"

ТЕК ТЕРМИНКОМ МҮШЕЛЕРІ ҒАНА ДАУЫС БЕРЕ АЛАДЫ! РТК 2026 жылғы 5-отырысында бекітілетін терминдер (жаратылыстану-математика бағыты)

№ САЛАСЫ ТЕРМИН САНЫ РЕТТІК САНЫ
1 Байқау терминдері (2026) 11 1-11
2 Ихтиология саласы терминдері 500 12-511
#Oryssha nusqasyQazaqsha nusqasyReıtıń
1.блокчейн (байқау 2026)tizbekjazba, blokcheın (2021)
блокчейн (байқау 2026)
tizbekjazba, blokcheın (2021)
Baıqaý termınderi (2026)blok (aǵylsh. block) – bólik; chain – tizbek.
Дефинициясы1. Tizbekjazba, blokcheın – tizbektelip baılanystyrylǵan bloktarda tranzaksıaá ne jazba derekterin krıptografıaályq tásilmen tirkeıtin taratylǵan tizilim tehnologıasy.
2. Etımologıasy: blok (aǵylsh. block) – bólik; chain – tizbek.
3. Ózbek: blokcheyn
4. Túrik: blokzincir
5. Aǵylshyn: blockchain
6. Nemis: Blockchain
7. Bekitilgen nusqasy: blokcheın (2021)
8. Qoldaný salasy: Informatıka jáne esepteýish tehnıka
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1. Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2023 jylǵy 6 aqpandaǵy № 193-VII QRZ. ... aqparattyq júıede blokcheındegi konsensýsty qoldaýǵa ...
2. Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2015 jylǵy 24 qarashadaǵy № 418-V QRZ. ... blokcheın - ózara baılanysty derekter bloktary ...
3. Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2022 jylǵy 12 shildedegi № 138-VII QRZ. ... jasandy ıntellekt, blokcheın ...
10. Usynystar: «blokcheın» termıni 2021 jyly Respýblıkalyq termınologıa komısıasynda bekitilgen. Bul ataý aqparattyq tehnologıalar salasynda keńinen qoldanylyp, belgili bir ǵylymı-tehnıkalyq uǵymdy bildiretin termın retinde ornyqqan. Al «tizbekjazba» nusqasy tehnologıanyń jekelegen erekshelikterin sıpattaǵanymen, onyń mazmunyn tolyq ashpaıdy. Osyǵan baılanysty buryn bekitilgen termındi ózgertýdiń qajettiligi joq dep sanaımyz. Termınologıalyq birizdilikti saqtaý jáne qalyptasqan salalyq qoldanysty eskerý maqsatynda «blokcheın» nusqasyn ózgerissiz qaldyrýdy usynamyz.
+3
2.варакушкаalabulbul
варакушка
alabulbul
Baıqaý termınderi (2026)–
Дефинициясы1. Alabulbul – kógildir óńesh mańyndaǵy ala-qula reńimen erekshelenetin Luscinia svecica túrine jatatyn usaq saıraýyq qus.
2. Etımologıasy: –
3. Ózbek: ko‘kto‘sh
4. Túrik: mavigerdan
5. Aǵylshyn: bluethroat
6. Nemis: Blaukehlchen
7. Bekitilgen nusqasy: –
8. Qoldaný salasy: Bıologıa
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: –
10. Usynystar: «varakýshka» qus ataýyna usynylǵan «alabulbul» nusqasyn qoldaýdy usynamyz. Bul ataý qustyń syrtqy beınesi men tabıǵı erekshelikterine negizdelip jasalǵan. «Ala» syńary qustyń tamaq jáne tós tusyndaǵy túrli tústi qaýyrsyndaryna, al «bulbul» syńary onyń saıraǵyshtyq qasıetine baılanysty alynǵan. Osy eki sózdiń birigýi arqyly jasalǵan «alabulbul» ataýy qustyń ózine tán belgilerin tanytady ári qazaq tiliniń sózjasam zańdylyqtaryna sáıkes keledi. Ataýdyń maǵynasy túsinikti, aıtylýy jeńil jáne qazaq tilindegi qus ataýlarynyń jasalý úlgilerimen úılesedi. Sondyqtan «varakýshka» termıniniń qazaqsha balamasy retinde «alabulbul» nusqasyn bekitýge usynamyz.
+1
3.интеллектуальные возможности / интеллектуальный потенциал (smart capability /intelligence capacity)oıqýat
интеллектуальные возможности / интеллектуальный потенциал (smart capability /intelligence capacity)
oıqýat
Baıqaý termınderi (2026)–
Дефинициясы1. Oıqýat – adamnyń aqparatty qabyldaý, túsiný, taldaý, este saqtaý, logıkalyq oılaý, máselelerdi sheshý jáne alǵan bilimin jańa jaǵdaılarda qoldaný qabiletteriniń jıyntyǵy.
2. Etımologıasy: –
3. Ózbek: intellektual imkoniyatlar
4. Túrik: entelektüel yetenekler
5. Aǵylshyn: intellectual abilities
6. Nemis: intellektuelle Fähigkeiten
7. Bekitilgen nusqasy: ıntellekt (2018), jazýshy zerdeliligi (2020), qaıta paıdalaný múmkindigi (2021)
8. Qoldaný salasy: Ádebıet jáne lıngvısıka, Bıologıa, Mádenıet jáne óner
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1. Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2025 jylǵy 17 qarashadaǵy № 230-VIII QRZ. ... Jasandy ıntellekt ...
2. Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń orynbasary – Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstriniń 2026 jylǵy 1 sáýirdegi № 171/NQ buıryǵy. ... "Jasandy ıntellekt týraly" Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 13-babynyń 1-tarmaǵynyń 6) tarmaqshasyna sáıkes BUIYRAMYN ...
3. Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2026 jylǵy 6 qańtardaǵy № 1151 Jarlyǵy. ... jasandy ıntellekt jylyn jarıalaý týraly ...
4. Qazaqstan Respýblıkasy Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstriniń m.a. 2026 jylǵy 14 shildedegi № 413/NQ buıryǵy ... Jasandy ıntellekt ...
5. Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń orynbasary – Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstriniń 2025 jylǵy 22 qazandaǵy № 534/NQ buıryǵy ... 1) "Qazaqstan Respýblıkasynyń Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstrligi Telekomýnıkasıalar komıtetiniń Qostanaı jáne Soltústik Qazaqstan oblystary boıynsha óńiraralyq baılanys ınspeksıasy" respýblıkalyq memlekettik mekemesi týraly Ereje ...
10. Usynystar: termın quramyndaǵy "ıntellekt" termıni 2018 jyly bekitilgen, alaıda termınniń beretin maǵynasyn basshylyqqa ala otyryp, "oıqýat" termınin bekitýdi usynamyz.
0
4.когнитивные вычисления / когнитивная аналитика (сognitive сomputing /сognitive аnalytics)oıtanym
когнитивные вычисления / когнитивная аналитика (сognitive сomputing /сognitive аnalytics)
oıtanym
Baıqaý termınderi (2026)kognıtıv (lat. cognitio) – "taný"; analıtıka (gr. analytikós) – "taldaýǵa qatysty".
Дефинициясы1. Oıtanym – tabıǵı tildi óńdeý, mashınalyq oqytý, bilimdi usyný jáne qorytyndy jasaý sıaqty jasandy ıntellekt ádisterin biriktirip, qurylymdalǵan jáne qurylymdalmaǵan derekterdi óńdeýge, konteksti túsindirýge, tájirıbeden úırenýge jáne sheshim qabyldaýdy qoldaýǵa arnalǵan esepteý júıeleri men tehnologıalarynyń jıyntyǵy.
2. Etımologıasy: kognıtıv (lat. cognitio) – "taný"; analıtıka (gr. analytikós) – "taldaýǵa qatysty".
3. Ózbek: kognitiv hisoblash
4. Túrik: bilişsel hesaplama
5. Aǵylshyn: cognitive computing
6. Nemis: Cognitive Computing
7. Bekitilgen nusqasy: kognıtıvti-bıhevıorıstik teorıa (2022), kognıtıvıstıka (2021), evolúsıalyq algorıtmder kómegimen esepteý (2021)
8. Qoldaný salasy: Informatıka jáne esepteýish tehnıka, Matematıka, Statısıka, standarttaý jáne zıatkerlik menshik, Energetıka
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1. Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń orynbasary – Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstriniń 2026 jylǵy 1 sáýirdegi № 171/NQ buıryǵy. ... kognıtıvti fýnksıalardy ...
2. Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń orynbasary – Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstriniń 2026 jylǵy 15 sáýirdegi № 202/NQ buıryǵy. ... kognıtıvti fýnksıalardy ...
3. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Statısıka komıteti Tóraǵasynyń 2020 jylǵy 5 aqpandaǵy № 19 buıryǵy. ... kognıtıvti fýnksıalardy ...
4. Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń orynbasary – Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstriniń 2026 jylǵy 10 sáýirdegi № 196/NQ buıryǵy. ... kognıtıvti fýnksıalardy ...
5. Qazaqstan Respýblıkasy Oqý-aǵartý mınıstriniń 2025 jylǵy 6 mamyrdaǵy № 104 buıryǵy. ... kognıtıvtik jáne oryndaýshylyq fýnksıalar ...
10. Usynystar: "oıtanym" termıni zańnamalyq qujattarda kezdespeıdi, alaıda termınniń maǵynasyn, uǵymdy dál berýdegi ýájdiligin basshylyqqa ala otyryp, "oıtanym" termınin bekitýdi usynamyz.
0
5.крапивникúńgirek, tarǵyltaı
крапивник
úńgirek, tarǵyltaı
Baıqaý termınderi (2026)–
Дефинициясы1. Úńgirek, tarǵyltaı – torǵaıtárizdiler otrádyna jatatyn, kóbine qońyr tústi qaýyrsyndy, denesi shaǵyn, quıryǵyn joǵary kóterip ustaıtyn jáne qalyń butalar men ormandy jerlerdi mekendeıtin qus.
2. Etımologıasy: –
3. Ózbek: bigiztumshuq
4. Túrik: bayağı çıt kuşu
5. Aǵylshyn: Eurasian Wren
6. Nemis: Zaunkönig
7. Bekitilgen nusqasy: –
8. Qoldaný salasy: Bıologıa
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: –
10. Usynystar: termın zańnamalyq qujattarda kezdespeıdi; alaıda tutynýshyǵa túsinikti termın bolsa, bekitýge usynamyz.
+3
6.лазуритkókmıaá, kóktas, kók jyltyrtas
лазурит
kókmıaá, kóktas, kók jyltyrtas
Baıqaý termınderi (2026)lazýrıt (parsy lažvard arqyly) – "kók tas ataýy".
Дефинициясы1. Kókmıaá – qanyq kók tústi, quramynda kúkirt bar alúmosılıkattar tobyna jatatyn mıneral, áshekeı tastardyń jáne kók boıaýdyń shıkizaty.
2. Etımologıasy: lazýrıt (parsy lažvard arqyly) – "kók tas ataýy".
3. Ózbek: lazurit
4. Túrik: lazurit
5. Aǵylshyn: lazurite
6. Nemis: Lasurit
7. Bekitilgen nusqasy: –
8. Qoldaný salasy: Jeńil jáne toqyma ónerkásibi, Ken isi jáne metalýrgıa, Sáýlet jáne qurylys
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1. Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2024 jylǵy 1 shildedegi № 105-VIII QRZ. ... Nefrıt, ıashma, jadeıt, lazýrıt, radonıt, malahıt ...
2. Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2024 jylǵy 1 shildedegi № 105-VIII QRZ. ... Nefrıt, ıashma, jadeıt, lazýrıt, radonıt, malahıt ...
10. Usynystar: «lazýrıt» termınine usynylǵan «kókmıaá» nusqasyn qoldamaımyz. Qazaq tilinde bul mıneraldyń «kóktas», «kók jyltyrtas» balamalary burynnan qoldanylyp keledi. Atalǵan ataýlar mıneraldyń ózine tán kók túsin bildiredi ári uǵymdy túsinikti jetkizedi. Al «kókmıaá» nusqasyndaǵy «mıa» syńary mıneraldyń tabıǵı ereksheligin naqty ashpaıdy jáne basqa mıneral ataýlarymen shatastyrýy múmkin. Sondyqtan qoldanysta bar balamalardy eskere otyryp, jańa ataý engizýdiń qajettiligi joq dep sanaımyz. «Lazýrıt» termıniniń qazaqsha balamasy retinde «kóktas» nusqasyn bekitýge usynamyz.
-1
7.макадамияmakadamıaá aǵashy; maıjańǵaq
макадамия
makadamıaá aǵashy; maıjańǵaq
Baıqaý termınderi (2026)makadamıaá (Macadamia) – ǵalym Dj. Makdam esimimen atalǵan botanıkalyq ataý.
Дефинициясы1. Makadamıaá – jeýge jaramdy ıadrosy úshin ósiriletin ósimdik jáne onyń maılylyǵy joǵary jańǵaǵy.
2. Etımologıasy: makadamıaá (Macadamia) – ǵalym Dj. Makdam esimimen atalǵan botanıkalyq ataý.
3. Ózbek: makadamiya yong‘og‘i
4. Túrik: makademya cevizi
5. Aǵylshyn: macadamia; macadamia nut
6. Nemis: Macadamianuss
7. Bekitilgen nusqasy: –
8. Qoldaný salasy: Aýyl sharýashylyǵy, Tamaq ónerkásibi jáne turmystyq qyzmet
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: –
10. Usynystar: bul termın 1. Makadamıaá (Macadamia) Avstralıaádan shyqqan, tasjarǵandar tuqymdasyna jatatyn máńgi jasyl aǵashtardyń bir túri; 2. sol aǵashtyń jeýge jaramdy tuqymy, ıaǵnı jańǵaǵy, sondyqtan 1. "makadamıaá aǵashy"; 2. onyń jemisin "maıjańǵaq" dep bekitýdi usynamyz. Bul jańǵaqtyń quramyndaǵy maı mólsheri 75.8 g., odan keıin pekan jańǵaǵy 72 g., sonymen qatar "jerjańǵaq" degen de ataý bar ekeni belgili.
-1
8.портативное зарядное устройствоqýatqor; tasymal qýatqor; yqsham qýatqor; portatıv qýatqor
портативное зарядное устройство
qýatqor; tasymal qýatqor; yqsham qýatqor; portatıv qýatqor
Baıqaý termınderi (2026)portatıvti (lat. portare) – alyp júrý; zarád (fr. charge) – júk, elektrlik zarád.
Дефинициясы1. Qýatqor – elektr qýatyn saqtap, mobıldi qurylǵyny qozǵalys ústinde zarádtaýǵa arnalǵan tasymaldanatyn akýmýlátorlyq qurylǵy nemese portatıvti zarádtaý qurylǵysy.
2. Etımologıasy: portatıvti (lat. portare) – alyp júrý; zarád (fr. charge) – júk, elektrlik zarád.
3. Ózbek: ko‘chma quvvatlagich; powerbank
4. Túrik: taşınabilir şarj cihazı; güç bankası
5. Aǵylshyn: portable charger; power bank
6. Nemis: tragbares Ladegerät; Powerbank
7. Bekitilgen nusqasy: tabletkalardyń yqshamdylyǵy (2022), tasymaldy kompúter (ındýstr.) (2015), zarádtaý qurylǵysy (2017), ústeme zarádtaý (2017)
8. Qoldaný salasy: Informatıka jáne esepteýish tehnıka, Elektronıka, radıotehnıka jáne baılanys, Energetıka
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1. Qazaqstan Respýblıkasy Tótenshe jaǵdaılar mınıstriniń 2026 jylǵy 20 aqpandaǵy № 69 buıryǵy: "... jazý qurylǵysy (beıne jáne aýdıo) ...";
2. Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2018 jylǵy 15 tamyzdaǵy № 504 qaýlysy: "... kameralarǵa arnalǵan portatıvti obektıvter ...";
3. Qazaqstan Respýblıkasy Tótenshe jaǵdaılar mınıstriniń 2025 jylǵy 23 sáýirdegi № 151 buıryǵy: "... Zarádtaý qurylǵysy bar taktıkalyq sham ...";
4. Qazaqstan Respýblıkasy İshki ister mınıstriniń 2025 jylǵy 20 qarashadaǵy № 934 buıryǵy: "... zarádtaý qurylǵysymen dana 1 3 3 5 jaryq berý jumystaryn júrgizý úshin ...";
5. Qazaqstan Respýblıkasy Tótenshe jaǵdaılar mınıstriniń 2025 jylǵy 22 tamyzdaǵy № 355 buıryǵy: "... júrgizýshi (prezentasıaány basqarý qurylǵysy ...".
10. Usynystar: termın quramyndaǵy sózde portatıvnyı - tasymaldy (2015), portatıvnost- yqshamdylyǵy (2022); zarádnoe ýstroıstvo - zarádtaý qurylǵysy (2017) retinde bekitilgen. Bekitilgen nusqalarǵa súıene otyryp, usylynǵan nusqany "tasymal qýatqor" nemese "yqsham qýatqor" retinde bekitý usynylady. Ne bolmasa "portatıv qýatqor" degen nusqany da talqylaýǵa bolady. Burynǵy bekitilgen nusqalardaǵydaı -ti jurnaǵynyń qajettiligi joq, óıtkeni fransýz tilindegi "portatıv" sóziniń ózi port- (lat. portare - «tasý»); -able - «isteýge bolatyn, qabiletti» degen maǵyna beretin sózjasamdyq element.
+2
9.птицы-мышиobyrqustar; tyshqanqustar
птицы-мыши
obyrqustar; tyshqanqustar
Baıqaý termınderi (2026)ptısy-myshı (orys.) – aǵash boıymen tyshqansha qozǵalǵanyn teńeýden qalyptasqan termın.
Дефинициясы1. Obyrqustar – Afrıkada taralǵan, Coliiformes otrádyna jatatyn, quıryǵy uzyn, aǵashtarda toptasyp tirshilik etetin qustar toby.
2. Etımologıasy: ptısy-myshı (orys.) – aǵash boıymen tyshqansha qozǵalǵanyn teńeýden qalyptasqan termın.
3. Ózbek: sichqonqushlar
4. Túrik: fare kuşları
5. Aǵylshyn: mousebirds
6. Nemis: Mausvögel
7. Bekitilgen nusqasy: –
8. Qoldaný salasy: Bıologıa
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: –
10. Usynystar: usynylǵan termın quramyndaǵy "obyr" sóziniń bir maǵynasy "kózi toımaıtyn ashqaraq, qomaǵaı, jebir" degendi bildiredi. Al "ptısy-myshı" termınine saı keletin qustardyń mundaı qasıetiniń bar-joǵy belgisiz, sondyqtan sala mamandarynyń pikiri qajet. Sonymen qatar halyqaralyq termın retinde "tyshqanqustar" nusqasy qoldanylady, mundaǵy kóptik jalǵaýy "tárizdiler, tárizdester" degen sıpattaǵy jalpylaýyshtyń qyzmetin atqara alady.
+3
10.система искусственного интеллектаzerdejúıe
система искусственного интеллекта
zerdejúıe
Baıqaý termınderi (2026)ıntellekt (lat. intellectus) – aqyl-parasat; júıe (gr. systēma) – tutastyq.
Дефинициясы1. Zerdejúıe – mashınalyq oqytý, paıymdaý ne basqa ádisterdi paıdalanyp kiris derekterinen boljaý, usynys nemese sheshim shyǵaratyn baǵdarlamalyq-tehnıkalyq júıe.
2. Etımologıasy: ıntellekt (lat. intellectus) – aqyl-parasat; júıe (gr. systēma) – tutastyq.
3. Ózbek: sun’iy intellekt tizimi
4. Túrik: yapay zekâ sistemi
5. Aǵylshyn: artificial intelligence system
6. Nemis: KI-System; System der künstlichen Intelligenz
7. Bekitilgen nusqasy: jasandy ıntellekt júıesi (JI) (2023)
8. Qoldaný salasy: Zańtaný, Informatıka jáne esepteýish tehnıka, Pedagogıka jáne psıhologıa
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Qazaqstan Respýblıkasynyń 2025 jylǵy 17 qarashadaǵy № 230-VIII QRZ «Jasandy ıntellekt týraly» Zańy. ... jasandy ıntellekt júıesin ...
2) Qazaqstan Respýblıkasy Oqý-aǵartý mınıstriniń 2022 jylǵy 3 tamyzdaǵy № 348 buıryǵy. ... jasandy ıntellekt quraldary men platformalaryn ...
3) .Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2025 jylǵy 19 mamyrdaǵy № 881 Jarlyǵy. ... Jasandy ıntellektini damytý jónindegi keńes týraly ...
4) Qazaqstan Respýblıkasynyń Kodeksi 2026 jylǵy 9 qańtardaǵy № 255-VIII QRZ. .... jasandy ıntellekt júıelerin qosa alǵanda, ..
5) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2024 jylǵy 23 qańtardaǵy № 25 qaýlysy. ... jasandy ıntellekt platformasynyń operatory ...
10. Usynystar: "zerdejúıe" defınısıaásyna sáıkes keletin sátti balama termın bolǵanmen, zańnamalyq qujattarda «jasandy ıntellekt júıesi» naqty normatıvtik qoldanysqa ıe. «Sıstema ıskýsstvennogo ıntellekta (sıstema II) (artificial intelligence system (ai system)» uǵymyna usynylǵan «zerdejúıe» nusqasyn bekitýdi sala mamandarymen talqylaý kerek.
0
11.страусообразныеtúıequstektester
страусообразные
túıequstektester
Baıqaý termınderi (2026)–
Дефинициясы1. Túıequstektester – Struthioniformes otrádyna jatatyn, ushpaıtyn iri deneli túıequstar toby.
2. Etımologıasy: –
3. Ózbek: tuyaqushsimonlar
4. Túrik: devekuşu benzeri
5. Aǵylshyn: ostriches; Struthioniformes
6. Nemis: Straußenvögel
7. Bekitilgen nusqasy: –
8. Qoldaný salasy: Bıologıa
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1) Eýrazıalyq ekonomıkalyq komısıa Alqasynyń 2021 jylǵy 28 jeltoqsandaǵy № 186 sheshimi ... túıequstarǵa jáne qustardyń osy túrleriniń ...
2) Qazaqstan Respýblıkasynyń Strategıalyq josparlaý jáne reformalar agenttigi Ulttyq statısıka búrosy Basshysynyń 2021 jylǵy 29 qarashadaǵy № 39 buıryǵy. ... fermalarda ósiriletin túıequstar ...
3) Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń 2026 jylǵy 8 qyrkúıektegi № 329 buıryǵy. ... Asyl tuqymdy túıequstardyń tizilimi ...
4) Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Statısıka komıteti Tóraǵasynyń 2016 jylǵy 2 jeltoqsandaǵy № 298 buıryǵy. ... túıequstar ...
10. Usynystar: «túıequstárizdiler», "túıequstektester" termın retinde bekitilmegenmen, bıologıada qoldanysta bar. Sala mamandarynyń, Komısıanyń taoqylaýyna usynylady.,
+2
12.забор водыsý alý
забор воды
sý alý
Ihtıologıaıa salasy termınderi–
Дефинициясы1. Cý alý – sý kózinen belgili bir maqsatta sýdy alý jáne ony sý paıdalaný nemese tehnologıalyq prosesterge baǵyttaý úderisi.
2. Etımologıasy: –
3. Ózbek: suv olish
4. Túrik: su alma
5. Aǵylshyn: water intake
6. Nemis: wasserentnahme
7. Bekitilgen nusqasy: sýaǵyzǵy (2024)
8. Qoldaný salasy: Aýyl sharýashylyǵy, Geologıa, geodezıaá jáne geografıa, Ken isi jáne metalýrgıa, Sý sharýashylyǵy, Energetıka
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1.Qazaqstan Respýblıkasynyń 2007 jylǵy 5 aqpandaǵy N 228 Zańy ... aldyn alý ...
2.Qazaqstan Respýblıkasynyń 2011 jylǵy 2 aqpandaǵy № 403-IV Zańy ...Sý qorǵaý ...
3.Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2026 jylǵy 14 shildedegi № 350-VIII QRZ ...
4.Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýratýrasynyń Quqyqtyq statısıka jáne arnaıy esepke alý jónindegi komıteti tóraǵasynyń 2019 jylǵy 9 qazandaǵy № 119 n/q buıryǵy ... esepke alý ...
5.Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń 2015 jylǵy 14 qazandaǵy № 18-05/928 buıryǵy ... Sý aıdyndaryna balyq jiberý ...
10. Usynystar: joǵaryda berilgen derekterdi basshylyqqa ala otyryp, "sý alý " nusqasyn qoldaımyz.
+3
13.заведомо ложное показаниеkórineý jalǵan kórsetpe
заведомо ложное показание
kórineý jalǵan kórsetpe
Ihtıologıaıa salasy termınderi–
Дефинициясы1. Kórineý jalǵan kórsetpe – adamnyń shyndyqqa sáıkes kelmeıtinin bile tura, tergeý, sot nemese ózge de ýákiletti organ aldynda ádeıi jalǵan málimet berýi.
2. Etımologıasy: –
3. Ózbek: ataylab yolgʻon ko‘rsatma
4. Túrik: kasten yalan tanıklık
5. Aǵylshyn: knowingly false testimony
6. Nemis: wissentlich falsche aussage
7. Bekitilgen nusqasy: kórineý jalǵan sóz jetkizý (2025), kórineý jalǵan (zań.) (2003)
8. Qoldaný salasy: Áskerı is, Zańtaný, Sý sharýashylyǵy, Ekonomıka jáne qarjy
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1.Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2018 jylǵy 26 jeltoqsandaǵy № 202-Vİ QRZ. ... kórineý jalǵan saraptamalyq ...
2.Qazaqstan Respýblıkasynyń 2011 jylǵy 9 qarashadaǵy 490-IV Zańy ... kórsetpeý 119-bap. ...
3.Qazaqstan Respýblıkasynyń 2012 jylǵy 13 qańtardaǵy № 543-IV Zańy ... kórineý jalǵan saraptamalyq ...
4.Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010 jylǵy 12 naýryzdaǵy № 254-IV Zańy ... jalǵan bolýyna ...
5.Qazaqstan Respýblıkasy Bas Prokýrorynyń 2012 jylǵy 4 qyrkúıektegi № 105 Buıryǵy. ... kórineý jalǵan málimetterdi ...
10. Usynystar: joǵaryda berilgen derekterdi basshylyqqa ala otyryp, "kórineý jalǵan kórsetpe " nusqasyn qoldaımyz.
-1
14.заводской метод воспроизводстваósim molaıtýdyń zaýyttyq tásili
заводской метод воспроизводства
ósim molaıtýdyń zaýyttyq tásili
Ihtıologıaıa salasy termınderi–
Дефинициясы1. Ósim molaıtýdyń zaýyttyq tásili – tabıǵı kóbeıý úderisin arnaıy balyq ósirý kásiporyndarynda qoldan uryqtandyrý, ınkýbasıalaý, dernásilder men shabaqtardy ósirý arqyly júzege asyratyn jasandy molyqtyrý ádisi.
2. Etımologıasy: –
3. Ózbek: zavod usulida ko‘paytirish
4. Túrik: kuluçkahane yöntemiyle üretim
5. Aǵylshyn: hatchery propagation method
6. Nemis: vermehrung im brutbetrieb
7. Bekitilgen nusqasy: zaýyttyq synaq (kólik j/e qat. jol.) (2015), ónim (2022), tásil (2022)
8. Qoldaný salasy: Aýyl sharýashylyǵy, Bıologıa, Sý sharýashylyǵy, İs júrgizý jáne muraǵat isi, Ekologıa
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1.Qazaqstan Respýblıkasynyń 2008 jylǵy 5 shildedegi N 62-IV Zańy ... zaýyttyq, bir tuqym ...
2.Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2022 jylǵy 21 jeltoqsandaǵy № 166-VII QRZ. ... aıqyndalǵan tásili ...
3.Qazaqstan Respýblıkasynyń 2004 jylǵy 9 shildedegi N 593 Zańy. ... ósimdi molaıtý ...
4.Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 1999 jylǵy 11 qarasha N 473-I ... bazasyn molaıtýdyń ...
5.Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2015 jylǵy 17 shildedegi № 332-V QRZ ... ósimin molaıtý jáne olardy utymdy ...
10. Usynystar: joǵaryda berilgen derekterdi basshylyqqa ala otyryp, "ósim molaıtýdyń zaýyttyq tásili " nusqasyn qoldaımyz.
+3
15.завозjetkizý, jetkizilim
завоз
jetkizý, jetkizilim
Ihtıologıaıa salasy termınderi–
Дефинициясы1. Jetkizý, jetkizilim – materıaldardy, jabdyqtardy, shıkizatty, balyqtardy, shabaqtardy nemese ózge de resýrstardy belgili bir nysanǵa, sharýashylyqqa nemese aýmaqqa jetkizý úderisi.
2. Etımologıasy: –
3. Ózbek: olib kelish
4. Túrik: getirme
5. Aǵylshyn: introduction
6. Nemis: einbringung
7. Bekitilgen nusqasy: jetkizilim (mem. satyp alý) (1999), jetkizý (2016), jetkizý (2016)
8. Qoldaný salasy: Aýyl sharýashylyǵy, Áskerı is, Zańtaný, İs júrgizý jáne muraǵat isi
9. Zańnamadaǵy qoldanysy: 1.Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 2016 jylǵy 28 jeltoqsandaǵy № 35-Vİ QRZ. ... jetkizilim – barlaý-nuqsan keltirý ...
2.Qazaqstan Respýblıkasynyń 2013 jylǵy 3 sáýirdegi № 85-V Zańy. ... jetkizý salasyndaǵy ...
3.Qazaqstan Respýblıkasynyń 2013 jylǵy 3 sáýirdegi № 86-V Zańy. ... munaı ónimderin jetkizý ...
4.Qazaqstan Respýblıkasynyń 2004 jylǵy 1 jeltoqsandaǵy N 1 Zańy ... jeńildik sharttarymen jetkizýdi ...
5.Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Statısıka komıteti tóraǵasynyń 2015 jylǵy 20 tamyzdaǵy № 124 buıryǵy. ... Eksporttyq jetkizilimder ...
10. Usynystar: joǵaryda berilgen derekterdi basshylyqqa ala otyryp, " jetkizilim" nusqasyn qoldaımyz.
+3
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
Eskertý! Habarlama qaldyrý úshin saıtqa kirý kerek.