Termincom.kz - Алаң

Бүгінгі талқылағым келетін тақырыптардың бірі «алгоритм» және «дискурс» терминдері.
Терминологиялық жүйе – кез келген тілдің ғылыми даму деңгейін айқындайтын маңызды көрсеткіштердің бірі. Ғылым мен мәдениет салаларында жаңа ұғымдардың көбеюі оларды дәл Толығырақ ...әрі түсінікті атаумен бекітуді талап етеді.
Мәселен, соңғы жылдары ақпараттық технология саласында кеңінен қолданылып жүрген “алгоритм” термині бар. Бұл ұғым белгілі бір мәселені шешуге арналған нақты әрекеттердің жүйелі тізбегін білдіреді. Термин халықаралық ғылыми айналымда араб ғалымы Мұхаммед әл-Хорезми есімімен байланысты қалыптасқан. Сондықтан бұл сөз көптеген тілдерде өзгеріссіз немесе аздаған фонетикалық бейімделумен қолданылады. Қазақ тілінде де “алгоритм” түрінде орныққан нұсқасы ғылыми дәстүрге сәйкес келеді. Кейде оны “есептеу тәртібі” немесе “әрекет реті” деп түсіндіру ұсынылады, алайда бұл тіркестер терминнің толық ғылыми мазмұнын бере алмайды. Сол себепті халықаралық ғылыми атауды сақтау ғылыми коммуникацияның дәлдігіне қызмет етеді.

Тағы бір мысал – лингвистика мен әлеуметтік ғылымдарда жиі қолданылатын “дискурс” термині. Бұл ұғым тек мәтінді ғана емес, белгілі бір әлеуметтік, мәдени және коммуникативтік жағдайдағы тілдік әрекетті білдіреді. Яғни дискурс – тілдік бірліктердің ғана жиынтығы емес, сонымен қатар сөйлеушінің мақсаты, тыңдаушының қабылдауы және қоғамдық контекстпен тығыз байланысты күрделі құбылыс. Кейбір еңбектерде бұл термин “сөйлеу кеңістігі” немесе “мәтіндік орта” деп аударылып жүр. Дегенмен мұндай аудармалар оның толық ғылыми мәнін жеткізе алмайды. Сондықтан “дискурс” терминінің халықаралық ғылыми нұсқасын сақтау орынды деп ойлаймын.

A PHP Error was encountered

Кітаптар