Eskertý! Habarlama qaldyrý úshin saıtqa kirý kerek.
Sarapshy mamandar
Bekitýge usynylǵan termınder
| # | Oryssha nusqasy | Qazaqsha nusqasy | Reıtıń | |
|---|---|---|---|---|
| 1. | гипс | ǵanysh | гипсǵanyshДефинициясы1. Gıps mıneral — óz quramyna eki sý molekýlasyn kiriktiretin kálsı súlfaty,negizinen gıps mıneralynan turatyn tunba (shógindi) taý jynysy; ǵanysh – súlfattar klasynyń mıneraly. Hımıalyq formýlasy CaSO 4 H 2 H 2 O. Monoklındik sıngonıaáda krıstaldanady.2. Ázerbaıjan: gips 3. Qyrǵyz: gıps 4. Ózbek: gips 5. Túrik: gips 6. Aǵylshyn: gypsum 7. Ispan: yeso 8. Nemis: Gips 9. Fransýz: gypse 10. Zańnama: - 11. Bekitilgen: ǵanysh (hım) 12. Usynystar: gıps | -1 |
| 2. | ампула | shynaq | ампулаshynaqДефинициясы1. Ámpýla — qazirgi maǵynasynda jabyq aýa jibermeıtin dári - dármekterdi saqtalatyn shyny ydys. 2. Ázerbaıjan : ampul 3. Qyrǵyz: ampýla 4. Ózbek: ampulalar 5. Túrik: ampul 6. Aǵylshyn: ampoule 7. Ispan: ampolla 8. Nemis: Ampulle 9. Fransýz: ampoule 10. Zańnama: - medısına ampýla 11. Bekitilgen: shynaq (hım) 12. Usynystar: ampýla | -2 |
| 3. | авизо | habarlama | авизоhabarlamaДефинициясы1. Avızo — bir banktiń ekinshi bankke aqsha aýdarǵandyǵyn, basqada da esep aıyrysqandyǵyn nemese banktiń klıentine akredıtıv ashqanyn, veksel usynǵanyn, sondaı-aq klıent esebine aqsha túskenin nemese shart boıynsha belgili bir mindetteme alǵan kásiporyndar arasyndaǵy ózara esep aıyrysýda bolǵan ózgerister týraly habarlaıtyn qujat. AVIZO jiberýdiń tártibi men ádisi bankterdiń ózara kelisim sharty arqyly belgilenedi. 2. Ázerbaıjan: ödániş másláhátlári 3. Qyrǵyz: kenesh 4. Ózbek: to'lov bo'yicha maslahat 5. Túrik: ödeme tavsiyesi 6. Aǵylshyn: payment advice 7. Ispan: consejos de pago 8. Nemis: Zahlungsberatung 9. Fransýz: avis de paiement 10. Zańnama: - 11. Bekitilgen : habarlama 12. Usynystar: avızo -habrlama | -1 |
| 4. | дрейф | yǵý | дрейфyǵýДефинициясы1. Dreıf - birdeńeniń únemi aýysýyn, aýytqýyn ańǵartady. 1) kemeniń júzýiniń aýytqýy. 2. Ázerbaıjan: drift 3. Qyrǵyz: aıdalýý 4. Ózbek: drift 5. Túrik: sürüklenme 6. Aǵylshyn: drifting 7. Ispan: deriva 8. Nemis: driften 9. Fransýz: dériver 10. Zańnama: - dreıf 11. Bekitilgen : (yǵý) (kólik jáne jol qatynas) 12. Usynystar: dreıf | +2 |
| 5. | катализ | órshý | катализórshýДефинициясы1. Katalız – reaksıa ónimderiniń quramyna kirmeıtin, biraq reaksıaǵa qatysatyn katalızatorlardyń áserinen reaksıa jyldamdyǵynyń ózgerýi. 2. Ázerbaıjan: kataliz 3. Qyrǵyz: katalızatorlorý 4. Ózbek: kataliz 5. Túrik: kataliz 6. Aǵylshyn: catalysis 7. Ispan: catálisis 8. Nemis: Katalyse 9. Fransýz: catalyse 10. Zańnama: - katalız 11. Bekitilgen : órshý (hım) 12. Usynystar: katalız | -2 |
| 6. | фронт -офис | maıdan –keńse | фронт -офисmaıdan –keńseДефинициясы1. Front-ofıs — klıenttermen, tapsyrys berýshilermen jumysqa tikeleı jumys júrgizetin prosesteri men qurylym toptarynyń ataýy. 2. Ázerbaıjan: ön ofisdá 3. Qyrǵyz: meımandardy kattoo jana 4. Ózbek: old ofis 5. Túrik: ön büro 6. Aǵylshyn: front office 7. Ispan: oficina frontal 8. Nemis: Front Office 9. Fransýz: front office 10. Zańnama: - 11. Bekitilgen : maıdan –keńse 12. Usynystar: front -ofıs | -1 |
| 7. | катакомбы | quldılama | катакомбыquldılamaДефинициясы1. Katakómby — tar galereıalardan, korıdorlardan jáne jer asty oryndarynan turatyn shaǵyn tabıǵı jáne jasandy úńgirler. 2. Ázerbaıjan: catacombs 3. Qyrǵyz: katakomby 4. Ózbek: katakomblar 5. Túrik: mezarlıklar 6. Aǵylshyn: catacombs 7. Ispan: catacumbas 8. Nemis: Katakomben 9. Fransýz: catacombes 10. Zańnama: - 11. Bekitilgen : quldılama (kólik jáne qaptynas joldary) 12. Usynystar:katakombalar | -2 |
| 8. | дезодарант | ıissizdendergi | дезодарантıissizdendergiДефинициясы1. Dezodoránty — jaǵymsyz ıisti báseńdetý, búrkeý jáne boldyrmaý úshin qoldanylatyn kosmetıkalyq buıym.2. Ázerbaıjan: deodorant 3. Qyrǵyz: dezodarant 4. Ózbek: deodorant 5. Túrik: dezodarant 6. Aǵylshyn: deodorant 7. Ispan: desodorante 8. Nemis: Deodorant 9. Fransýz: déodorant 10. Zańnama: - 11. Bekitilgen: ıissizdendirgi (hım) 12. Usynystar: dezodarant | 0 |
| 9. | аморфность | beıturpattyq | аморфностьbeıturpattyqДефинициясы1. Amorfnost— amorfty — qasıetteri krıstal qalpyna jetken qatty zattar (shyny, tabıǵı jáne jasandy polımerler). A. fızıkalyq qasıetteri ár túrli baǵytta birdeı bolyp keledi 2. Ázerbaıjan: amorf 3. Qyrǵyz: natyıjasyz 4. Ózbek: amorf 5. Túrik: biçimsizliği 6. Aǵylshyn: amorphousness 7. Ispan: amorfo 8. Nemis: amorph 9. Fransýz: amorphe 10. Zańnama: - 11. Bekitilgen: beıturpattyq (hım) 12. Usynystar: amorfty | +2 |
| 10. | тезаврация | altyn qoryn jasaý | тезаврацияaltyn qoryn jasaýДефинициясы1. Tezavrasıaá, tezavrasıaálaý — 1) tabys tabý úshin emes qorlandyrý úshin aınalymnan qundy metaldardy, monetalardy jáne banknottardy alý; 2) eldiń altyn qoryn qurý. 2. Ázerbaıjan: yığma 3. Qyrǵyz: zeketı 4. Ózbek: to'plash 5. Túrik: istifleme 6. Aǵylshyn: hoarding 7. Ispan: acaparamiento 8. Nemis: Horten 9. Fransýz: thésaurisation 10. Zańnama: - 11. Bekitilgen : altyn qoryn jasaý 12. Usynystar: tezavrasıaálaý | +2 |
| 11. | деформация | pishinsizdený | деформацияpishinsizdenýДефинициясы1.Deformasıa — syrtqy kúshter, temperatýra, fazalyq túrlenýi jáne ylǵaldylyqtyń t.b. áserinen pishini men ólshemderiniń ózgerýi barysynda dene bólshekteriniń ornyn aýystyrýyna alyp keletin úderis.2. Ázerbaıjan: deformasiya 3. Qyrǵyz: ýrýý 4. Ózbek: deformatsiyalari 5. Túrik: gerginlik 6.Aǵylshyn: deformation 7. Ispan: deformación 8. Nemis: Verformung 9. Fransýz: déformation 10. Zańnama: - 11. Bekitilgen: pishinsizdený (hım) 12. Usynystar: deformasıa | +3 |
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
QOR TOLYQTYRÝ
| # | Oryssha nusqasy | Qazaqsha nusqasy | Reıtıń | |
|---|---|---|---|---|
| 1. | АБСЕНТЕИЗМ | ABSENTEIZM | АБСЕНТЕИЗМABSENTEIZMДефинициясы1) menshik ıesiniń bolmaýy: jer renta túrinde aqshalaı kiris alatyn, biraq jerdi óńdeýge jáne óndiristik turǵydan paıdalanýǵa qatyspaıtyn menshik ıesinen ajyratylǵan jerdi paıdalaný formasy; 2) qyzmetkerdiń jumysta bolmaýy, dáleldi sebeppen jumysqa shyqpaýy. | +4 |
| 2. | АБСОЛЮТНОЕ ПРЕИМУЩЕСТВО | AbsolútTİ ARTYQSHYLYQ | АБСОЛЮТНОЕ ПРЕИМУЩЕСТВОAbsolútTİ ARTYQSHYLYQДефинициясыbirdeı taýar óndiretin jáne satatyn birmemlekettiń ekinshi memleketpen salystyrǵanda tabıǵı erekshelikteri men óndiris áleýetiniń arqasynda taýardy óndirgen kezde jáne aınalymǵa shyǵarǵan kezde az shyǵyn jumsaýy. | 0 |
| 3. | АБСОРБЦИЯ | Absorbsıa | АБСОРБЦИЯAbsorbsıaДефинициясыbasqa elderden belgili bir memleketke turaqty turýǵa kelgen ımıgranttardyń, tulǵalardyń sol elge, sol eldiń ekonomıkalyq ómirine qabyldanýy, enýi. | +1 |
| 4. | АБСТРАКЦИЯ | Abstraksıa | АБСТРАКЦИЯAbstraksıaДефинициясыnegizgi ról atqarmaıtyn jáne basty, aıqyndaıtyn ózara baılanystar men táýeldilikti anyqtaý úshin anaǵurlym naqty jaǵdaıdy alý maqsatynda eskerilmeýi múmkin ekonomıkalyq taldaýdan keıbir ekonomıkalyq jáne ekonomıkalyq emes faktorlardy alyp tastaý arqyly ekonomıkalyq taldaýdy jeńildetý. | +5 |
| 5. | АВУАРЫ / ASSETS | AVÝARLAR | АВУАРЫ / ASSETSAVÝARLARДефинициясы1) tólem ıeleriniń mindetteri óteletin, tólem tólenetin ártúrli aktıvter (aqsha qarajaty, chekter, vekselder, aqsha aýdarymdary, akredıtıvter); | +3 |
| 6. | АНТИДЕМПИНГОВОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕ | DempıńİGE QARSY RETTEÝ | АНТИДЕМПИНГОВОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕDempıńİGE QARSY RETTEÝДефинициясыdempıńige qarsy, ıaǵnı básekelesti yǵystyrý jáne ótim naryǵyn jaýlap alý maqsatynda taýarlardy syrtqy naryqta tastandy baǵamen, óndiris shyǵynynan tómen baǵamen satýǵa qarsy retteý. Dempıń joǵary sapaly taýardy qamtamasyz etý kezinde óndiristiń shyǵynyn tómendetýge negizdelgen durys básekelestikke qarama-qaıshy bolǵandyqtan, naryqtyq ekonomıkasy damyǵan elderdiń kópshiliginde dempıńige qarsy arnaıy retteý, zańnama bar nemese monopolıaǵa qarsy baǵyty bar zańdarda tıisti sharalar qarastyrylady. | +4 |
| 7. | АНТИМОНОПОЛЬНОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕ | MonopolıaǴA QARSY RETTEÝ | АНТИМОНОПОЛЬНОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕMonopolıaǴA QARSY RETTEÝДефинициясыerkin básekelestikti basýǵa jáne baǵalardy baqylaýǵa múmkindik beretin bılikpen baılanysty monopolıalardyń jaǵymsyz jaqtaryn eńserýge baǵyttalǵan normatıvtik-quqyqtyq aktiler júıesi. | +2 |
| 8. | АУТРАЙТ / AUTRIGHT | AÝTRAIT | АУТРАЙТ / AUTRIGHTAÝTRAITДефинициясыmámile taraptary qatań túrde belgilegen merzimde forvard baǵamy boıynsha tólemderdi qarastyratyn qarapaıym shuǵyl valútalyq operasıa. | +1 |
| 9. | АФФИЛИРОВАННЫЕ ЛИЦА | ÚLESTES TULǴALAR | АФФИЛИРОВАННЫЕ ЛИЦАÚLESTES TULǴALARДефинициясыkompanıanyń qyzmetine tikeleı áser etýge qabiletti jeke tulǵalar (ınvestorlar). Olar ınsaıderlik aqparatqa qol jetkize alady jáne olardyń kásiporyn, fırma, kompanıa qyzmeti týraly málimetteri bar. Úlestes tulǵalarǵa menshik ıeleri, ákimshilik qyzmetkerleri, iri kredıtorlar, aýdıtorlar, sondaı-aq úlestes tulǵalardyń týǵan-týystary jatqyzylady. | +3 |
| 10. | Антимонопольное регулирование | Monopolıaǵa qarsy retteý | Антимонопольное регулированиеMonopolıaǵa qarsy retteýДефинициясыtaýar óndirýshilerdiń arasynda básekelestikti damytý maqsatynda óndiristi monopolıalandyrýǵa qarsy baǵyttalǵan memlekettik sharalar júıesi. | +2 |
| 11. | Активы скрытые | Jasyryn aktıvter | Активы скрытыеJasyryn aktıvterДефинициясыbýhgalterlik esep jáne naqty naryqtyq qun boıynsha qunnyń arasyndaǵy sáıkessizdik. | +5 |
| 12. | Банки-корреспонденты | Korespondent bankter | Банки-корреспондентыKorespondent bankterДефинициясыkorespondenttik shart negizinde úshinshi banktegi arnaıy ashylǵan shottar nemese korespondent bankterdiń shottary arqyly bir-birine tólem jáne esep aıyrysý boıynsha tapsyrmalardy oryndaıtyn bankter. | +1 |
| 13. | Биржа фондовая | Qor bırjasy | Биржа фондоваяQor bırjasyДефинициясыbaǵaly qaǵazdardy satý-satyp alý boıynsha uıymdastyrylǵan jáne turaqty túrde qyzmet etetin naryq. Qor bırjasynyń negizgi qyzmetteri – baǵaly qaǵazdardy satý jáne baǵaly qaǵazdardyń naryqtyq qunyn belgileý arqyly ýaqytsha bos aqsha qarajatyn jumyldyrý bolyp tabylady. | +2 |
| 14. | Бюджет консолидированный | Shoǵyrlandyrylǵan búdjet | Бюджет консолидированныйShoǵyrlandyrylǵan búdjetДефинициясыtıistiaýmaqtaǵy búdjetti júıeniń barlyq deńgeıindegi búdjetterdiń jınaǵy. | +2 |
| 15. | Бюджета дефицит | Tapshylyq búdjeti | Бюджета дефицитTapshylyq búdjetiДефинициясыbúdjet shyǵynynyń kiristen asyp ketýi. | +2 |
Jasyryn aktıvter, qor bırjasy, shoǵarlandyrylǵan búdjet, tapshylyq búdjeti, úlestes tulǵalar t.b. termınder qatary normatıvtik talaptarǵa sáıkes keletin termınologıalyq jasalymdar. Osy rette, tehnıka ǵylymdarynyń salalarynda óte jıi kezdesetin termınderdiń biri - Tolyǵyraq ...absorbsıa. Bul termın lat. absorptio ıaǵnı absorbere - sińirý degennen týyndaǵan. Jalpy uǵym maǵynasy - sińirý úderisi. Sondyqtan da ýájdiligi túsiniksin absorbsıadan, nege sińirý dep almasqa???
óte durys! Shama jetkenshe balamasyz termınderden qashý kerek.
Dotasıaá sózin "demeý qarjy" dep alsaq qalaı bolar eken? Mazmuny jaǵynan "dotasıaá" termınin qazaqsha jaqsy ashyp, durys túsinýge múmkindik beretin sıaqty.
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
QOR TOLYQTYRÝ AIDARY
| # | Oryssha nusqasy | Qazaqsha nusqasy | Reıtıń | |
|---|---|---|---|---|
| 1. | Бюджет консолидированный | Shoǵyrlandyrylǵan búdjet | Бюджет консолидированныйShoǵyrlandyrylǵan búdjetДефинициясыtıistiaýmaqtaǵy búdjetti júıeniń barlyq deńgeıindegi búdjetterdiń jınaǵy. | +1 |
| 2. | Бюджета дефицит | Tapshylyq búdjeti | Бюджета дефицитTapshylyq búdjetiДефинициясыbúdjet shyǵynynyń kiristen asyp ketýi. | +1 |
| 3. | Бюджета доходы | Kiris búdjeti | Бюджета доходыKiris búdjetiДефинициясыQazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes, Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik bılik organdarynyń, Qazaqstan Respýblıkasy sýbektileriniń memlekettik bılik organdarynyń jáne jergilikti ózin-ózi basqarý organdarynyń qaraýyna óteýsiz jáne qaıtarymsyz tártippen kelip túsetin aqsha qarajaty. | +1 |
| 4. | Бюджета расходы | Búdjet shyǵyndary | Бюджета расходыBúdjet shyǵyndaryДефинициясыmemlekettiń jáne jergilikti ózin-ózi basqarýdyń mindetteri men qyzmetterin qarjylyq turǵydan qamtamasyz etýge baǵyttalǵan aqsha qarajaty. | +1 |
| 5. | Бюджетная роспись | Búdjettik jazylǵan tizim | Бюджетная росписьBúdjettik jazylǵan tizimДефинициясыbúdjettik aqshany búdjettik qarajatty alýshylardyń arasynda bólýdi belgileıtin jáne Reseı Federasıasynyń búdjettik klassıfıkasııasyna sáıkes oryn alatynbúdjet tapshylyǵyn qarjylandyrý kózinen túsken túsimder men búdjettiń kiristeri men shyǵyndaryn toqsan boıynsha bólý týraly qujat. | +1 |
| 6. | Бюджетная ссуда | Búdjettiknesıe | Бюджетная ссудаBúdjettiknesıeДефинициясыbasqa búdjetke qarjylyq jyl sheginde alty aıǵa deıingi merzimge qaıtarym, óteýsiz nemese óteý negizinde beriletin búdjet qarajaty. | +1 |
| 7. | Бюджетная структура | Búdjettik qurylym | Бюджетная структураBúdjettik qurylymДефинициясыekonomıkalyq qarym-qatynastarǵa jáne zań normalaryna negizdelgen eldegi barlyq búdjet túrleriniń jıyntyǵy. | +1 |
| 8. | Бюджетное устройство | Búdjettik qurylǵy | Бюджетное устройствоBúdjettik qurylǵyДефинициясыbúdjettik júıeni qurý kezinde negizge alynatyn qaǵıdattar jıyntyǵy. | +1 |
| 9. | Бюджетные ассигнования | Búdjettik aqsha | Бюджетные ассигнованияBúdjettik aqshaДефинициясыbúdjet jazylǵan tizimde búdjettik qarajatty alýshyǵa nemese búdjettik qarajatty basqarýshyǵa berýge kózdelgen búdjettik qarajat. | +1 |
| 10. | Валюта свободно-конвертируемая | Erkin aıyrbastalatyn valúta | Валюта свободно-конвертируемаяErkin aıyrbastalatyn valútaДефинициясыbasqa sheteldik valútalarǵa erkin jáne sheksiz aıyrbastalatyn valúta. | +1 |
| 11. | Валютные расчеты | Valútalyq esep aıyrysýlar | Валютные расчетыValútalyq esep aıyrysýlarДефинициясыsyrtqy ekonomıkalyq qyzmetti júzege asyrý kezinde týyndaıtyn sheteldik valútadaǵy aqsha talaptary men mindettemeleri boıynsha tólemderdi uıymdastyrý jáne retteý júıesi. Esep aıyrysý qolma-qol jáne kredıt túrinde, ıaǵnı tólemdi bólip tóleý túrinde bolýy múmkin. Qolma-qol esep aıyrysý degen – taýardyń aqysyn merziminen buryn nemese taýar ne taýar ilespe qujattar alýshynyń basqarýyna berilgen sátte tolyq tóleý. Kredıt nemese tólemdi bólip tóleý arqyly esep aıyrysýdyń eki túri bar: ımporttaýshynyń eksporttaýshyǵa avans túrinde beretin komersıalyq kredıti (eksporttaýshynyń ımporttaýshyǵa bergen kredıti). | +1 |
| 12. | Внебюджетные фонды | Búdjetten tys qorlar | Внебюджетные фондыBúdjetten tys qorlarДефинициясыkeıbir qoǵamdyq qajettilikterdi qarjylandyrý úshin tartylatyn jáne uıymdastyrylǵan derbes qorlar negizinde keshendi túrde paıdalanylatyn qarjy resýrstaryn qaıta bólýdiń jáne paıdalanýdyń erekshe formasy. | +1 |
| 13. | Взаимодополняющие блага | Ózara tolyqtyratynıgilikter | Взаимодополняющие благаÓzara tolyqtyratynıgilikterДефинициясыpaıdalaný barysynda bir-birin tolyqtyryp turatyn ıgilikter. | +1 |
| 14. | Взаимозаменяемые блага | Ózara almastyrylatynıgilikter | Взаимозаменяемые благаÓzara almastyrylatynıgilikterДефинициясыtutynýshyǵa zalal kelmeıtindeı basqa ıgilikke almastyrýǵa bolatyn ıgilik. | +1 |
| 15. | Внешние эффекты, экстерналии | Syrtqy áserler, eksternalıaálar | Внешние эффекты, экстерналииSyrtqy áserler, eksternalıaálarДефинициясыbelgili bir kezeń ishinde baǵa túrinde kórinis tappaǵan naryqtyq mámilelerdiń shyǵyndary nemese paıdasy. | +1 |
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
BEKİTİLÝGE USYNYLǴAN TERMINDER TİZİMİ
| # | Oryssha nusqasy | Qazaqsha nusqasy | Reıtıń | |
|---|---|---|---|---|
| 1. | диалог политический | saıası únqatysý | диалог политическийsaıası únqatysýДефинициясыsýbektilerdiń saıası pikirin, kózqarasyn, baǵasyn, stılderin kópshilik aldynda bildirýdiń tásili. Saıası dıalog barysynda sýbektiler arasynda kelisimge qol jetkiziledi, saıası qyzmet baǵdarlamasy men tetikteri qurylady. Saıası únqatysý – demokratıaályq saıası júıe damýynyń sheshýshi sharty bolyp tabylady. Saıası únqatysýdyń mynadaı negizgi formalary bar: 1) polemıka – kez kelgen saıası máseleler boıynsha qarama-qaıshy pikirlerdiń kúresi; 2) dıskýssıaá – saıası máseleler boıynsha pikir almasý, pikirtalas barysynda saıasık kelisim, konsensýs jasaý úshin negizdeme izdeý. 2. Ázerbaıjan:siyasi dialoq 3. Qyrǵyz:saıasıı dıalog 4. Ózbek:siyosiy muloqot 5. Túrik:siyasi diyalog 6. Aǵylshyn:political dialogue 7. Ispan:diálogo político 8. Nemis:politischer Dialog 9. Fransýz:dialogue politique 10. Zańnamadaǵy qoldanysy: Polıtıcheskıı dıalog-saıası pikir alysý 11. Bekitilgen: | -1 |
| 2. | дифирамб | madaq | дифирамбmadaqДефинициясыMadaq — júzim jınaý merekesi kezinde tabıǵattyń ónim jáne sharap beretin qudaıy Dıonıstiń qurmetine oraı, kıim kıgen satıralardyń qarqyndy orgıaályq sıpattaǵy halyqtyq ánurany («dıfıramb» degen sózdiń ózi — osy qudaıǵa berilgen epıtettiń biri). 2. Ázerbaıjan:dithyramb 3. Qyrǵyz: 4. Ózbek:dithyramb 5. Túrik:ditiramp 6. Aǵylshyn:dithyramb 7. Ispan:ditirambo 8. Nemis:Dithyramb 9. Fransýz:dithyrambe 10. Zańnamadaǵy qoldanysy: 11. Bekitilgen: 12. Usynystar: madaq | -4 |
| 3. | догма | dogma,qasań qaǵıda | догмаdogma,qasań qaǵıdaДефинициясыbelgili bir ilim sheńberinde qabyldanatyn, dáleldeýdi qajet etpeıtin belgili bir ilimniń negizgi qaǵıdasy. | +3 |
| 4. | домысел | joramal | домыселjoramalДефинициясы1. qandaı da bir boljamdarǵa negizdelgen boljam. 2. Ázerbaıjan:zánn etmá 3. Qyrǵyz:oılonýý 4. Ózbek:gumon 5. Túrik:spekülasyon 6. Aǵylshyn:conjecture 7. Ispan:conjetura 8. Nemis:Vermutung 9. Fransýz:conjecture 10. Zańnamadaǵy qoldanysy: 11. Bekitilgen: 12. Usynystar: joramal | +5 |
| 5. | досократики | sokratqa deıingiler | досократикиsokratqa deıingilerДефинициясы1. Jańa zamanda qabyldanǵan, erte kezeńdegi (b.e. deıingi. VII-V ǵasyrlar) ejelgi fılosoftardyń, sondaı-aq atıkalyq sokrattyq jáne sopylyq dástúrlerdi arnadan tys jasaǵan b.e. deıingi IV ǵ. izbasarlarynyń shartty túrdegi ataýy. 2. Ázerbaıjan:ávválcádán Sokratiklár 3. Qyrǵyz: 4. Ózbek:oldingi Sokratiklar 5. Túrik:Sokrates öncesi 6. Aǵylshyn:pre-Socratics 7. Ispan:presocráticos 8. Nemis:Vorsokratiker 9. Fransýz:pré-socratique 10. Zańnamadaǵy qoldanysy: 11. Bekitilgen: 12. Usynystar: sokratqa deıingiler | +2 |
| 6. | дьявол | ibilis | дьяволibilisДефинициясыdinı uǵymda kókten qýylyp, adamdardy Allahtyń aq jolynan taıdyratyn, kúnáǵa ushyratatyn periniń esimi. İbilisti basqasha - shaıtan (shaıtandardyń - barlyq qara nıetterdiń basshysy), «Allahtyń jaýy» nemese jaı ǵana «dushpan» dep ataıdy. Ádette, musylmandardyń sıynýlary shaıtanǵa qarsy sózderden bastalady. Radjım - «taspen atqylanǵan» (kúnáli nemese aq joldan taıǵan) - Quranda jıi kezdesetin İbiliske baılanysty qoldanylatyn epıtet. İbiliske qarsy duǵa Qurannyń sońǵy súrelerinde keltirilǵen. Quran sózinde İbilis Allahtyń tilin almaǵan, Adam atanyń aldynda tize búgýden bas tartyp «Men odan artyqpyn, Sen meni ottan, ony topyraqtan jaratqansyń»dep qarsy shyqty. Mine osy áreketi úshin ol kókten qýylyp, tozaq otynatúsýge uıǵaryldy. Alaıda, İbilis Allahtan jazasyn Qıamet qaıymǵa deıin keshiktirýin jalbarynyp surady jáne ol ózine ishteı Allahqa jerde qastyq isteýge jáne adamdardy teris jolǵa azǵyrýǵa ýáde berdi. İbilis óziniń Adamnan joǵary ekendigin dáleldeý úshin, alǵashqy pende - Adam atany da azǵyrdy. Jumaqqa kirip alǵan ol Adam ata men Haýa anany Allahty tyńdamaýǵa ılandyrdy. İbilis Paıǵambarlardy joldan taıdyrýǵa áreket jasady. Ol Muhammedtiń (s.a.ý.) oqýyna da únemi kedergi jasap otyrǵan. | +2 |
| 7. | евангелие | injil | евангелиеinjilДефинициясыbarlyq jańa ósıettiń tutas ataýy. Quran deregi boıynsha Isa (ǵ.s.) paıǵambarǵa joldanǵan qasıetti kitap. Qasıetti Quran Kárimge deıin Qudaıdan túskeni haq dep biletin qasıetti úsh kitaptyń (Zabýr, Táýrat, İnjil) biri. Quranda Allahtyń din úshin sheıit bolǵandardy jumaqqa jiberetinin dáleldeý úshin İnjilge silteme jasalady. Qurandaǵy jazý boıynsha İnjilde Haziret Muhammed(Allahtyń Oǵan ıgiligi men sálemi bolsyn) paıǵambardyń dúnıege keletindigi jaıly aldyn ala aıtylǵan. İnjilde aty atalatyn, ómirleri jaıly derekter keltiriletin paıǵambarlar men oqıǵalar Quranda da kezdesedi. İnjildiń Qudaı tarapynan kelgeni shyndyq bolǵanymen, sońǵy paıǵambar kelip, Haziretti Muhammedke (Allahtyń Oǵan ıgiligi men sálemi bolsyn) Quran Kárimniń túsýimen oǵan deıingi kitaptar mansuqtalǵan bolyp sanalady. | +2 |
| 8. | единоверцы | dindester | единоверцыdindesterДефинициясы1. 1800 j. 27 qazanyndaǵy Erejeni moıyndaǵan eski dástúrshilder, ol erejede qudaıǵa qulshylyq etýdiń eski jorasyn jáne eski kitaptardy patr. Nıkonnyń túzetýinsiz saqtaýǵa ruqsat etildi, al onyń ornyna olar – pravoslav arhıereılerdi ózderine qabyldaýǵa kelisim berýleri kerek boldy. | +2 |
| 9. | ереси | kúpirshilikter | ересиkúpirshilikterДефинициясыqandaı da bir adamnyń durys dep esepteıtin dinı iliminen sanaly túrde aýytqý, dinı ilimniń basqa tásilin usyný. | 0 |
| 10. | ересь | kúpirlik, dinnen bezgendik, sandyraq | ересьkúpirlik, dinnen bezgendik, sandyraqДефинициясыqandaı da bir adamnyń durys dep esepteıtin dinı iliminen sanaly túrde aýytqý, dinı ilimniń basqa tásilin usyný. Osylaısha eki din iliminiń ókili bir-birin dinbuzarlyq dep aıyptaýy múmkin. | +1 |
| 11. | еретик | dinbuzar, múrtet | еретикdinbuzar, múrtetДефинициясы1) dinbuzarlyqty jaqtaýshy; 2) ústemdik etetin nemese jalpy qabyldanǵan pikir, ereje, qaǵıdalardan bas tartatyn adam. | +2 |
| 12. | жахилия | jahıldik, nadandyq | жахилияjahıldik, nadandyqДефинициясыıslamdaǵy mádenıetsiz óreskeldik jáne ıslam qabyldanǵanǵa deıin oryn alǵan nadandyq. Keń maǵynada alǵanda, «tabıǵı jaǵdaıdyń» analogy: zańsyzdyq jáne qataldyq. 2. Ázerbaıjan:jab 3. Qyrǵyz: 4. Ózbek:jab 5. Túrik:zhahiliya 6. Aǵylshyn:jab 7. Ispan:jab 8. Nemis:jab 9. Fransýz:jab 10. Zańnamadaǵy qoldanysy: 11. Bekitilgen: 12. Usynystar: jahıldik | +2 |
| 13. | жертвоприношение | qurban shalý, tasattyq, jan qıý | жертвоприношениеqurban shalý, tasattyq, jan qıýДефинициясы1. — kóptegen dinde bar dinı kúlt formasy; maqsaty – jeke adamnyń nemese tulǵanyń qudaılarǵa nemese basqa da tylsym tirshilik ıelerine naqty nemese sımvoldyq qundylyǵy bar zattardy syıǵa berý arqyly olarmen baılanys ornatý nemese baılanysty nyǵaıtý. | +2 |
| 14. | жизнеописание | ǵumyrnama | жизнеописаниеǵumyrnamaДефинициясы1. Áldebireýdiń ómiri týraly, bıografıaá jazý. 2. Ázerbaıjan:tárcümeyi-hal 3. Qyrǵyz:ómúr baıany 4. Ózbek:biografiya 5. Túrik:biyografi 6. Aǵylshyn:biography 7. Ispan:biografía 8. Nemis:Biographie 9. Fransýz:biographie 10. Zańnamadaǵy qoldanysy: jızneopısanıe-ómirlik sıpatama 11. Bekitilgen: 12. Usynystar: ǵumyrnama | +2 |
"Domysel" termınin "joramal" sózimen berilgeni durys-aq! Biraq defınısıaásyn berýde "qandaı da bir boljamdarǵa negizdelgen boljam" degen anyqtamany bylaısha berse qalaı bolar eken: "qandaı da bir oısha paıymdaý, ishki túısikke negizdelgen boljam"
"Dıfıramb" termınin "madaq" desek, "oda" sózin de "madaq óleń" dep alyp júrmiz ǵoı. Ózbek, túrik aǵaıyndar sıaqty "dıfırambty" túpnusqa tilinde qaldyryp, aıtylýy men jazylýyn ózimizdiń tilimizge ıkemdep, syndyryp aıtsaq, durys Tolyǵyraq ...bolar: dısırámp. Defınısıaásyn berýde de túsiniksiz jerleri bar, "kıim kıgen satıralardyń (?) qarqyndy orgıaályq sıpattaǵy halyqtyq ánurany". Mundaǵy "kıim kıgen satıralardyń" tirkesi termınniń defınısıaásyn ashýda qandaı qyzmet atqaryp turǵany belgisiz.
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
Gıps, ampýla, dreıf, front-ofıs, katakomby, dezodarant termınderi solaı qalǵandy durys sıaqty. Halyqaralyq termınderdi aýdarmalaýdyń asa qajeti joq. Maǵynasy da, dybystalýy da ózgeshe bolyp turǵan sıaqty.
Bekitýge usynylǵan termınderge Kelispeımin.
"Iissizdendergi" sózin aıtýdyń ózi qıyndyq týrady jáne qandaı sózjasamdyq úlgige sáıkes jasalǵany da túsiniksiz. Jańa termındi jasaýda tildiń leksıka-gramatıkalyq, sózjasamdyq ereksheligin eskerý qajet.
Басқа пікірлерді көрсету