Ассалаумағалейкум!
Орыс тіліндегі «авторитет" пен "репутацияны" қазақша "бедел" мен "абырой» етіп ажырату керек деп ойлаймын. Сіздер қалай ойласыздар? Рақмет!
Eger adam danyshpan, meıirimdi, kómek berýge daıyn adam retinde repýtasıaáǵa (abyroıǵa) ıe bolsa, onyń kómegine únemi júginedi, keńesine qulaq asady. Al eger adam týraly bádik, satqyn, alaıaq dep aıtylsa, onda eshkim oǵan qupıasyn bildirmeı, onymen shyn júrekten sóıleskisi kelmeıdi. https://psychologist.tips/3814-reputatsiya-chto-eto-takoe-s-pozitsii-psihologii-kak-isportit-ispravit-i-sohranit-reputatsiyu-cheloveku.html
Bylaısha aıtqanda, kez kelgen adam avtorıtetke (bedelge) ıe bolý úshin eńbegi sińý kerek. Al repýtasıaá (abyroı) ár adamda bar.
Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрлігі Тіл саясаты комитетінің тапсырмасы бойынша Шайсұлтан Шаяхметов атындағы «Тіл-Қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығы әзірледі.
Pikirińiz oryndy. «Repýtasıaá» men «avtorıtet» sózi bir-birine sınonım emes. Alaıda biraz jerde maǵynasy bir termın retinde bekitilgen. Tómende azdap maǵynasyna qatysty toqtalyp ótsek:
Repýtasıaá – ataq, abyroı. Qazaq ádebı tiliniń sózdigi. Tolyǵyraq ...On bes tomdyq. 12-tom / Qurast. A.Úderbaev, O.Naqysbekov, J.Qońyratbaeva jáne t.b. - Almaty, 2011. - 752 b.
Avtorıtet (lat: avtoritet) Saıasattanýda:
1) qandaı da bir is-áreketter negizinde ıe bolǵan bedel nemese qoǵamda erekshe baǵalanatyn qundylyqtarǵa negizdelgen bılikti júzege asyrý túri;
2) kúsh qoldanbaı yqpal etý quraly;
3) baǵynýshylar erikti túrde zańdylyǵyn moıyndaǵan bılikti basqarý túri. Avtorıtet qoǵamnyń, áleýmettik toptyń, ujymnyń, memlekettiń, qoǵamdyq saıası uıymnyń óz kezeginde jeke tulǵanyń nemese top adamdardyń qoǵam nemese memleket isine shynaıy, baısaldy yqpalyn moıyndaýy. Saıası túsindirme sózdik. - Almaty, 2007. - 616 bet.
Abyroı (lat: abyroi) – ar-namystyń tazalyǵy jáne adamgershilik, eńbek, shyǵarmashylyq t.b. qyzmet arqyly kópshilik tarapynan syı-qurmetke ıe etetin adamnyń qadir-qasıeti, qoǵamdyq beınesi, bedelin bildiretin irgeli etıkalyq kategorıa. Qazaqtyń etnografıaályq kategorıalar, uǵymdar men ataýlarynyń dástúrli júıesi. Ensıklopedıa. 1-tom. – Almaty: DPS, 2011. – 738 b.
Repýtasıaá – bul qoǵam aldyndaǵy adamnyń turaqty beınesi. Ol jeke qasıetterden, is-áreketten, minez-qulyq mánerinen, oılaý qabiletinen, ómir saltynan jáne kópshilikke belgili ártúrli jetistikterden quralady. Psıhologıada repýtasıaá jeke tulǵany áleýmettik baǵalaý nemese stereotıpter jıyntyǵy dep atalady. https://sidorinlab.ru
Eger adam danyshpan, meıirimdi, kómek berýge daıyn adam retinde repýtasıaáǵa (abyroıǵa) ıe bolsa, onyń kómegine únemi júginedi, keńesine qulaq asady. Al eger adam týraly bádik, satqyn, alaıaq dep aıtylsa, onda eshkim oǵan qupıasyn bildirmeı, onymen shyn júrekten sóıleskisi kelmeıdi. https://psychologist.tips/3814-reputatsiya-chto-eto-takoe-s-pozitsii-psihologii-kak-isportit-ispravit-i-sohranit-reputatsiyu-cheloveku.html
Bylaısha aıtqanda, kez kelgen adam avtorıtetke (bedelge) ıe bolý úshin eńbegi sińý kerek. Al repýtasıaá (abyroı) ár adamda bar.
Keremet!