын: fast transport membranes 7. Испан: membranas de transporte rápido 8. Неміс: schnell Versand-Membran 9. Француз: membranes de transport rapide 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: жылдам, тасымалдаушы, мембраналар 12. Көрсетілген термин арнайы бекітілмеген. Заңнамада «быстротранспортировочные мембраны» сөздері жекелей «жылдам, тасымалдаушы, мембраналар» деп қолданылған. Сол себептен ұсынылып отырған «жылдам тасымалдаушы мембраналар» нұсқасын қолдаймыз. Дауыс беру Рейтинг: +9 Қолдаймын9 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+9
12.	бюретка	бюретка	бюретка бюретка Дефинициясы1. бюретка (ағ. Burette - газдар мен сұйықтықтардың аз мөлшерін дәл анықтауға арналған зертханалық ыдыс) – газдардың шағын көлемін (газ бюреткасы) және сұйықтықтарды (титрлеуге арналған бюретка) дәл анықтауға арналған зертханалық ыдыс. Титриметриялық анализде қолданылатын кәдімгі буретка – бұл бір ұшында ашылған және бекітпе кранымен (шыны немесе тефлон) немесе екінші жағында қысқышпен жабдықталған жұқа межеленген шыны түтік. Ол одан алынған сұйықтықтың көлемін дәл өлшеуге арналған. Әдеттегі талдау үшін қолданылатын зертханалық жабдықтардың стандартты жиынтығына кіреді. 2. Әзербайжан: Turk Meshurlar 3. Қырғыз: толтуруу 4. Өзбек: burette 5. Түрік: büret 6. Ағылшын: Burette 7. Испан: bureta 8. Неміс: Bürette 9. Француз: burette 10. Бекітілген нұсқасы: Бюретка – өлшеуір (2006) 11. Заңнамадағы қолданысы: бюретка 12. Көрсетілген термин 2006 жылы «өлшеуір» деп бекітілген. Заңнамада «бюретка» деп қолданылған. Берілген мағынасына қарап, бұл терминнің 2006 жылғы бекітілген «өлшеуір» деген нұсқасын қолдаймыз. Дауыс беру Рейтинг: +8 Қолдаймын8 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+8
13.	бюреточная система	бюреткалық жүйе	бюреточная система бюреткалық жүйе Дефинициясы1. бюреткалық жүйе (ағ. Burette - газдар мен сұйықтықтардың аз мөлшерін дәл анықтауға арналған зертханалық ыдыс) – көлемді өлшеу жолымен дәрі-дәрмек дайындау кезінде сұйықтықтарды өлшеуге арналған әртүрлі сыйымдылықтағы межеленген бюреткалар мен тамызғыштар жиынтығы бар қондырғы. Бюреткалық жүйе концентрацияланған ерітінділерді пайдалануға, дәріхана жағдайында дәрілік субстанцияларды дайындау процесін барынша дәл мөлшерлеуге және жеделдетуге мүмкіндік береді. Жалпы алғанда, қондырғының бюреткалары негізгі бөлшектері бюретка, қоректік ыдыс және қоректік түтік болып табылатын жиынтық болып табылады. 2. Әзербайжан: buretochka sistemi 3. Қырғыз: бюреткалык система 4. Өзбек: burette tizimi 5. Түрік: büret sistemi 6. Ағылшын: Burette system 7. Испан: sistema de bureta 8. Неміс: бюреточная System 9. Француз: système de burette 10. Бекітілген нұсқасы: Бюретка – өлшеуір (2006) 11. Заңнамадағы қолданысы: бюреткалық, жүйе 12. Көрсетілген термин арнайы бекітілмеген. Заңнамада «бюреточная система» сөздері жекелей «бюреткалық, жүйе» деп қолданылған. Берілген мағынасына қарап және бұл терминнің құраушы компоненті 2006 жылғы бекітілген «өлшеуір» деген нұсқасын негізге ала отырып, «өлшеуірлік жүйе» деген терминдік тіркесті ұсынамыз. Дауыс беру Рейтинг: +8 Қолдаймын8 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+8
14.	вагинальные шарики	қынаптық шариктер	вагинальные шарики қынаптық шариктер Дефинициясы1. қынаптық шариктер – қынапқа енгізілетін түйіршіктер. Дәрілік қынаптық шарлар-фармакологиядағы суппозиторийлердің бір түрі; металл немесе пластмасса шарлар жыныстық ынталандыру үшін қолданылады. 2. Әзербайжан: vaginal toplar 3. Қырғыз: Мураталиев, Муса 4. Өзбек: vaginal to`playdi 5. Түрік: vajinal toplar 6. Ағылшын: vaginal balls 7. Испан: bolas vaginales 8. Неміс: vaginale Bälle 9. Француз: boules vaginales 10. Бекітілген нұсқасы: - 11. Заңнамадағы қолданысы: қынаптық, шариктер 12. Көрсетілген термин арнайы бекітілмеген. Заңнамада «вагинальные шарики» сөздері жекелей «қынаптық, шариктер» деп қолданылған. Сол себептен ұсынылып отырған «қынаптық шариктер» нұсқасын қолдаймыз. Дауыс беру Рейтинг: +1 Қолдаймын4 Қолдамаймын3 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+1
15.	вазелин	вазелин	вазелин вазелин Дефинициясы1. вазелин (ағ. Petroleum Jelly «мұнайдан жасалған желе (тәтті тоңба)) – иісі мен дәмі жоқ май тәрізді ақ сұйықтық. Толық тазаланбаған кезде түсі қара түстен сары түске ауысады, ал толық тазаланғанда жартылай мөлдір түске дейін өзгереді. Ол минералды май мен қатты парафиндердің қоспасынан тұрады. Балқу температурасы 27-60 °C, тұтқырлығы 50 °C кезінде 28-36 мм2/с 2. Әзербайжан: vazelin 3. Қырғыз: териси 4. Өзбек: vazelin 5. Түрік: vazelin 6. Ағылшын: Vaseline 7. Испан: vaselina 8. Неміс: Vaseline 9. Француз: vaseline 10. Бекітілген нұсқасы: вазелин технический – техникалық вазелин (2015) 11. Заңнамадағы қолданысы: вазелин 12. Көрсетілген термин 2015 жылы тіркес ішінде «вазелин» деп бекітілген. Заңнамада да «вазелин» нұсқасында қолданылған. Сол себептен ұсынылып отырған «вазелин» нұсқасын қолдаймыз. Дауыс беру Рейтинг: +11 Қолдаймын11 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+11

Кусаин Даурен Муратұлы, Ерболат Ғалымжанұлы Асылбеков

≡ Баубек Кәкенұлы 4 жыл бұрын
вазелинді жақпамай, филтрді сүзгі, буферді аралық, бухгалтер-есепші бухгалтерлік баланс есептік теңгерім, бухгалтерлік отчет-есептік қисап, бухгалтерлік учет-есептік санақ деп аудару қажет
вазелинді жақпамай, филтрді сүзгі, буферді аралық, бухгалтер-есепші бухгалтерлік баланс есептік теңгерім, бухгалтерлік отчет-есептік қисап, бухгалтерлік учет-есептік санақ деп аудару қажет
≡ Баубек Кәкенұлы 4 жыл бұрын
өзара тәуелсіздік емес өзара тәуелділік болады
өзара тәуелсіздік емес өзара тәуелділік болады
≡ Баубек Кәкенұлы 4 жыл бұрын
жарнама реклама емес жарна болады.
жарнама реклама емес жарна болады.

Басқа пікірлерді көрсету

Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.

Елдос САУЫРҚАН

6 жыл бұрын Сілтеме

Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігі Тіл саясаты комитетінің тапсырмасымен «Тіл-Қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығы жариялаған «Қазақы терминдерді халық жасайды» атты республикалық байқауына Елдос САУЫРҚАН ұсынған терминдер

#	Орысша нұсқасы	Қазақша нұсқасы
1.	Селфи	Селпі
2.	Термин	Термін
3.	Наушник	Тыңдауыр
4.	Актив	Әктіп
5.	Школа	Оқуыл
6.	Институт	Еністет,Үністет
7.	Хадис-шариф	Қадыс-шәріп
8.	График	Грәпік
9.	Компьютер	Білгісанар, Көмпітер
10.	Экран	Айпар

Марал Уразгалиева, Жанар Байділдә, Гүлзейнеп Тулегенова және 16

≡ Мольдир Мырзатай 6 жыл бұрын
школа не тұр? мектеп сөзі бар емес пе?
школа не тұр? мектеп сөзі бар емес пе?
≡ Мольдир Мырзатай 6 жыл бұрын
школа неге тұр? мектеп сөзі бар емес пе?
школа неге тұр? мектеп сөзі бар емес пе?
≡ Елдос САУЫРҚАН 6 жыл бұрын
Мектеп сөзі көпсалалы атауларда бірдей қолданылып жүр. Оқы+уыл= оқуыл сөзі көп "мектептің" біріне сәтті балама болмақ-дұр. Айдауыл, Бақауыл, Жасауыл, Шымшуыр, тб үлгілері бар. Историческая школа- Тарихи мектеп болады, ал балалар Толығырақ ...білім алатын оқу орны ОҚУЫЛ болады.
Мектеп сөзі көпсалалы атауларда бірдей қолданылып жүр. Оқы+уыл= оқуыл сөзі көп "мектептің" біріне сәтті балама болмақ-дұр. Айдауыл, Бақауыл, Жасауыл, Шымшуыр, тб үлгілері бар. Историческая школа- Тарихи мектеп болады, ал балалар білім алатын оқу орны ОҚУЫЛ болады.

Басқа пікірлерді көрсету

Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.

#	Орысша нұсқасы	Қазақша нұсқасы	Рейтинг
1.	1) патогномоничный симптом, 2) специфический симптом	тән белгі, спецификалық, патогномимоникалық симптом	1) патогномоничный симптом, 2) специфический симптом тән белгі, спецификалық, патогномимоникалық симптом Медицина (терапия) саласы терминдері (ҚР Денсаулық сақтау министрлігі ұсынған)специфика (лат. species) – «түр, бейне, ерекшелік»; симптом (грек. σύμπτωμα (sýmptōma) – "белгі, көрініс". Дефинициясы1. Патогномониялық симптом – тек бір нақты ауруға ғана тән және сол ауруды дәл көрсететін белгі. Спецификалық симптом – белгілі бір ауруға өте тән, бірақ басқа жағдайларда да кездесуі мүмкін симптом. Ол диагнозды 100% дәлелдемейді. 2. Этимологиясы: специфика (лат. species) – «түр, бейне, ерекшелік»; симптом (грек. σύμπτωμα (sýmptōma) – "белгі, көрініс". 3. Өзбек: patognomonik simptom 4. Түрік: patognomonik semptom, spesifik semptom 5. Ағылшын: pathognomonic symptom 6. Неміс: pathognomonisches Symptom, spezifisches Symptom 7. Бекітілген нұсқасы: симптом (2023), өзіндік белгі (лингв.) (2003) 8. Қолдану саласы: Медицина 9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің м.а. 2024 жылғы 19 желтоқсандағы № 108 бұйрығы. ... патогномоникалық симптомдардың сипаттамасы ... 2) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2026 жылғы 24 ақпандағы № 15 бұйрығы. ... патогномоникалық симптомдардың сипаттамасы ... 3) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 12 қарашадағы № ҚР ДСМ - 188/2020 бұйрығы. ... патогномоникалық симптомдардың сипаттамасы ... 4) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2025 жылғы 11 сәуірдегі № 35 бұйрығы. ... арнайы диагностикалық тест (специфический диагностический тест) ... 5) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2025 жылғы 11 ақпандағы № 7 бұйрығы. ... биспецификалық ойық жаралы колит (неспецифический язвенный колит) ... 10. Ұсыныстар: заңнама мәтіндерін, басқа тілдегі аудармаларды, берілген дефиницияларды саралай келе, " спецификалық, патогномимоникалық симптом" терминдерін беру ұсынылады. Дауыс беру Рейтинг: +8 Қолдаймын9 Қолдамаймын1 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+8
2.	аггравация неумышленная	ойламай аггравациялау, бейсаналы аггравация	аггравация неумышленная ойламай аггравациялау, бейсаналы аггравация Медицина (терапия) саласы терминдері (ҚР Денсаулық сақтау министрлігі ұсынған)аггравация (лат. aggravatio) – "ауырлау", салмақтану". Дефинициясы1. Ойламай аггравациялау – науқастардың шын мәнінде бар аурудың жеке белгілерін асыра көрсетуі. Мұның себебі мазасыздық, қорқыныш, өзін-өзі гипноздаудың жоғарылауы және/немесе күдіктену болуы мүмкін. 2. Этимологиясы: аггравация (лат. aggravatio) – "ауырлау", салмақтану". 3. Өзбек: beixtiyor aggravatsiya 4. Түрік: kasıtsız agravasyon/bilinçsiz agravasyon 5. Ағылшын: unintentional aggravation/unconscious aggravation. 6. Неміс: Unbeabsichtigte Aggravation немесе Unbewusste Aggravation. 7. Бекітілген нұсқасы: – 8. Қолдану саласы: Медицина 9. Заңнамадағы қолданысы: – 10. Ұсыныстар: аталған терминнің бекітілген нұсқасы, заңнамадағы қолданысы ұшыраспады. Сараптама қорытындысы жан-жақты қарастыра келе, ұсынушы тараптың "ойламай аггравациялау" термині дефиницияны толық ашпайды. Бекітуге "бейсаналы аггравация" ұсынылады. Дауыс беру Рейтинг: +8 Қолдаймын9 Қолдамаймын1 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+8
3.	агрессивный (пародонтит)	озбыр (пародонтит), агрессивті парадонтит	агрессивный (пародонтит) озбыр (пародонтит), агрессивті парадонтит Медицина (терапия) саласы терминдері (ҚР Денсаулық сақтау министрлігі ұсынған)агрессия (лат. agressio) – «шабуыл». Дефинициясы1. Озбыр (пародонтит), агрессивті (парадонтит) – пародонт тіндерінің қабыну ауруы, ол жоғары агрессивтілікпен және жылдам прогрессивті ағыммен сипатталады. 2. Этимологиясы: агрессия (лат. agressio) – «шабуыл». 3. Өзбек: agressiv parodontit 4. Түрік: agresif periodontit 5. Ағылшын: aggressive periodontitis 6. Неміс: Aggressive parodontitis 7. Бекітілген нұсқасы: агрессивті заттектер (2021) 8. Қолдану саласы: Медицина 9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрінің м.а. 2026 жылғы 13 ақпандағы № 32 бұйрығы. ... агрессивті қысым, қарсы шабуылдар, позициялық ойын ... 2) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 22 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-313/2020 бұйрығы. ... созылмалы агрессивті гепатит ... 3) Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрінің 2025 жылғы 14 шiлдедегi № 129 бұйрығы. ... агрессивті шығуға жауап ... 4) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2023 жылғы 9 қаңтардағы № 4 бұйрығы. ... Агрессивті науқастарды қадағалап-қараудың ... 10. Ұсыныстар: 1. ұсынылған "озбыр" сөзі - сын есім, терминдік сипатқа ие бола алмайды; 2. тілімізде "озбыр" сөзі адамның мінез-құлқына байланысты қолданылатын сөз (Озбыр адам - зорлық көрсетуші, жәбірлеуші (адам)). Медицина саласындағы терминдік тіркестерде "агрессивті" түрінде берілген. Сол себепті "озбыр" сөзін алып тастау немесе "парадонтит" терминімен тіркестіру арқылы "агрессивті парадонтит" деп бекіту ұсынылады. Дауыс беру Рейтинг: +4 Қолдаймын7 Қолдамаймын3 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+4
4.	анальная инконтиненция	анустың ұстай алмауы, артқы өтістің ұстамауы, анустың әлсіздігі, анал инконтиненциясы, аналды инконтиненция	анальная инконтиненция анустың ұстай алмауы, артқы өтістің ұстамауы, анустың әлсіздігі, анал инконтиненциясы, аналды инконтиненция Медицина (терапия) саласы терминдері (ҚР Денсаулық сақтау министрлігі ұсынған)анус (лат. anus (annus) – «сақина, шеңбер, анус»; инконтиненция (лат. incontinentem) – "шектелмеген, ұстамайтын, өзін ұстамайтын". Дефинициясы1. Артқы өтістің ұстамауы – тоқ ішектегі нәжісті ерікті ұстаудың ішінара немесе толық бұзылуы, науқастың дәрет алу әрекетін басқара алмауымен сипатталатын бұзылыс. 2. Этимологиясы: анус (лат. anus (annus) – «сақина, шеңбер, анус»; инконтиненция (лат. incontinentem) – "шектелмеген, ұстамайтын, өзін ұстамайтын". 3. Өзбек: anal inkontinentsiya/najas tutolmaslik 4. Түрік: anal inkontinans-gaita inkontinansı 5. Ағылшын: anal incontinence/fecal incontinence 6. Неміс: Anale Inkontinenz (Stuhlinkontinenz) 7. Бекітілген нұсқасы: – 8. Қолдану саласы: Медицина 9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2025 жылғы 17 ақпандағы № 9 бұйрығы. ... Артқы өтіс арнасының қатерлі ісігі ... 2) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2023 жылғы 7 маусымдағы № 106 бұйрығы. ... Тік ішектің, артқы өтістің жəне артқы өтіс өзегінің жоғарыда ... 3) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің м.а. 2025 жылғы 6 қарашадағы № 138 бұйрығы. ... Аналдық [артқы өтістің] іріңдік ... 4) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2024 жылғы 5 сәуірдегі № 12 бұйрығы. ... айналшықтың [анустың] және айналшық каналының жоғарыда көрсетілген ... 5) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2023 жылғы 20 наурыздағы № 41 бұйрығы. ... Артқы өтіс жолын кесудің басқа түрлері ... 10. Ұсыныстар: сараптама қорытындысы ұсынушы тараптың терминдерінің ішінен (анустың ұстай алмауы, артқы өтістің ұстамауы, анустың әлсіздігі, анал инконтиненциясы, аналды инконтиненция) дефиницияға сәйкес келетін "артқы өтістің ұстамауы" терминін бекітуге ұсынады. Дауыс беру Рейтинг: +4 Қолдаймын6 Қолдамаймын2 Пысықталсын2 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+4
5.	антидот	антидот, уқайтарғы (2005)	антидот антидот, уқайтарғы (2005) Медицина (терапия) саласы терминдері (ҚР Денсаулық сақтау министрлігі ұсынған)антидот (еж. грек. ἀντίδοτον) – "қарсы берілген". Дефинициясы1. Антидот, уқайтарғы – ағзаға түскен уды немесе токсинді залалсыздандыруға қабілетті, оның зиянды әсерін болдырмайтын немесе айтарлықтай әлсірететін дәрі. 2. Этимологиясы: антидот (еж. грек. ἀντίδοτον) – "қарсы берілген". 3. Өзбек: antidot/ziddizahar) 4. Түрік: antidot/panzehir 5. Ағылшын: antidote 6. Неміс: Antidot/Gegengift 7. Бекітілген нұсқасы: уқайтарғы (2005), гомеопатиялық антидот (2021) 8. Қолдану саласы: Медицина 9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 7 шiлдедегi № 360-VI ҚРЗ Кодексі. ... химиялық заттардың (вакциналардың, антидоттардың) әсерінің ... 2) Қазақстан Республикасының Заңы 1999 жылғы 24 маусым N 398-I. ... медициналық антидоттар мен емдеу құралдары ... 3) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2019 жылғы 30 қыркүйектегі № 721 қаулысы. ... биологиялық және химиялық заттардың (вакциналар, антидоттар) әсерінің ... 4) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 25 ақпандағы № 123 Қаулысы. ... Овсюген экстра, э.к. (феноксапропп-пэтил+антидот) ... 5) Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2019 жылғы 30 мамырдағы № 291 бұйрығы. ... бос ыдыстарды уқайтарғыштармен өңдеу ... 10. Ұсыныстар: заңнамалық құжаттарда "антидот" термині белсенді қолданылған. Бұрын бекітілген, дефиницияға толық сәйкес келіп тұрған "уқайтарғы" термині қолданысқа түспеген деуге болады. Сол себепті "антидот" терминін бекітуді немесе "уқайтарғы" терминін қалдыруды мамандармен талқылау ұсынылады. Дауыс беру Рейтинг: +10 Қолдаймын10 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+10
6.	аортокоронарное шунтирование	коронарлық артерияны шунттау	аортокоронарное шунтирование коронарлық артерияны шунттау Медицина (терапия) саласы терминдері (ҚР Денсаулық сақтау министрлігі ұсынған)коронарлық (лат. corona) – "тәж", "шеңбер"; артерия (грек. ἀρτηρία (artería) – "күре тамыр"; шунт (ағылш. shunt) – "айналма жолға бұру", "бұрып жіберу". Дефинициясы1. Коронарлық артерияны шунттау – жүрек бұлшықетіне қан жеткізетін тамырлар тарылған немесе бітелген кезде жасалатын операция. 2. Этимологиясы: коронарлық (лат. corona) – "тәж", "шеңбер"; артерия (грек. ἀρτηρία (artería) – "күре тамыр"; шунт (ағылш. shunt) – "айналма жолға бұру", "бұрып жіберу". 3. Өзбек: Koronar arteriyani shuntlash 4. Түрік: koroner arter baypas ameliyatı 5. Ағылшын: Coronary artery bypass grafting 6. Неміс: Koronare Bypass-Operation 7. Бекітілген нұсқасы: коронароангиопластика (2017) 8. Қолдану саласы: Медицина 9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасының Заңы 2025 жылғы 9 қаңтардағы № 152-VIII ҚРЗ. ... коронарлық стенттер ... 2) Қазақстан Республикасының Заңы 2025 жылғы 14 шiлдедегi № 206-VIII ҚРЗ. ... артериялық гипертонияны, жүректің ишемиялық ауруын ... 3) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 24 қазандағы N 983 Қаулысы. ... шунттаушы реактор салуға ... 10. Ұсыныстар: терминге берілген дефиницияны, бекітілген терминдерді, басқа тілдегі аудармаларын ескере келе, "коронарлық артерияны шунттау" терминін бекітуді ұсынамыз. Дауыс беру Рейтинг: +8 Қолдаймын9 Қолдамаймын1 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+8
7.	ассоциированные клинические состояния	ассоцирленген клиникалық жағдайлар, аралас клиникалық жағдайлар	ассоциированные клинические состояния ассоцирленген клиникалық жағдайлар, аралас клиникалық жағдайлар Медицина (терапия) саласы терминдері (ҚР Денсаулық сақтау министрлігі ұсынған)ассоцирленген (лат. associatio) – "біріктіру", "қосу", "байланыстыру"; клиникалық (грек. klinikē (τέχνη) – "науқастың төсегі жанындағы (емдеу өнері)". Дефинициясы1. Ассоцирленген клиникалық жағдайлар, аралас клиникалық жағдайлар – белгілі бір негізгі аурумен патогенетикалық, этиологиялық немесе статистикалық тұрғыдан байланысты, сол аурудың ағымында немесе нәтижесінде дамитын қатар жүретін патологиялық жағдай. 2. Этимологиясы: ассоцирленген (лат. associatio) – "біріктіру", "қосу", "байланыстыру"; клиникалық (грек. klinikē (τέχνη) – "науқастың төсегі жанындағы (емдеу өнері)". 3. Өзбек: assotsiatsiyalangan klinik holatlar 4. Түрік: ilişkili klinik durumlar 5. Ағылшын: аssociated clinical conditions 6. Неміс: Assoziierte klinische Zustände 7. Бекітілген нұсқасы: клиникалық өлім (2023) 8. Қолдану саласы: Медицина 9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 24 наурыздағы № ҚР- ДСМ-27 бұйрығы. ... Ересектердің Т-жасушалы лейкозы/лейкемиясы (HTLV-1-ассоцирленген) ... 2) Қазақстан Республикасының Заңы 2018 жылғы 28 желтоқсандағы № 208-VІ ҚРЗ ... клиникалық мамандыққа және оларды клиникалық практикаға ... 3) Қазақстан Республикасының Заңы 2020 жылғы 7 шiлдедегi № 361-VI ҚРЗ ... клиникалық зерттеулер жүргiзу ... 10. Ұсыныстар: басқа тілдегі аудармаларына назар аудара отырып, "ассоцирленген клиникалық жағдайлар" терминін бекітуді ұсынамыз. Дауыс беру Рейтинг: +3 Қолдаймын6 Қолдамаймын3 Пысықталсын1 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+3
8.	биопотенциалы фоновые	салдарлық биоқарымдар, салдарлық биопотенциялар, фондық биопотенциалдар	биопотенциалы фоновые салдарлық биоқарымдар, салдарлық биопотенциялар, фондық биопотенциалдар Медицина (терапия) саласы терминдері (ҚР Денсаулық сақтау министрлігі ұсынған)биопотенциа (грек. bios (βίος) – "өмір", (латын. potentia) – "күш", "қуат", "мүмкіндік", "қабілет". Дефинициясы1. Салдарлық биоқарымдар, салдарлық биопотенциялар, фондық биопотенциалдар – ағзаның тыныштық күйінде немесе айқын сыртқы тітіркендіргішсіз тіркелетін, тұрақты не баяу өзгеретін базалық биоэлектрлік белсенділік. 2. Этимологиясы: биопотенциа (грек. bios (βίος) – "өмір", (латын. potentia) – "күш", "қуат", "мүмкіндік", "қабілет". 3. Өзбек: fon biopotensiallari 4. Түрік: arka plan biyopotansiyeller 5. Ағылшын: background biopotentials 6. Неміс: Biopotenziale im Hintergrund 7. Бекітілген нұсқасы: – 8. Қолдану саласы: Медицина 9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2002 жылғы 3 қаңтар N 1 ... себеп-салдарлық байланысты ... 2) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2017 жылғы 1 шілдедегі № 409 қаулысы ... Мемлекеттік Елтаңбасының фондық бейнесі салынған ... 3) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2015 жылғы 3 сәуірдегі № 196 қаулысы ... фондық экологиялық зерттеулерді ұйымдастыру ... 10. Ұсыныстар: терминге берілген дефиниция мен басқа тілдердегі аудармаларын ескере отырып, "фондық биопотенциалдар" терминін бекітуді ұсынамыз. Дауыс беру Рейтинг: +8 Қолдаймын9 Қолдамаймын1 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+8
9.	бледность	қуқылдану, бозғылт, бозару, қуаңқылық	бледность қуқылдану, бозғылт, бозару, қуаңқылық Медицина (терапия) саласы терминдері (ҚР Денсаулық сақтау министрлігі ұсынған)– Дефинициясы1. Қуқылдану, бозғылт, бозару, қуаңқылық – тері немесе шырышты қабат түсінің қалыптыдан ашық, сарғыш немесе сұрғылт реңкке ауысуы; қан айналымының немесе гемоглобин деңгейінің төмендігінен пайда болуы мүмкін. 2. Этимологиясы: – 3. Өзбек: oqarish 4. Түрік: solgunlaşma 5. Ағылшын: paleness 6. Неміс: Rötung, Blässe 7. Бекітілген нұсқасы: – 8. Қолдану саласы: Медицина 9. Заңнамадағы қолданысы: Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 3 ақпандағы N 525 Заңы ... бозғылт-қызыл сүректi ... Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 19 қарашадағы N 1219 Қаулысы ... терінің түссізденуі/бозаруы ... Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің 2020 жылғы 4 қыркүйектегі № 67 шешімі ... терінің бозаруына биоанализ ... Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2022 жылғы 18 мамырдағы № 355 бұйрығы ... бозаруы ... 10. Ұсыныстар: терминге берілген анықтаманы негізге ала отырып, "бозару" нұсқасын бекітуді ұсынамыз. Дауыс беру Рейтинг: +10 Қолдаймын10 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+10
10.	блокада, блокатор	тежегіш, бөгегіш, тоқтатқыш, бөгеме	блокада, блокатор тежегіш, бөгегіш, тоқтатқыш, бөгеме Медицина (терапия) саласы терминдері (ҚР Денсаулық сақтау министрлігі ұсынған)– Дефинициясы1. Тежегіш, бөгегіш, тоқтатқыш, бөгеме – белгілі бір жүйке импульсінің, физиологиялық өткізгіштіктің немесе рецепторлық әсердің уақытша не тұрақты түрде бөгелуі немесе тежелуі. 2. Этимологиясы: – 3. Өзбек: tormoz, to‘siq, to‘xtatgich 4. Түрік: fren, engelleyici, duraklatıcı 5. Ағылшын: brake, stop, obstacle 6. Неміс: Hemmer, Blocker, Stopper 7. Бекітілген нұсқасы: гидратқа қарсы тежегіштер (2024), дірілтоқтатқыш (2019), Блокада, қоршау (тарих) (1971) 8. Қолдану саласы: Медицина 9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрінің м.а. 2026 жылғы 14 қаңтардағы № 10 бұйрығы ... Жоғары жиілікті бөгегіш ... 2) Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрінің 2026 жылғы 6 сәуірдегі № 148 бұйрығы ... Жоғары жиілікті бөгегіш ... 3) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 30 мамырдағы № 582 қаулысы. ... тежегіш жүйені, гидротіркеуді салу және айдау ... 4) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 21 қыркүйектегі № 821 қаулысы. ... от бөгегішпен жабдықталған ... 5) Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2001 жылғы 26 желтоқсан N 1707. ... Тоқтатқыш бөлшектерінің Р4-080 ж-м 50 жинақтауышы ... 10. Ұсыныстар: заңнамадағы қолданысын, басқа тілдердегі аудармасын, анықтамасын ескере келіп, "бөгегіш" нұсқасын бекітуді ұсынамыз. Дауыс беру Рейтинг: +5 Қолдаймын7 Қолдамаймын2 Пысықталсын1 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+5
11.	бляшка	бляшка, түйінше, түймедақ, түйіндақ, түйіртпек (2005), түйін (2024)	бляшка бляшка, түйінше, түймедақ, түйіндақ, түйіртпек (2005), түйін (2024) Медицина (терапия) саласы терминдері (ҚР Денсаулық сақтау министрлігі ұсынған)– Дефинициясы1. Бляшка, түйінше, түймедақ, түйіндақ, түйіртпек, түйін – шырышты қабатта, теріде немесе қан тамырлары қабырғасында шектелген, көтеріңкі орналасқан, тығыз немесе инфильтративті түзіліс түрінде байқалатын патологиялық өзгеріс. 2. Этимологиясы: – 3. Өзбек: blyashka, tuguncha, tuganak, tuguncha, tuguncha 4. Түрік: plak, düğüm, papatya, düğüm, düğüm, düğüm 5. Ағылшын: plaque, nodule, chamomile, nodule, knot 6. Неміс: Plaque, Knoten, Kamille, Knoten, Knoten, Knoten, Knoten 7. Бекітілген нұсқасы: түйіртпек (2005) 8. Қолдану саласы: Медицина 9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2024 жылғы 24 шілдедегі № 257 бұйрығы. ... Бляшка-құраушы ... 2) Қазақстан Республикасының Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 2026 жылғы 22 қаңтардағы № 5 бұйрығы ... түйіншектеу құралдарының ... 3) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2025 жылғы 14 мамырдағы № 339 қаулысы. ... түйіртпектелуімен жүреді ... 4) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2026 жылғы 30 наурыздағы № 106 бұйрығы ... Дәрілік түймедақ ... 10. Ұсыныстар: терминге берілген анықтамаға, заң мәтіндеріндегі қолданысына сүйене отырып, "түйіртпек" нұсқасын бекітуді ұсынамыз. Дауыс беру Рейтинг: +8 Қолдаймын9 Қолдамаймын1 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+8
12.	бронхиальная астма	бронхты астма, бронхылық демікпе, бронхтық демікпе, бронх демікпесі (2017)	бронхиальная астма бронхты астма, бронхылық демікпе, бронхтық демікпе, бронх демікпесі (2017) Медицина (терапия) саласы терминдері (ҚР Денсаулық сақтау министрлігі ұсынған)бронхы (грек. βρόγχος (brónkhos) – "кеңірдек", "тыныс жолы"; астма (грек. ἆσθμα (ásthma) – "ентігу", "тыныстың тарылуы", "тұншығу". Дефинициясы1. Бронхты астма, бронхылық демікпе, бронхтық демікпе, бронх демікпесі – иммундық-қабынулық механизмдерге негізделген, бронх қабырғасының ісінуі, тегіс бұлшықеттерінің түйілуі және шырыштың артық бөлінуі нәтижесінде тыныс жолдарының уақытша тарылуымен өтетін созылмалы ауру. 2. Этимологиясы: бронхы (грек. βρόγχος (brónkhos) – "кеңірдек", "тыныс жолы"; астма (грек. ἆσθμα (ásthma) – "ентігу", "тыныстың тарылуы", "тұншығу". 3. Өзбек: bronxial astma 4. Түрік: bronşiyal astım 5. Ағылшын: bronchial asthma 6. Неміс: Asthma bronchiale 7. Бекітілген нұсқасы: балалар бронх демікпесі (2019) 8. Қолдану саласы: Медицина 9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2026 жылғы 3 сәуірдегі № 120 бұйрығы ... кәсіптік астма және басқа да аурулар ... 2) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 6 қарашадағы № ҚР ДСМ-185/2020 бұйрығы ... демікпесі - ауыр нысан; бронхоэктатикалық ауру ... 3) Астана қаласы мәслихатының 2025 жылғы 26 желтоқсандағы № 373/48 шешімі ... Бронх демікпесі Диспансерлік есепте тұрған азаматтардың барлық санаттары Жеке көтералмау ... 4) Еуразиялық экономикалық комиссия алқасының 2020 жылғы 14 қаңтардағы № 1 ұсынымы ... бронх демікпесін және ересектерде өкпенің созылмалы обструкциялық ауруын емдеу ... 10. Ұсыныстар: басқа тілдердегі аудармаларын, заңнама мәтіндеріндегі қолданысын, бекітілген терминдерді ескере отырып, бекітілген "бронх демікпесі" нұсқасын қалдыруды ұсынамыз. Дауыс беру Рейтинг: +10 Қолдаймын10 Қолдамаймын0 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+10
13.	бронхоэктатическая болезнь	бронхоэктатикалық ауру, бронх кеңеюі, бронхэктазиялық ауру, бронхэктаздық ауру	бронхоэктатическая болезнь бронхоэктатикалық ауру, бронх кеңеюі, бронхэктазиялық ауру, бронхэктаздық ауру Медицина (терапия) саласы терминдері (ҚР Денсаулық сақтау министрлігі ұсынған)бронх (грек. βρόγχος (brónkhos) – "кеңірдек", "тамақ", "тыныс жолы"; эктаз (гр. ἔκτασις (éktasis) – "кеңею", "созылу". Дефинициясы1. Бронхоэктаздық ауру, бронх кеңеюі, бронхэктазиялық ауру, бронхэктаздық ауру – бронх қабырғасының қабыну-деструктивтік өзгерістері салдарынан олардың тұрақты, қайтымсыз кеңеюімен сипатталатын, іріңді қақырықтың бөлінуі, созылмалы жөтел және тыныс жеткіліксіздігімен өтетін өкпенің созылмалы ауруы. 2. Этимологиясы: бронх (грек. βρόγχος (brónkhos) – "кеңірдек", "тамақ", "тыныс жолы"; эктаз (гр. ἔκτασις (éktasis) – "кеңею", "созылу". 3. Өзбек: bronxoektatik kasallik 4. Түрік: bronşektatik hastalık 5. Ағылшын: bronchiectatic disease 6. Неміс: Bronchiektasen 7. Бекітілген нұсқасы: бронхтар (2023) 8. Қолдану саласы: Медицина 9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 23 ақпандағы № ҚР ДСМ-17 бұйрығы. ... Бронхоэктатикалық ауру ... 2) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 6 қарашадағы № ҚР ДСМ-185/2020 бұйрығы. ... бронхоэктатикалық ауру - ауыр, гормонға тәуелді нысан ... 3) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2025 жылғы 17 ақпандағы № 9 бұйрығы. ... бронхылар туберкулезі ... 4) Қазақстан Республикасы Көлік министрінің м.а. 2026 жылғы 4 ақпандағы № 35 бұйрығы ... бронх демікпесінің ұстамаларын басу үшін ... 5) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2026 жылғы 6 қаңтардағы № 2 бұйрығы ... бронхоскопия кабинеттері ... 10. Ұсыныстар: терминге берілген анықтаманы, басқа тілдегі аудармаларын, заңнама мәтініндегі қолданысын ескере отырып, "бронхоэктатикалық ауру" нұсқасын бекітуді ұсынамыз. Дауыс беру Рейтинг: +8 Қолдаймын9 Қолдамаймын1 Пысықталсын0 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+8
14.	вегетация	өсінді, өсіп өну, вегетация (2017)	вегетация өсінді, өсіп өну, вегетация (2017) Медицина (терапия) саласы терминдері (ҚР Денсаулық сақтау министрлігі ұсынған)вегетация (латын. vegetare) – "жандандыру", "тірілту", "күш беру". Дефинициясы1. Өсінді, өсіп өну, вегетация – организмнің (көбінесе өсімдіктің) өсуі мен дамуын қамтамасыз ететін тіршілік әрекеттерінің жиынтығы. 2. Этимологиясы: вегетация (латын. vegetare) – "жандандыру", "тірілту", "күш беру". 3. Өзбек: o‘sish, vegetatsiya 4. Түрік: bitkileşme 5. Ағылшын: growth, vegetation 6. Неміс: Vegetation 7. Бекітілген нұсқасы: вегетация (2017) 8. Қолдану саласы: Медицина 9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің м.а. 2026 жылғы 27 қаңтардағы № 34 бұйрығы ... вегетациялық кезең ... 2) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің м.а. 2025 жылғы 15 сәуірдегі № 108 бұйрығы ... вегетация кезеңінде ... 3) Қазақстан Республикасы Су ресурстары және ирригация министрінің м.а. 2025 жылғы 26 желтоқсандағы № 334-НҚ бұйрығы ... осы вегетациялық кезең ішінде ... 4) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 23 желтоқсандағы № 923 қаулысы. ... кадрлардың өсіп-өнуіне қол жеткізіледі ... 5) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 17 шілдедегі N 1087 Қаулысы. ... жасыл желектердің өсіп-өнуіне әсер ететін топырақтың құрамы қатты бұзылған ... 6) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы 25 наурыздағы N 267 Қаулысы. ... бірқалыпты өсіп-өну деңгейіне дейiн қалпына келтіру ... 10. Ұсыныстар: терминге берілген анықтаманы негізге ала отырып, қазақ тіліндегі "өсіп өну" нұсқасын бекітуді ұсынамыз. Дауыс беру Рейтинг: +6 Қолдаймын7 Қолдамаймын1 Пысықталсын2 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+6
15.	венозное давление	венозды қысым, веналық қысым	венозное давление венозды қысым, веналық қысым Медицина (терапия) саласы терминдері (ҚР Денсаулық сақтау министрлігі ұсынған)вена (латын. vena) – "көктамыр", "қан тамыры". Дефинициясы1. Венозды қысым, веналық қысым – көктамырлардағы қанның тамыр қабырғасына түсіретін қысымы. Бұл қысым жүрекке қайтып келетін веналық қан ағысының деңгейін және жүректің оң жүрекшесіне қанның толуын сипаттайды. 2. Этимологиясы: вена (латын. vena) – "көктамыр", "қан тамыры". 3. Өзбек: venoz bosim 4. Түрік: venik basınç 5. Ағылшын: venous pressure 6. Неміс: Venöser Druck 7. Бекітілген нұсқасы: ұңғытүп қысымы (2025), веналық жетіспеушілік (2024) 8. Қолдану саласы: Медицина 9. Заңнамадағы қолданысы: 1) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2026 жылғы 24 ақпандағы № 18 бұйрығы ... Венозды қанды, қан плазмасын алу ... 2) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2025 жылғы 9 қыркүйектегі № 90 бұйрығы ... веноздық қанды ... 3) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2025 жылғы 21 шiлдедегi № 476 бұйрығы ... Педиатриялық орталық веноздық катетер ... 4) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 25 желтоқсандағы N 1283 Қаулысы. ... Қысымды деңгейлестірушілер ... 5) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы 26 тамыздағы N 884 Қаулысы. ... Iшкi валюта рыногына көрсетiлген қысым ... 10. Ұсыныстар: бекітілген терминдерді, басқа тілдегі аудармаларды, анықтаманы ескере отырып, "веналық қысым" нұсқасын бекітуді ұсынамыз. Дауыс беру Рейтинг: +9 Қолдаймын9 Қолдамаймын0 Пысықталсын1 Күн тәртібінен алып тасталсын0	+9

Сарапшы мамандар

1) патогномоничный симптом, 2) специфический симптом

тән белгі, спецификалық, патогномимоникалық симптом

аггравация неумышленная

ойламай аггравациялау, бейсаналы аггравация

агрессивный (пародонтит)

озбыр (пародонтит), агрессивті парадонтит

анальная инконтиненция

анустың ұстай алмауы, артқы өтістің ұстамауы, анустың әлсіздігі, анал инконтиненциясы, аналды инконтиненция

антидот

антидот, уқайтарғы (2005)

аортокоронарное шунтирование

коронарлық артерияны шунттау

ассоциированные клинические состояния

ассоцирленген клиникалық жағдайлар, аралас клиникалық жағдайлар

биопотенциалы фоновые

салдарлық биоқарымдар, салдарлық биопотенциялар, фондық биопотенциалдар

бледность

қуқылдану, бозғылт, бозару, қуаңқылық

блокада, блокатор

тежегіш, бөгегіш, тоқтатқыш, бөгеме

бляшка

бляшка, түйінше, түймедақ, түйіндақ, түйіртпек (2005), түйін (2024)

бронхиальная астма

бронхты астма, бронхылық демікпе, бронхтық демікпе, бронх демікпесі (2017)

бронхоэктатическая болезнь

бронхоэктатикалық ауру, бронх кеңеюі, бронхэктазиялық ауру, бронхэктаздық ауру

вегетация

өсінді, өсіп өну, вегетация (2017)

венозное давление

венозды қысым, веналық қысым

а бокко кьюза

а бокко кьюза

а воче пиена

а воче пиена

а воче соло

а воче соло

а дуэ корде

а дуэ корде

а капелла

а капелла

а мецце воче

а мецце воче

а прима виста

а прима виста

а секко

а секко

а темпо

а темпо

а темпо либеро

а темпо либеро

аб иницио

аб иницио

аббандонаменто

аббандонаменто

аббассаменто

аббассаменто

аббелендо

аббелендо

абболиционизм

абболиционизм

«галле» стекло

«галле» шынысы

«галльский дух»

«галлдықжан» галл рухыгалдық рух

гамма римского-корсакова

римский-корсаков гаммасы

«гамма черномора»

«черномор гаммасы»

Гардский мост

Гард көпірі

Гармодий и Аристогитон»

Гармодий мен Аристогитон

Гауди стиль

Гауди стилі

Гвельфов сокровища

Гвельфтер қазынасы»

Гебальский стиль

Гебаль стилі

«гелиопольская эннеада» богов