| 1. | банкрот | bankrot | банкротbankrotДефинициясы1. Bankrot – bul adamnyń nemese uıymnyń (mysaly, kompanıanyń) óz qaryzdaryn óteýge qabiletsiz ekenin resmı túrde moıyndaýy.
2. Etımologıasy: banca rotta (ıtal.) - "synǵan oryndyq".
3. Ózbek: bankrot
4. Túrik: iflas
5. Aǵylshyn: bankrupt
6. Nemis: bankrott gehen; insolvent sein
7. Bekitilgen nusqasy: bankrot (2018)
8. Qoldaný salasy: Zańtaný, Ekonomıka jáne qarjy
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1. Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2020 jylǵy 14 shildedegi № 443 qaýlysy: ... kásipkerlerdi bankrot dep taný týraly;
2. Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstriniń 2020 jylǵy 1 sáýirdegi № 344 buıryǵy: Bankrottyqty basqarýshynyń negizgi syıaqysynyń eń tómengi ... shegi;
3. Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń 2023 jylǵy 2 qarashadaǵy № 2 Normatıvtik qaýlysy: ... Sottardyń ... bankrottyq týraly zańnamany qoldaný praktıkasy.
10. Usynystar: baıqaýǵa qatysýshy "bankrot" sóziniń etımologıasyn jáne túrik tilindegi nusqasyn eskere kele, "quntaýsar/quntaýysar" degen nusqany usynady. Mamandardyń talqylaýyna usynamyz.
| +11 |
| 2. | брокер | deldal | брокерdeldalДефинициясы1. Broker – satýshy men satyp alýshy arasynda (qor, taýar, valúta bırjalarynda), saqtandyrýshy men saqtanýshy (saqtandyrý brokeri), keme ıesi men jaldaýshy arasynda deldaldyq fýnksıalardy júzege asyratyn zańdy tulǵa.
2. Etımologıasy: brocour (ej,aǵylsh.), broker (aǵylsh.) - "usaq saýdager"; deldal.
3. Ózbek: broker
4. Túrik: komisyoncu
5. Aǵylshyn: broker
6. Nemis: Makler
7. Bekitilgen nusqasy: deldal (ekon.) (1993), saqtandyrý deldaly (2006), brokerlik keńse (2016), brokerdiń ústeme baǵasy (2017), broker (2018), deldal (1992)
8. Qoldaný salasy: Zańtaný, Ekonomıka jáne qarjy
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2018 jylǵy 29 qazandaǵy № 270 qaýlysy: Saqtandyrý brokeriniń jarǵylyq ... kapıtalynyń eń tómengi mólsheri ...;
2. Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi Basqarmasynyń 2022 jylǵy 20 qazandaǵy № 75 qaýlysy: Baǵaly qaǵazdar naryǵynda brokerlik jáne (nemese) dılerlik qyzmetti júzege asyratyn ...;
3. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2019 jylǵy 31 jeltoqsandaǵy № 275 qaýlysy: ... saqtandyrý brokeri eseptiliginiń tizbesi.
10. Usynystar: "broker" termıni jeke jáne tirkesti termınder quramynda 10 shaqty ret bekitilgen. Alaıda zańnamadaǵy qoldanysynda "broker" sózi kezdesedi. Túrik tilinde brokerdiń qyzmeti komısıalyq shartqa negizdeletindigine basa mán berilgendikten, "komisyoncu" degen termın qalyptasqan. Al qazaq tilindegi "deldal" sózi taraptar arasyndaǵy mámileni de, sol arqyly paıda tabýdy (ıaǵnı komısıa alý) tolyq óteı alatyndyqtan, "deldal" termınin túbegeıli ornyqtyrý usynylady.
| -3 |
| 3. | верификация | rastamalyq tekserý, tekserip rastaý, naqtylap rastaý | верификацияrastamalyq tekserý, tekserip rastaý, naqtylap rastaýДефинициясы1. Verıfıkasıaá – baqylanatyn obektilermen, sensorlyq málimettermen salystyrýǵa jáne tájirıbe arqyly bir nárseniń senimdiligin anyqtaýǵa negizdelgen teorıalyq paıymdaýlardyń aqıqattyǵyn rastaý jáne dáleldeý ádisi.
2. Etımologıasy: verus (lat.) - "shyn, naqty"; facere (lat.) - "isteý".
3. Ózbek: tekshirish
4. Túrik: doğrulama
5. Aǵylshyn: verification
6. Nemis: Überprüfung
7. Bekitilgen nusqasy: verıfıkasıaálanǵan (2017), verıfıkasıaá (2018), verıfıkattaý (2018), verıfıkasıaálaný qaǵıdaty (2019), formaldi verıfıkasıaá (2021)
8. Qoldaný salasy: Ádebıet jáne lıngvısıka, Zańtaný, Informatıka jáne esepteýish tehnıka, Ekonomıka jáne qarjy, İs júrgizý jáne muraǵat isi
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1. Qazaqstan Respýblıkasy Ekologıa, geologıa jáne tabıǵı resýrstar mınıstriniń 2022 jylǵy 14 qańtardaǵy № 12 buıryǵy: ... verıfıkasıaálaýdy júrgizý qaǵıdalaryn bekitý ...;
2. Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstriniń m.a. 2023 jylǵy 20 qazandaǵy № 749 jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Sıfrlyq damý, ınovasıalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstriniń 2023 jylǵy 23 qazandaǵy № 497/NQ birlesken buıryǵy: ... verıfıkasıaány qoldana otyryp ...;
3. Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi Basqarmasynyń 2022 jylǵy 20 qazandaǵy № 76 qaýlysy: ... taldaý júrgizý (verıfıkasıaá) úshin uıymdardy aıqyndaý ...
10. Usynystar: termınniń qazaqsha nusqasy buryn usynylmaǵan, ári bekitilmegen. Baıqaýǵa qatysýshy "rastamalyq tekserý" degen nusqa usynady. Ózbek jáne túrik tilderindegi nusqalaryn eskere kelgende, termındi tól tilimizge beıimdeýge bolatyndyǵyn ańǵaramyz. Zańnamada "taldaý júrgizý" tirkesin jaqshada "verıfıkasıaálaý" dep kórsetken. Osylardy eskere kele, "tekserip rastaý" nemese etımologıasyn eskere otyryp, "naqtylap rastaý" degen nusqany usynamyz.
| -6 |
| 4. | завещание с условием | shartty ósıet | завещание с условиемshartty ósıetДефинициясы1. Shartty ósıet – ósıet qaldyrýshy belgili bir shart qoıatyn ósıet túri.
2. Etımologıasy: ósıet (túrik. ýasıet, pars. ýasıaát) – talap-tilek.
3. Ózbek: shartli iroda
4. Túrik: şartlı irade
5. Aǵylshyn: conditional will
6. Nemis: Testament mit Bedingung
7. Bekitilgen nusqasy: qupıa ósıet (2016), shart (2020), jetkilikti shart (2023)
8. Qoldaný salasy: Kólik jáne qatynas joldary, Fızıka jáne astronomıa, Mehanıka jáne mashınataný, Matematıka, Informatıka jáne esepteýish tehnıka
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2014 jylǵy 14 qazandaǵy № 240-V QRZ. ... sharttyń zańdarǵa qaıshy kelmeıtin kez kelgen jaǵdaılaryn ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń 1997 jylǵy 14 shildedegi N 155-I Zańy. ... ósıetterdiń dýblıkattary men kóshirmeleri ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2019 jylǵy 21 qańtardaǵy № 217-Vİ QRZ. ... Qupıa ósıet jasaǵan adamnyń qaıtys bolýy ...
10. Usynystar: bekitilgen termınderdi, aýdarmalardy, zańnamalyq qujattardy qarastyra kele, "shartty ósıet" termınin bekitý usynylady.
| -10 |
| 5. | запасной судья | qosalqy tóreshi | запасной судьяqosalqy tóreshiДефинициясы1. Qosalqy tóreshi – negizgi tóreshi bolmaǵan, aýyrǵan, múddeler qaqtyǵysy bolǵan nemese is boıynsha óz mindetterin atqara almaǵan jaǵdaıda ony aýystyrý úshin taǵaıyndalatyn tóreshi.
2. Etımologıasy: –
3. Ózbek: zaxiradagi sudya
4. Túrik: yedek hâkim
5. Aǵylshyn: substitute judge
6. Nemis: Ersatzrichter
7. Bekitilgen nusqasy: qosalqy oıynshy (2019), tóreshi (2020)
8. Qoldaný salasy: Dene tárbıesi jáne sport, Zańtaný, Tarıh, İs júrgizý jáne muraǵat isi
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2025 jylǵy 13 tamyzdaǵy № 611 qaýlysy. ... "qosalqy bólshekter" qozǵaltqyshtardy ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń 2009 jylǵy 7 shildedegi N 171-IV Zańy. ... Qosalqy merdigerlerine qatysty ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2014 jylǵy 15 qazandaǵy № 242-V QRZ. ... Árbir Tarap bir tóreshi taǵaıyndaýǵa tıis ...
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2018 jylǵy 4 maýsymdaǵy № 314 qaýlysy. ... Tóreshilerdiń sany – bireý ...
10. Usynystar: bekitilgen termınderdi, zańnamalyq qujattardy qarastyra kele, "qosalqy tóreshi" termınin bekitý usynylady.
| +3 |
| 6. | иммунитет | quqyqtyq qorǵanysh | иммунитетquqyqtyq qorǵanyshДефинициясы1. Quqyqtyq qorǵanysh – belgili bir tulǵanyń (mysaly, depýtattyń, dıplomattyń, sýdıanyń, t.b.) quqyqtyq jaýapkershilikten, izdeýden, sotqa tartýdan bosatylýy, ıaǵnı quqyqtyq qorǵanysh mártebesi.
2. Etımologıasy: ımýnıtet (lat. immunis) – «bosatylǵan, erikti»
3. Ózbek: immunitet
4. Túrik: dokunulmazlık
5. Aǵylshyn: immunity
6. Nemis: Immunität
7. Bekitilgen nusqasy: ımýnıtet (2021)
8. Qoldaný salasy: Zańtaný
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasy Tótenshe jaǵdaılar mınıstriniń 2025 jylǵy 15 tamyzdaǵy № 323 buıryǵy. ... normatıvtik quqyqtyq aktileriniń tiziliminde ...
Qazaqstan Respýblıkasy Tótenshe jaǵdaılar mınıstriniń 2025 jylǵy 29 mamyrdaǵy № 209 buıryǵy. ... Azamattyq qorǵanystyń qorǵanysh qurylystaryn ...
10. Usynystar: saraptama qorytyndysy «quqyqtyq qorǵanysh» nemese «quqyqtyq artyqshylyq» nusqalarynyń birin bekitýge usynady.
| -5 |
| 7. | контрафакт | jalǵan ónim, zańsyz kóshirme | контрафактjalǵan ónim, zańsyz kóshirmeДефинициясы1. Jalǵan ónim – avtorlyq quqyqty nemese sabaqtas quqyqtardy, saýda belgilerin, patentterdi nemese basqa zıatkerlik menshikti buzatyn jalǵan nemese zańsyz óndirilgen ónimder.
2. Etımologıasy: fakt (lat. factum) – áreket, jaǵdaı
3. Ózbek: noqonuniy nusxa
4. Túrik: yasadışı kopya
5. Aǵylshyn: counterfeit
6. Nemis: Fälschung
7. Bekitilgen nusqasy: kontrafaktilik (2016), jalań fakti (2019), kontrqalalaný (2025), jalǵan qalalaný (2025)
8. Qoldaný salasy: Zańtaný, Tarıh
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2018 jylǵy 8 jeltoqsandaǵy № 199-Vİ QRZ. ... zańsyz basyp alýǵa qarsy kúres týraly ...
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2010 jylǵy 17 qarashadaǵy № 1211 Qaýlysy. ... memleketterden kelgen zańsyz eńbek kóshi-qonyna ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń 2007 jylǵy 21 shildedegi N 301 Zańy. ... jalǵan tamaq ónimderi ...
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2016 jylǵy 26 qazandaǵy № 625 qaýlysy. ... Kontrafaktili ónimdi óndirýge ...
10. Usynystar: termınge berilgen anyqtama mazmunyna sáıkes, aýdarmalardy, zańnamalyq qujattardy qarastyra kele, "jalǵan ónim" termınin bekitý usynylady.
| -4 |
| 8. | медиация | bitimgershilik | медиацияbitimgershilikДефинициясы1. Bitimgershilik – taraptardyń erikti kelisimi boıynsha júzege asyrylatyn, olardyń ózara qolaıly sheshimge qol jetkizýi maqsatynda medıatordyń járdemdesýimen taraptar arasyndaǵy daýdy retteý rásimi.
2. Etımologıasy: medıasıaá (lat. mediare) – "deldal bolý"
3. Ózbek: vositachilik, yarashtirish
4. Túrik: arabuluculuk, aracılık
5. Aǵylshyn: mediation
6. Nemis: Mediation
7. Bekitilgen nusqasy: medıasıaá (2017), bitimgershilik (is júrgizý) (1995), bitimgerlik (2024)
8. Qoldaný salasy: Fılosofıa jáne saıasattaný, Zańtaný
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasynyń 2008 jylǵy 24 qazandaǵy N 73-IV Zańy. ... bitimgershilik qyzmeti ...
2) Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2000 jylǵy 23 maýsym N 59-II ... bitimgershilik kúshter ...
3) Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2018 jylǵy 29 qazandaǵy № 188-Vİ QRZ. ... qazaqstandyq bitimgershilik kontıngentti ...
4) Qazaqstan Respýblıkasynyń 2011 jylǵy 28 qańtardaǵy № 401-IV Zańy. ... medıasıaány uıymdastyrý ...
5) Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2022 jylǵy 25 sáýirdegi № 116-VII QRZ. ... medıasıaá nátıjesinde ...
10. Usynystar: bekitilgen termınderdi, aýdarmalardy, zańnamalyq qujattardy qarastyra kele, "bitimgershilik" termınin bekitý usynylady.
| -7 |
| 9. | моральный вред | rýhanı zıan, psıhologıalyq zalal, ahlaqı zıan, moraldyq zıan (2016) | моральный вредrýhanı zıan, psıhologıalyq zalal, ahlaqı zıan, moraldyq zıan (2016)Дефинициясы1. Rýhanı zıan, psıhologıalyq zalal – tulǵanyń ómirine, densaýlyǵyna, ar-namysyna, qadir-qasıetine, iskerlik bedeline nemese jeke múliktik emes quqyqtaryna zańsyz áreketter nemese áreketsizdikter arqyly keltirilgen jaǵymsyz psıhıkalyq, fızıkalyq jáne emosıalyq saldarlardyń jıyntyǵy. Bul zıan materıaldyq shyǵynmen ólshenbeıdi, biraq ony óteý úshin kináli taraptan aqshalaı ótemaqy talap etilýi múmkin.
2. Etımologıasy: moral (lat. mores) – "jalpy qabyldanǵan dástúrler"
3. Ózbek: ma’naviy zarar, ruhiy zarar
4. Túrik: ahlaki zarar, manevi zarar
5. Aǵylshyn: moral harm
6. Nemis: moralischer Schaden
7. Bekitilgen nusqasy: moraldyq zıan (2016), zıan (2021)
8. Qoldaný salasy: Pedagogıka jáne psıhologıa, Zańtaný
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2020 jylǵy 25 maýsymdaǵy № 346-VI QRZ. ... moraldyq zıandy óteý ...
2) Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2016 jylǵy 8 sáýirdegi № 489-V QRZ ... moraldyq zıannyń ...
10. Usynystar: kóńil men rýhtyń jaǵdaılaryn jáne isterin zertteıtin ilimge «Ahlaq ilimi» delinedi. Termınniń maǵynasyna qaraıtyn bolsaq, kóńil men rýhqa zıan keltiriletin zardap jóninde aıtylǵan. Soǵan súıene otyryp, túrik tiliniń aýdarmasyna qaraı "ahlaqı zıan" termınin bekitýdi usynamyz.
| -6 |
| 10. | предмет иска | talap nysanasy | предмет искаtalap nysanasyДефинициясы1. Talap nysanasy – azamattyq nemese ákimshilik sot isin júrgizý barysynda talapkerdiń sottan talap etetin quqyqtyq qorǵaýdyń nemese sheshimniń materıaldyq-quqyqtyq máni, ıaǵnı daýdyń negizgi obektisi nemese talapkerdiń quqyǵyna qatysty talap etiletin naqty áreket (mysaly, múlikti taný, kelisimshartty buzý, shyǵyndy óteý).
2. Etımologıasy: –
3. Ózbek: da’vo predmeti
4. Túrik: dava konusu
5. Aǵylshyn: subject of action, subject of lawsuit
6. Nemis: klagegegenstand
7. Bekitilgen nusqasy: zat, pán (2020), nysana, pán (fılos.) (2010)
8. Qoldaný salasy: Zańtaný
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Sý resýrstary jáne ırrıgasıaá mınıstriniń 2025 jylǵy 9 maýsymdaǵy № 118-NQ buıryǵy. ... lızıń nysanasyn ...
2) Qazaqstan Respýblıkasy Tótenshe jaǵdaılar mınıstriniń 2025 jylǵy 30 maýsymdaǵy № 254 buıryǵy ... lızıńi shartynyń talaptary ...
3) Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2025 jylǵy 18 shildedegi № 215-VIII QRZ ... qarjy lızıńi nysanasyn ...
10. Usynystar: salalyq sózdikterde "talap páni" degen nusqa berilgen, biraq ol alynyp otyrǵan termınniń maǵynasyn asha almaıdy. Bekitilgen termınderdi, aýdarmalardy, zańnamalyq qujattardy qarastyra kele, "talap nysanasy" termınin bekitý usynylady.
| -5 |
| 11. | преднамеренное банкротство | qasaqana bankrottyq; qasaqana bankrot qylý | преднамеренное банкротствоqasaqana bankrottyq; qasaqana bankrot qylýДефинициясы1. Qasaqana bankrottyq; qasaqana bankrot qylý – qaryzdardy óteýden jaltarý maqsatynda boryshkerdiń múlkin, qarjy qarajatyn nemese ózge de aktıvterin ádeıi jasyrý, ysyrap etý nemese jalǵan mámileler jasaý arqyly tólem qabiletsizdigi jaǵdaıyn qoldan týdyratyn quqyqqa qarsy is-áreket.
2. Etımologıasy: bankrottyq (ıtal. banca rotta) – "synǵan oryndyq"
3. Ózbek: qasddan bankrotlik
4. Túrik: kasıtlı iflas
5. Aǵylshyn: premeditated bankruptcy
6. Nemis: betrügerischer Bankrott
7. Bekitilgen nusqasy: ádeıi bankrot bolý (2016), qasaqana órteý (órtke qarsy qyzm.) (1999)
8. Qoldaný salasy: Zańtaný
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 1998 jylǵy 1 shildedegi N 256 ... qasaqana dýshar etýi; jalǵan bankrottyq ...
2) Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi Basqarmasynyń 2024 jylǵy 29 qańtardaǵy № 2 qaýlysy. ... qasaqana jalǵan aqparatty ...
3) Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2025 jylǵy 28 sáýirdegi № 186-VIII QRZ. ... "Dármensizdik (bankrottyq) týraly" ...
10. Usynystar: salalyq sózdikterde "zlostnyı, namerennyı, ýmyshlennyı, sabotaj" sózderine qazaq tilinde "qasaqana" dep alynǵan. Bekitilgen termınderdi, aýdarmalardy, zańnamalyq qujattardy qarastyra kele, "qasaqana bankrottyq" termınin bekitý usynylady.
| -1 |
| 12. | публичный договор | jarıa shart | публичный договорjarıa shartДефинициясы1. Jarıa shart – komersıalyq uıymmen jasalǵan jáne óz qyzmetiniń sıpatyna qaraı oǵan ótinishpen keletin árkimge qatysty júzege asyrylatyn taýarlardy satý, jumystardy atqarý nemese qyzmet kórsetý jónindegi onyń mindettemelerin belgileıtin shart.
2. Etımologıasy: jarıa (lat. publicus) – "qoǵamdyq, halyqtyq"
3. Ózbek: oshkora shartnoma
4. Túrik: kamu sözleşmesi
5. Aǵylshyn: standard contract
6. Nemis: öffentlicher Vertrag
7. Bekitilgen nusqasy: jarıa tártip quqyq (2018), óteýsiz shart (2024)
8. Qoldaný salasy: Zańtaný
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2025 jylǵy 12 naýryzdaǵy № 170-VIII QRZ. ... jarıa aksıonerlik qoǵamy ...
2) Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2025 jylǵy 10 qańtardaǵy № 154-VIII QRZ ... halyqaralyq sharttar ...
3) Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2025 jylǵy 30 maýsymdaǵy № 199-VIII QRZ ... salym sharty ...
10. Usynystar: bekitilgen termınderdi, aýdarmalardy, zańnamalyq qujattardy qarastyra kele, "jarıa shart" termınin bekitý usynylady.
| +7 |
| 13. | сепаратизм | bólinimpazdyq, separatızm (2019) | сепаратизмbólinimpazdyq, separatızm (2019)Дефинициясы1. Bólinimpazdyq – halyqtyń bir bóliginiń qalyptasqan memleketten bólinip, óz memleketin qurýǵa nemese úlken táýelsizdikke ıe bolýǵa umtylýyn bildiretin saıası qozǵalys nemese ıdeıa.
2. Etımologıasy: separatızm (lat. separatus) – "bólek"
3. Ózbek: separatizm
4. Túrik: ayrılıkçılık
5. Aǵylshyn: separatism
6. Nemis: Separatismus
7. Bekitilgen nusqasy: separatızm (2019), bólinim (2021)
8. Qoldaný salasy: Zańtaný, Tarıh
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasynyń 2002 jylǵy 18 sáýirdegi N 316-İİ Zańy. ... separatızmge jáne ekstremızmge qarsy kúres ...
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń qaýlysy. 2003 jylǵy 14 aqpan N 160. ... Terorızmge, separatızmge ...
10. Usynystar: termınge berilgen anyqtamaǵa sáıkes "bólinimpazdyq" termınin bekitý usynylady.
| -3 |
| 14. | собственник | menshikker, menshiktenýshi | собственникmenshikker, menshiktenýshiДефинициясы1. Menshikker, menshiktenýshi – zań qujattary arqyly tanylatyn jáne qorǵalatyn ózine tıesili múlikti óz qalaýynsha ıelený, paıdalaný jáne oǵan bılik etý quqyǵy bar sýbekt.
2. Etımologıasy: menshikker (lat. proprietary) – "jeke menshik"
3. Ózbek: mulkdor, mulk egasi
4. Túrik: mülk sahibi
5. Aǵylshyn: owner
6. Nemis: Der Besitzer
7. Bekitilgen nusqasy: menshik ıesi (2016), menshik ıesiniń absenteızmi (2023)
8. Qoldaný salasy: Zańtaný
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qyzylorda oblystyq máslıhatynyń 2006 jylǵy 30 maýsymdaǵy N 300 sheshimi. ... qorǵaý turǵyn úı qorynyń menshikkerlerine júkteledi ...
III-saılanǵan Almaty qalalyq Máslıhatynyń HV sesıasynyń 2005 jylǵy 27 sáýirdegi N 143 sheshimi. ... turǵyn úı qorynyń menshikkerlerine ...
Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrıaá jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrliginiń Qurylys jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq isteri komıteti tóraǵasynyń 2020 jylǵy 20 qańtardaǵy № 9-NQ buıryǵy. ... menshikkerlerge tıesili birneshe jaılar ...
10. Usynystar: 2016 jyly bekitilgen "menshik ıesi" termıni tek menshikti ıelenip turǵan tulǵa maǵynasyn ǵana bildirip tur. Al anyqtamasyna súıensek, atalǵan termın paıdalaný jáne bılik etý quqyqtaryn da qamtıdy. Sondyqtan "menshikker" nusqasyn bekitýge usynamyz.
| -1 |
| 15. | уголовный закон | qylmys zańy | уголовный законqylmys zańyДефинициясы1. Qylmys zańy – QR joǵarǵy zań shyǵarýshy organy qabyldaǵan, qylmystyq jaýapkershiliktiń negizderi men jaǵdaıyn belgileıtin normatıvtik quqyqtyq akt.
2. Etımologıasy: –
3. Ózbek: jinoyat qonuni / jinoyat huquqi
4. Túrik: ceza hukuku / ceza kanunu
5. Aǵylshyn: criminal law
6. Nemis: Strafrecht
7. Bekitilgen nusqasy: qylmystyq zań (2016)
8. Qoldaný salasy: Zańtaný
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2025 jylǵy 16 shildedegi № 210-VIII QRZ. ... qylmystyq zańnamasyn ońtaılandyrý máseleleri ...
Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń 2025 jylǵy 5 tamyzdaǵy № 124-ó Ókimi. ... Qazaqstan Respýblıkasynyń qylmystyq zańnamasyn ...
Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń 2025 jylǵy 29 mamyrdaǵy № 1 Normatıvtik qaýlysy. ... qylmystyq ister boıynsha zańdy ...
10. Usynystar: 2016 jyly bekitilgen "qylmystyq zań" termıni zańnama qujattarynda keńinen taralyp, qoldanysqa sińip ketken. Degenmen basy artyq qosymshadan arylý maqsatynda "qylmys zańy" nusqasyn qarastyrýdy usynamyz.
| -1 |
| 16. | физический ущерб | tándik zardap, tán zardaby | физический ущербtándik zardap, tán zardabyДефинициясы1. Tándik zardap, tán zardaby – basqa adamnyń áreketi (nemese áreketsizdigi) nátıjesinde bireýdiń densaýlyǵyna tikeleı nemese janama túrde keltirilgen zıan.
2. Etımologıasy: fızıkalyq (gr. τὰ φυσικά / φυσική (ἑπιστήμη) – "tabıǵat, tabıǵı bolmys, jaratylys"
3. Ózbek: jismoniy zarar
4. Túrik: fiziksel hasar / fiziksel zarar
5. Aǵylshyn: physical damage
6. Nemis: physischer Schaden
7. Bekitilgen nusqasy: fızıkalyq jarylys (2024)
8. Qoldaný salasy: Zańtaný
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń ókimi 1996 jylǵy 27 jeltoqsandaǵy N 586. ... zardap shegýshiler úshin páterler satyp alýǵa ...
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń Qaýlysy 1999 jylǵy 28 shilde N 1076. ... Tótenshe jaǵdaılardyń zardaptaryn joıý úshin qarajat bólý ...
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2003 jylǵy 26 qyrkúıektegi N 984 qaýlysy. ... tasqyn sýdyń zardaptaryn ...
10. Usynystar: saraptama qorytyndysy "tán zardaby" nusqasyn bekitýge usynady.
| -1 |
| 17. | 1. годность; 2. пригодность; 3. действительность | jaramdy bolý; jaraý; jaramdylyq | 1. годность; 2. пригодность; 3. действительностьjaramdy bolý; jaraý; jaramdylyqДефинициясы1. Jaramdy bolý; jaraý – obektiniń nemese sýbektiniń belgili bir talaptarǵa saı bolý jáne qoıylǵan mindetterdi oryndaý qabileti.
2. Etımologıasy: –
3. Ózbek: muvofiqlik
4. Túrik: uygunluk
5. Aǵylshyn: suitability
6. Nemis: Tauglichkeit
7. Bekitilgen nusqasy: dıskrımınant jaramdylyq (2022), jaramdylyq (2021), jaramsyzdyq (2016), bolmys (2016)
8. Qoldaný salasy: Zańtaný, Ekonomıka jáne qarjy, İs júrgizý jáne muraǵat isi
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2022 jylǵy 1 qyrkúıektegi № 636 qaýlysy. ... jaramdylyǵy ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2022 jylǵy 29 jeltoqsandaǵy № 174-VII QRZ. ... konstrýksıaányń ushýǵa jaramdylyq normalaryna sáıkestigin ...
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2013 jylǵy 21 maýsymdaǵy N 585 Jarlyǵy. ... psıhologıalyq turǵydan jaramdylyqqa tekserýden ótý ...
Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstriniń 2024 jylǵy 18 shildedegi № 744 buıryǵy. ... Ushý jumysyna (ushýǵa, ushýǵa úıretýge) jaramdylyǵy týraly ...
10. Usynystar: sala mamandary "godnost-jaramdy bolý; jaraý" termındik tirkesin bekitýge usynyp otyr. Al "godnost-jaramdylyq" termıni zańnamalyq qujattarda belsendi qoldanysta ekenin eskersek, berilgen termın sala mamandarynyń, Komısıa músheleriniń talqylaýyn qajet etedi.
| -7 |
| 18. | 1. мошенничество
2. афера | alaıaqtyq | 1. мошенничество
2. афераalaıaqtyqДефинициясы1. Alaıaqtyq – basqa adamnyń múlkin nemese múliktik quqyǵyn zańsyz ıemdený maqsatynda ony aldaý, senimge kirý arqyly júzege asyrylatyn qylmystyq áreket.
2. Etımologıasy: ala (kóne túrk.) – «alý, ıelený»
3. Ózbek: firibgarlik
4. Túrik: dolandırıcılık
5. Aǵylshyn: fraud
6. Nemis: betrug
7. Bekitilgen nusqasy: alaıaqtyq (zań.) (1971), alaıaqtyq (qarjy baqylaýy) (2016)
8. Qoldaný salasy: Statısıka, standarttaý jáne zıatkerlik menshik, Fılosofıa jáne saıasattaný, Pedagogıka jáne psıhologıa, Áskerı is, Ekonomıka jáne qarjy
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2016 jylǵy 26 shildedegi № 11-Vİ QRZ. ... alaıaqtyq belgileri bar ...
2) Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2015 jylǵy 19 naýryzdaǵy № 296-V QRZ. ... Agenttiktiń alaıaqtyq, sybaılas jemqorlyq ...
3) Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2023 jylǵy 22 mamyrdaǵy № 35 qaýlysy. ... anyqtalǵan alaıaqtyq faktileri ...
10. Usynystar: berilgen tirkestiń basqa tildegi aýdarmasyn eskere otyryp, «alaıaqtyq» termınin bekitý usynylady.
| +7 |
| 19. | 1. негодность; 2. непригодность; 3 недействительность | jaramsyz bolý; jaramaý, jaramsyzdyq | 1. негодность; 2. непригодность; 3 недействительностьjaramsyz bolý; jaramaý, jaramsyzdyqДефинициясы1. Jaramsyz bolý; jaramaý – bir nárseniń kúıiniń nemese qasıetiniń ony jaramsyz etýi, maqsatyna sáıkes kelmeýi nemese paıdaly qasıetterin joǵaltýy.
2. Etımologıasy: –
3. Ózbek: yaroqsiz
4. Túrik: yaramazlık
5. Aǵylshyn: unsuitability
6. Nemis: Untauglichkeit
7. Bekitilgen nusqasy: jaramsyzdyq (2016)
8. Qoldaný salasy: Zańtaný, Áskerı is, İs júrgizý jáne muraǵat isi
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2023 jylǵy 12 maýsymdaǵy № 114 buıryǵy. ... óz ıeligindegi jaramsyz bolyp qalǵan, jaramdylyq merzimi ótken ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2025 jylǵy 23 maýsymdaǵy № 195-VIII QRZ. ... qatynas joldaryn qasaqana jaramsyzdyqqa keltirý ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń 2020 jylǵy 7 shildedegi № 360-VI QRZ Kodeksi. ... eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq faktisin kýálandyratyn ...
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2023 jylǵy 28 shildedegi № 622 qaýlysy. ... fızıkalyq nemese moraldyq tozýynan jaramsyz bolǵan ...
10. Usynystar: aýdarmalarǵa nazar aýdarsaq, ózbek, túrik tilderinde "jaramsyz, jaramsyzdyq" túrinde qoldanylǵan. Sondaı-aq qujattarda "jaramsyzdyq", "jaramsyz bolý" jaryspaly qoldanysta. Degenmen de buǵan deıin bekitilgen "jaramsyzdyq" termıni basymdyqqa ıe. Sala mamandary usynǵan "jaramsyz bolý; jaramaý" talqylaýdy qajet etedi.
| -6 |
| 20. | абонементный ящик | abonementtik jáshik, abonement jáshigi | абонементный ящикabonementtik jáshik, abonement jáshigiДефинициясы1. Abonement jáshigi – hat-habarlardy (hattar, poshta ashyq hattary jáne shaǵyn sálemdemeler) jınaqtaý jáne ýaqytsha saqtaý úshin qoldanylatyn, arnaıy jeke qulyptalatyn uıashyqtary bar shkaf. Poshta baılanysy mekemesinde ornalasady jáne tıisti nómiri (nemese ataýy) bolady.
2. Etımologıasy: abonement (fr. abonner - shekteý) - "zatty belgili bir merzimge paıdalaný quqyǵy, quqyqty rastaıtyn qujat"
3. Ózbek: pochta qutisi
4. Túrik: posta kutusu
5. Aǵylshyn: post office box
6. Nemis: Postfach
7. Bekitilgen nusqasy: abonement (2017)
8. Qoldaný salasy: Kólik jáne qatynas joldary, Statısıka, standarttaý jáne zıatkerlik menshik, Zańtaný, Ekonomıka jáne qarjy, Mádenıet jáne óner, İs júrgizý jáne muraǵat isi
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2007 jylǵy 31 naýryzdaǵy N 249 Qaýlysy. 1) abonementtik jáshik - pochta jóneltimderiniń jekelegen túrlerin ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń Sıfrlyq damý, ınovasıalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstriniń 2024 jylǵy 28 mamyrdaǵy № 305/NQ buıryǵy. ... abonementtik jáshikti paıdalaný ...
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2015 jylǵy 27 qarashadaǵy № 953 qaýlysy. 1) abonementtik jáshik – poshta jóneltilimderiniń jekelegen ...
10. Usynystar: "abonementtik jáshik" termıni – poshta bólimshesindegi hat-habarlardy saqtaýǵa arnalǵan jeke qulyptalatyn uıashyq. Qazaqsha aýdarmasy bastapqy maǵynasyn saqtaı otyryp, qoldanýǵa yńǵaıly jáne poshta qyzmeti salasyndaǵy normatıvtik aktilerde kezdesedi. Sondyqtan "abonementtik jáshik" ataýyn balama retinde usynamyz.
| +5 |
| 21. | абстрактные сделки | abstraktilik mámileler, abstrakt mámile, abstraktili mámile | абстрактные сделкиabstraktilik mámileler, abstrakt mámile, abstraktili mámileДефинициясы1. Abstraktili mámile – bul quqyqtyq mámile, onyń jaramdylyǵy mámileniń negizi men maqsatyna táýeldi emes. Mundaı mámile quqyqtyq mindettemelerdi oryndaý úshin júzege asyrylady jáne onyń mazmuny negizgi kelisimderden bólek qarastyrylady.
2. Etımologıasy: abstrakt (lat. abstrahere) – "bólý, ajyratý", "qasıetteri men belgilerine qaraı bólý"
3. Ózbek: mavhum bitim
4. Túrik: tek yönlü sözleşme
5. Aǵylshyn: naked contract
6. Nemis: abstraktes Rechtsgeschäft
7. Bekitilgen nusqasy: abstraktilik (2018)
8. Qoldaný salasy: Fılosofıa jáne saıasattaný, Ádebıet jáne lıngvısıka, Zańtaný, Áskerı is
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Statısıka komıtetiniń Tóraǵasynyń m.a. 2017 jylǵy 18 qańtardaǵy № 8 buıryǵy. ... abstraktilik ...
Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsıalyq Sotynyń 2023 jylǵy 16 qarashadaǵy № 35-NQ normatıvtik qaýlysy. ... abstraktyly ...
Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsıalyq Sotynyń 2023 jylǵy 1 maýsymdaǵy № 18-NQ normatıvtik qaýlysy. ... abstraktyly ...
Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstriniń 2020 jylǵy 4 maýsymdaǵy № 568 buıryǵy. ... mámileleri ...
Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstriniń 2015 jylǵy 16 naýryzdaǵy № 176 buıryǵy. Mámileler ...
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2012 jylǵy 2 shildedegi № 900 Qaýlysy. ... mámileler ...
10. Usynystar: "abstraktilik mámile" termıni latynnyń abstrahere («ajyratý, bólý») sózinen shyqqan. Termın zańnamalarda kezdesedi jáne qazaq tilinde "abstraktilik mámile" balamasyn qoldaný maǵynalyq dáldigin saqtaıdy dep oılaımyz.
| +1 |
| 22. | авансированные средства | avanstalǵan quraldar, avanstalǵan qarajat | авансированные средстваavanstalǵan quraldar, avanstalǵan qarajatДефинициясы1. Avanstalǵan qarajat – alǵytólem tólengen qarajat, alǵytólemge berilgen qarajat, aldyn ala jumsalǵan qarajat (alǵa qoıylǵan mindetterdi oryndaý úshin, belgili bir maqsattarǵa jetý úshin bólingen aqshalaı qarajat).
2. Etımologıasy: avans (fr. avance) - "qaryz berý"
3. Ózbek: avans qilingan mablag‘lar
4. Túrik: avans edilmiş kaynaklar
5. Aǵylshyn: prepaid expenses
6. Nemis: vorgestreckte mittel
7. Bekitilgen nusqasy: avansylanǵan qarjy (ekon.) (1971)
8. Qoldaný salasy: Statısıka, standarttaý jáne zıatkerlik menshik, Zańtaný, Ekonomıka jáne qarjy
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstriniń m.a. 2015 jylǵy 15 jeltoqsandaǵy № 775 buıryǵy. ... kapıtalǵa avanstalǵan árbir teńgege keletin taza paıdany aıǵaqtaıdy ...
2) Qazaqstan Respýblıkasy Investısıalar jáne damý mınıstriniń 2018 jylǵy 5 qyrkúıektegi № 628 buıryǵy. ... avanstalǵan qarajattyń jalpy somasyndaǵy ...
3) Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń orynbasary - Ulttyq ekonomıka mınıstriniń 2025 jylǵy 30 sáýirdegi № 23 buıryǵy. ... avanstalǵan árbir teńgege keletin taza paıda týraly kýálandyrady...
4) Qazaqstan Respýblıkasy Ekonomıkalyq damý jáne saýda mınıstriniń m.a. 2010 jylǵy 6 tamyzdaǵy № 136 Buıryǵy. ...quraldardyń, jumystardyń quny...
5) Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstriniń m.a. 2015 jylǵy 15 jeltoqsandaǵy № 775 buıryǵy. ...qaryz qarajattary esebinen...
10. Usynystar: "avansırovannye sredstva" tirkesiniń balamasy retinde "aldyn-ala tólengen qarajat" maǵynasynda usynamyz, óıtkeni tirkestiń tolyq áleýetin ashyp kórsetedi.
| +3 |
| 23. | агрессивный портфель | agressıvti portfel | агрессивный портфельagressıvti portfelДефинициясы1. Agressıvti portfel – joǵary táýekelge negizdelgen, biraq yqtımal tabysy da joǵary bolatyn ınvestısıalyq aktıvter jıyntyǵy.
2. Etımologıasy: agressıvti (lat. aggressivus) – «shabýylshyl, belsendi», portfel (fr. portefeuille) – «qujat salatyn sómke; jınaq, jıyntyq».
3. Ózbek: agressiv portfel
4. Túrik: agresif portföy
5. Aǵylshyn: aggressive portfolio
6. Nemis: aggressives rortfolio
7. Bekitilgen nusqasy: jebirlik (hım.) (2006), dolyrlyq (med.) (2005), jemirlik (hım.) (2004)
8. Qoldaný salasy: Kólik jáne qatynas joldary, Statısıka, standarttaý jáne zıatkerlik menshik, Energetıka, Medısına, Áskerı is, Ken isi jáne metalýrgıa, Hımıa, Sáýlet jáne qurylys, Aýyl sharýashylyǵy
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Týrızm jáne sport mınıstriniń 2025 jylǵy 14 shildedegi № 129 buıryǵy. ... agressıvti shyǵýǵa jaýap ...
2) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2020 jylǵy 22 jeltoqsandaǵy № QR DSM-313/2020 buıryǵy. ... sozylmaly agressıvti gepatıt ...
3) Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstriniń 2021 jylǵy 15 sáýirdegi № 344 buıryǵy. ... portfeldi basqarýshylardyń ...
4) Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi Basqarmasynyń 2023 jylǵy 26 mamyrdaǵy № 28 qaýlysy. ... ınvestısıalyq portfeldi basqarýshyǵa ...
10. Usynystar: berilgen tirkestiń basqa tildegi aýdarmasyn eskere otyryp, «agressıvti portfel» termınin bekitý usynylady.
| -5 |
| 24. | адекватность | adekvattyq, barabarlyq (bank isi) (2014), adekvattylyq (2018) | адекватностьadekvattyq, barabarlyq (bank isi) (2014), adekvattylyq (2018)Дефинициясы1. Adekvattyq, barabarlyq, adekvattylyq – 1. bir nárseniń nemese bireýdiń is-áreketiniń nemese minez-qulqynyń belgili bir normaǵa, standartqa nemese shyndyqqa sáıkestigi; 2. bul jeke tulǵanyń syrtqy jáne ishki yntalandyrýlarǵa olardyń naqty mańyzdylyǵyna sáıkes jaýap berý qabileti.
2. Etımologıasy: adekvatnost(lat. adaequatus) - "teńestirilgen".
3. Ózbek: adekvatlik
4. Túrik: yeterlilik, geçerliliği
5. Aǵylshyn: adequacy
6. Nemis: Adäquatheit
7. Bekitilgen nusqasy: barabarlyq (bank isi) (2014), adekvattylyq (2018)
8. Qoldaný salasy: Pedagogıka jáne psıhologıa, Zańtaný
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2005 jylǵy 25 qańtardaǵy N 61 Qaýlysy. ... adekvattyq júıelerdi ázirleý jáne engizý ...
Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstriniń 2018 jylǵy 31 qazandaǵy № 311 buıryǵy. ... zamanaýı jáne adekvattyq bakalavrlar, magıstranttar ...
Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2022 jylǵy 14 qazandaǵy № QR DSM-114 buıryǵy. ... gemodıalızdiń ortasha adekvattylyq ındeksi ...
Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstriniń m.a. 2021 jylǵy 21 shildedegi № 70 buıryǵy. ... barabarlyq jáne obektıvtilik – durys emes jáne belgisizdik dárejesi ...
10. Usynystar: buryn bekitilgen termınderdi, aýdarmalardy, zańnama qujattaryn qarastyra kele, mánmátindegi qoldanysqa qaraı "adekvattyq, barabarlyq" termınderin bekitý usynylady.
| +5 |
| 25. | адаптация | beıimdeme, beıimdelý (2016) | адаптацияbeıimdeme, beıimdelý (2016)Normatıvtik quqyqtyq aktilerde qoldanylatyn termınder men sóz tirkesteriadaptasıa (lat. adaptatio) - beıimdelýДефинициясы1. Beıimdeme – jańa jaǵdaılarǵa beıimdelý úderisi.
2. Etımologıasy: adaptasıa (lat. adaptatio) - beıimdelý
3. Ózbek: moslashish
4. Túrik: adaptasyon
5. Aǵylshyn: adaptation
6. Nemis: Anpassung
7. Bekitilgen nusqasy: beıimdelý (2016), beıimdilik (2019)
8. Qoldaný salasy: Dene tárbıesi jáne sport, Pedagogıka jáne psıhologıa, Tamaq ónerkásibi jáne turmystyq qyzmet
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2014 jylǵy 10 qarashadaǵy № 249-V QRZ. ... tasymaldaýǵa arnalǵan beıimdemelerdi ...
Túrkistan oblysy ákimdiginiń 2023 jylǵy 29 mamyrdaǵy № 100 qaýlysy. ... beıimdemeli dene shynyqtyrý ...
10. Usynystar: bekitilgen termınderdi, aýdarmalardy, zańnamalyq qujattardy qarastyra kele, "beıimdeme" termınin bekitý usynylady.
| +1 |
| 26. | административное задержание | ákimshilik ustaý, ákimshilik ustap áketý (2018) | административное задержаниеákimshilik ustaý, ákimshilik ustap áketý (2018)Дефинициясы1. Ákimshilik ustaý – quqyq qorǵaý organdarynyń ákimshilik quqyq buzýshylyq jasaǵan tulǵany zańmen belgilengen merzimge ýaqytsha bostandyǵynan aıyrýy.
2. Etımologıasy: admınıstrator (lat. administrare) – «basqarý, qyzmet kórsetý».
3. Ózbek: ma'muriy qamoqqa olish
4. Túrik: idari gözaltı
5. Aǵylshyn: administrative detention
6. Nemis: administrative festnahme
7. Bekitilgen nusqasy: ákimshilik jolmen ustaý (2018), ustaý (2016), ustaý, ustap qalý (saqtandyrý) (2006)
8. Qoldaný salasy: Fılosofıa jáne saıasattaný, Zańtaný, Áskerı is, İs júrgizý jáne muraǵat isi
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıteti Tóraǵasynyń 2024 jylǵy 20 aqpandaǵy № 31/qe buıryǵy. ... osy Ákimshilik ustap alynǵan ...
2) Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıteti Tóraǵasynyń 2024 jylǵy 20 aqpandaǵy № 31/qe buıryǵy. ... sáıkes Ákimshilik ustap alynǵan ...
3) azaqstan Respýblıkasy Memlekettik qyzmet isteri mınıstrliginiń Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl ulttyq búrosy (Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmetiniń) Tóraǵasynyń 2016 jylǵy 12 qańtardaǵy № 1 buıryǵy. ... jerin anyqtaý jáne ustaý ...
10. Usynystar: berilgen tirkestiń basqa tildegi aýdarmasy men zańnamalarda kezdesýi, qazaq tilindegi tabıǵatyn tolyqqandy ashyp beretin tirkes ekenin eskere otyryp, «ákimshilik ustaý» termınin bekitý usynylady.
| -5 |
| 27. | административное пресечение | ákimshilik bultartpaý, ákimshilik jolyn kesý | административное пресечениеákimshilik bultartpaý, ákimshilik jolyn kesýДефинициясы1. Ákimshilik bultartpaý / ákimshilik jolyn kesý – memlekettik organdardyń nemese ákimshilik bılik qurylymdarynyń zańdy sheshimderdiń oryndalýyna nemese áreketterdiń júzege asýyna ýaqytsha kedergi jasaý sharalary.
2. Etımologıasy: ákimshilik (arab. ḥākim) – «basqarý, bılik júrgizý», admınıstrator (lat. administrare) – «basqarý, qyzmet kórsetý».
3. Ózbek: ma'muriy bostirish
4. Túrik: idari kısıtlama
5. Aǵylshyn: administrative suppression
6. Nemis: administrative unterbindung
7. Bekitilgen nusqasy: ákimshilik bultartpaý sharalary (2016), ákimshilik (zań.) (2002)
8. Qoldaný salasy: Zańtaný, İs júrgizý jáne muraǵat isi
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Bas Prokýrorynyń 2021 jylǵy 15 aqpandaǵy № 17 buıryǵy. ... sondaı-aq ákimshilik aıyppuldy ...
2) Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrıaá jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstriniń m.a. 2023 jylǵy 24 sáýirdegi № 280 buıryǵy. ... buzýshylyqtardyń jolyn kesý kezinde ...
3) Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstriniń 2020 jylǵy 4 qarashadaǵy № 1068 buıryǵy. ... zańsyz tartý bultartpaý sharasy ...
10. Usynystar: berilgen tirkestiń basqa tildegi aýdarmasy men zańnamalarda kezdesýi, qazaq tilindegi tabıǵatyn tolyqqandy ashyp beretin tirkes ekenin eskere otyryp, qoldaný aıasyna qaraı «ákimshilik bultartpaý» termınin bekitý usynylady.
| -5 |
| 28. | административное усмотрение | ákimshilik sheshim-erki | административное усмотрениеákimshilik sheshim-erkiДефинициясы1. Ákimshilik sheshim-erki – memlekettik basqarý organdarynyń nemese laýazymdy tulǵalardyń zańǵa súıene otyryp qabyldaıtyn mindetti sıpattaǵy aktisi, sondaı-aq olardyń bıliktik ókilettigi men erik bildirýiniń nátıjesi.
2. Etımologıasy: admınıstrator (lat. administrare) – «basqarý, qyzmet kórsetý»
3. Ózbek: ma'muriy ixtiyoriylik
4. Túrik: idari takdir yetkisi
5. Aǵylshyn: administrative discretion
6. Nemis: administrative ermessensausübung
7. Bekitilgen nusqasy: ákimshilik etý (2016), ákimshilik (zań.) (2002)
8. Qoldaný salasy: Statısıka, standarttaý jáne zıatkerlik menshik, Fılosofıa jáne saıasattaný, Zańtaný, İs júrgizý jáne muraǵat isi
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń 2024 jylǵy 29 qarashadaǵy № 5 Normatıvtik qaýlysy. ... ákimshilik ister boıynsha sot aktilerin sheshimder men uıǵarymdar ...
2) Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi Tóraǵasynyń 2017 jylǵy 21 aqpandaǵy № 40 buıryǵy. ... kandıdattyń qalaýy boıynsha ...
3) Aqmola oblysy ákimdiginiń 2015 jylǵy 22 mamyrdaǵy № A-5/221 qaýlysy jáne Aqmola oblystyq máslıhatynyń 2015 jylǵy 22 mamyrdaǵy № 5S-37-6 sheshimi. ... qaýly men sheshimniń qosymshasyna ...
10. Usynystar: berilgen tirkestiń basqa tildegi aýdarmasy men zańnamalarda kezdesýi, qazaq tilindegi tabıǵatyn tolyqqandy ashyp beretin tirkes ekenin eskere otyryp, qoldaný aıasyna qaraı «ákimshilik sheshimi» termınin bekitý usynylady.
| -3 |
| 29. | административные положения | ákimshilik erejeler | административные положенияákimshilik erejelerДефинициясы1. Ákimshilik erejeler – memlekettik basqarý organdary qabyldaıtyn, qoǵamdyq qatynastardy retteýge baǵyttalǵan mindetti quqyqtyq normalar jıyntyǵy.
2. Etımologıasy: ákimshilik (arabtyń ḥākim) – «bıleýshi, basqarýshy», ereje (kóne túrk. yer-) – «tártip, qaǵıda»
3. Ózbek: ma'muriy qoidalar
4. Túrik: idari hükümler
5. Aǵylshyn: administrative provisions
6. Nemis: administrative bestimmungen
7. Bekitilgen nusqasy: jaǵdaı (2020), ákimshilik (zań.) (2002), jaǵdaı (2020), ereje (2018), ereje (is júrgizý) (2010)
8. Qoldaný salasy: Energetıka, Matematıka, Zańtaný, Áskerı is
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasynyń 1999 jylǵy 30 jeltoqsan N 32-İİ Zańy. ... qozǵalysy erejelerin ákimshilik buzý týraly ...
2) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 1999 jylǵy 14 shildedegi N 970 Qaýlysy. ... qozǵalysy erejelerin ákimshiliktik buzý ...
3) Qazaqstan Respýblıkasy Ónerkásip jáne qurylys mınıstrligi Geologıa komıteti Tóraǵasynyń 2023 jylǵy 6 qazandaǵy № 95-NQ buıryǵy. ... organdarynyń erejelerin bekitý ...
10. Usynystar: berilgen tirkestiń basqa tildegi aýdarmasy men zańnamalarda kezdesýi, qazaq tilindegi tabıǵatyn tolyqqandy ashyp beretin tirkes ekenin eskere otyryp, qoldaný aıasyna qaraı «ákimshilik erejeler» termınin bekitý usynylady.
| +9 |
| 30. | административный арест | ákimshilik qamaýǵa alý | административный арестákimshilik qamaýǵa alýДефинициясы1. Ákimshilik qamaýǵa alý – bul ákimshilik quqyq buzýshylyq jasaǵan jeke tulǵaǵa qoldanylatyn ákimshilik jaza túri, ol zańda belgilengen merzimge qysqa merzimdi qamaq túrinde júzege asyrylady. QR-dyń Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly Kodeksi (ÁQBK RK) Qabyldanǵan kúni: 2014 jylǵy 5 shilde, № 235-V ZRK.
2. Etımologıasy: arest (lat. arrestum) – "toqtatý, ustaý"
3. Ózbek: ma'muriy hibsga olish
4. Túrik: idari tutuklama
5. Aǵylshyn: administrative arrest
6. Nemis: Zivilhaft
7. Bekitilgen nusqasy: ákimshilik qamaý (2016)
8. Qoldaný salasy: Zańtaný
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: Qazaqstan Respýblıkasynyń 2007 jylǵy 27 shildedegi N 314 Zańy ... ákimshilik qamaýǵa alýǵa ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2020 jylǵy 19 jeltoqsandaǵy № 385-VI QRZ ... ákimshilik qamaýǵa alynǵan ...
Qazaqstan Respýblıkasynyń 1999 jylǵy 30 naýryzdaǵy N 353-İ Zańy ... ákimshilik qamaýǵa alýdy ...
10. Usynystar: aýdarma sózdikterde, zańnama mátinderinde, ǵylymı ádebıetterde jáne baspasózde «admınıstratıvnyı arest» termıniniń balamasyn «ákimshilik qamaýǵa alý» tirkesi tulǵasynda berý jáne qoldaný tájirıbesi qalyptasqan. Osy dáleldi eskere otyryp, «ákimshilik qamaýǵa alý» tirkesiniń termın retinde bekitilýin qoldaımyz.
| -3 |
