Attention! To leave a message, please sign in.
Experts
Бекітуге ұсынылған терминдер
| # | Russian version | Kazakh version | Rating | |
|---|---|---|---|---|
| 1. | гипс | ғаныш | гипсғанышДефинициясы1. Гипс минерал — өз құрамына екі су молекуласын кіріктіретін кальций сульфаты,негізінен гипс минералынан тұратын тұнба (шөгінді) тау жынысы; ғаныш – сульфаттар класының минералы. Химиялық формуласы CaSO 4 Һ 2 H 2 O. Моноклиндік сингонияда кристалданады.2. Әзербайжан: gips 3. Қырғыз: гипс 4. Өзбек: gips 5. Түрік: gips 6. Ағылшын: gypsum 7. Испан: yeso 8. Неміс: Gips 9. Француз: gypse 10. Заңнама: - 11. Бекітілген: ғаныш (хим) 12. Ұсыныстар: гипс | -1 |
| 2. | ампула | шынақ | ампулашынақДефинициясы1. А́мпула — қазіргі мағынасында жабық ауа жібермейтін дәрі - дәрмектерді сақталатын шыны ыдыс. 2. Әзербайжан : ampul 3. Қырғыз: ампула 4. Өзбек: ampulalar 5. Түрік: ampul 6. Ағылшын: ampoule 7. Испан: ampolla 8. Неміс: Ampulle 9. Француз: ampoule 10. Заңнама: - медицина ампула 11. Бекітілген: шынақ (хим) 12. Ұсыныстар: ампула | -2 |
| 3. | авизо | хабарлама | авизохабарламаДефинициясы1. Авизо — бір банктің екінші банкке ақша аударғандығын, басқада да есеп айырысқандығын немесе банктің клиентіне аккредитив ашқанын, вексель ұсынғанын, сондай-ақ клиент есебіне ақша түскенін немесе шарт бойынша белгілі бір міндеттеме алған кәсіпорындар арасындағы өзара есеп айырысуда болған өзгерістер туралы хабарлайтын құжат. АВИЗО жіберудің тәртібі мен әдісі банктердің өзара келісім шарты арқылы белгіленеді. 2. Әзербайжан: ödəniş məsləhətləri 3. Қырғыз: кенеш 4. Өзбек: to'lov bo'yicha maslahat 5. Түрік: ödeme tavsiyesi 6. Ағылшын: payment advice 7. Испан: consejos de pago 8. Неміс: Zahlungsberatung 9. Француз: avis de paiement 10. Заңнама: - 11. Бекітілген : хабарлама 12. Ұсыныстар: авизо -хабрлама | -1 |
| 4. | дрейф | ығу | дрейфығуДефинициясы1. Дрейф - бірдеңенің үнемі ауысуын, ауытқуын аңғартады. 1) кеменің жүзуінің ауытқуы. 2. Әзербайжан: drift 3. Қырғыз: айдалуу 4. Өзбек: drift 5. Түрік: sürüklenme 6. Ағылшын: drifting 7. Испан: deriva 8. Неміс: driften 9. Француз: dériver 10. Заңнама: - дрейф 11. Бекітілген : (ығу) (көлік және жол қатынас) 12. Ұсыныстар: дрейф | +2 |
| 5. | катализ | өршу | катализөршуДефинициясы1. Катализ – реакция өнімдерінің құрамына кірмейтін, бірақ реакцияға қатысатын катализаторлардың әсерінен реакция жылдамдығының өзгеруі. 2. Әзербайжан: kataliz 3. Қырғыз: катализаторлору 4. Өзбек: kataliz 5. Түрік: kataliz 6. Ағылшын: catalysis 7. Испан: catálisis 8. Неміс: Katalyse 9. Француз: catalyse 10. Заңнама: - катализ 11. Бекітілген : өршу (хим) 12. Ұсыныстар: катализ | -2 |
| 6. | фронт -офис | майдан –кеңсе | фронт -офисмайдан –кеңсеДефинициясы1. Фронт-офис — клиенттермен, тапсырыс берушілермен жұмысқа тікелей жұмыс жүргізетін процестері мен құрылым топтарының атауы. 2. Әзербайжан: ön ofisdə 3. Қырғыз: меймандарды каттоо жана 4. Өзбек: old ofis 5. Түрік: ön büro 6. Ағылшын: front office 7. Испан: oficina frontal 8. Неміс: Front Office 9. Француз: front office 10. Заңнама: - 11. Бекітілген : майдан –кеңсе 12. Ұсыныстар: фронт -офис | -1 |
| 7. | катакомбы | құлдилама | катакомбықұлдиламаДефинициясы1. Катако́мбы — тар галереялардан, коридорлардан және жер асты орындарынан тұратын шағын табиғи және жасанды үңгірлер. 2. Әзербайжан: catacombs 3. Қырғыз: катакомбы 4. Өзбек: katakomblar 5. Түрік: mezarlıklar 6. Ағылшын: catacombs 7. Испан: catacumbas 8. Неміс: Katakomben 9. Француз: catacombes 10. Заңнама: - 11. Бекітілген : құлдилама (көлік және қаптынас жолдары) 12. Ұсыныстар:катакомбалар | -2 |
| 8. | дезодарант | иіссіздендергі | дезодарантиіссіздендергіДефинициясы1. Дезодора́нты — жағымсыз иісті бәсеңдету, бүркеу және болдырмау үшін қолданылатын косметикалық бұйым.2. Әзербайжан: deodorant 3. Қырғыз: dezodarant 4. Өзбек: deodorant 5. Түрік: dezodarant 6. Ағылшын: deodorant 7. Испан: desodorante 8. Неміс: Deodorant 9. Француз: déodorant 10. Заңнама: - 11. Бекітілген: иіссіздендіргі (хим) 12. Ұсыныстар: дезодарант | 0 |
| 9. | аморфность | бейтұрпаттық | аморфностьбейтұрпаттықДефинициясы1. Аморфность — аморфты — қасиеттері кристал қалпына жеткен қатты заттар (шыны, табиғи және жасанды полимерлер). А. физикалық қасиеттері әр түрлі бағытта бірдей болып келеді 2. Әзербайжан: amorf 3. Қырғыз: натыйжасыз 4. Өзбек: amorf 5. Түрік: biçimsizliği 6. Ағылшын: amorphousness 7. Испан: amorfo 8. Неміс: amorph 9. Француз: amorphe 10. Заңнама: - 11. Бекітілген: бейтұрпаттық (хим) 12. Ұсыныстар: аморфты | +2 |
| 10. | тезаврация | алтын қорын жасау | тезаврацияалтын қорын жасауДефинициясы1. Тезаврация, тезаврациялау — 1) табыс табу үшін емес қорландыру үшін айналымнан құнды металдарды, монеталарды және банкноттарды алу; 2) елдің алтын қорын құру. 2. Әзербайжан: yığma 3. Қырғыз: зекети 4. Өзбек: to'plash 5. Түрік: istifleme 6. Ағылшын: hoarding 7. Испан: acaparamiento 8. Неміс: Horten 9. Француз: thésaurisation 10. Заңнама: - 11. Бекітілген : алтын қорын жасау 12. Ұсыныстар: тезаврациялау | +2 |
| 11. | деформация | пішінсіздену | деформацияпішінсізденуДефинициясы1.Деформация — сыртқы күштер, температура, фазалық түрленуі және ылғалдылықтың т.б. әсерінен пішіні мен өлшемдерінің өзгеруі барысында дене бөлшектерінің орнын ауыстыруына алып келетін үдеріс.2. Әзербайжан: deformasiya 3. Қырғыз: уруу 4. Өзбек: deformatsiyalari 5. Түрік: gerginlik 6.Ағылшын: deformation 7. Испан: deformación 8. Неміс: Verformung 9. Француз: déformation 10. Заңнама: - 11. Бекітілген: пішінсіздену (хим) 12. Ұсыныстар: деформация | +3 |
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
ҚОР ТОЛЫҚТЫРУ
| # | Russian version | Kazakh version | Rating | |
|---|---|---|---|---|
| 1. | АБСЕНТЕИЗМ | АБСЕНТЕИЗМ | АБСЕНТЕИЗМАБСЕНТЕИЗМДефинициясы1) меншік иесінің болмауы: жер рента түрінде ақшалай кіріс алатын, бірақ жерді өңдеуге және өндірістік тұрғыдан пайдалануға қатыспайтын меншік иесінен ажыратылған жерді пайдалану формасы; 2) қызметкердің жұмыста болмауы, дәлелді себеппен жұмысқа шықпауы. | +4 |
| 2. | АБСОЛЮТНОЕ ПРЕИМУЩЕСТВО | АБСОЛЮТТІ АРТЫҚШЫЛЫҚ | АБСОЛЮТНОЕ ПРЕИМУЩЕСТВОАБСОЛЮТТІ АРТЫҚШЫЛЫҚДефинициясыбірдей тауар өндіретін және сататын бірмемлекеттің екінші мемлекетпен салыстырғанда табиғи ерекшеліктері мен өндіріс әлеуетінің арқасында тауарды өндірген кезде және айналымға шығарған кезде аз шығын жұмсауы. | 0 |
| 3. | АБСОРБЦИЯ | АБСОРБЦИЯ | АБСОРБЦИЯАБСОРБЦИЯДефинициясыбасқа елдерден белгілі бір мемлекетке тұрақты тұруға келген иммигранттардың, тұлғалардың сол елге, сол елдің экономикалық өміріне қабылдануы, енуі. | +1 |
| 4. | АБСТРАКЦИЯ | АБСТРАКЦИЯ | АБСТРАКЦИЯАБСТРАКЦИЯДефинициясынегізгі рөл атқармайтын және басты, айқындайтын өзара байланыстар мен тәуелділікті анықтау үшін анағұрлым нақты жағдайды алу мақсатында ескерілмеуі мүмкін экономикалық талдаудан кейбір экономикалық және экономикалық емес факторларды алып тастау арқылы экономикалық талдауды жеңілдету. | +5 |
| 5. | АВУАРЫ / ASSETS | АВУАРЛАР | АВУАРЫ / ASSETSАВУАРЛАРДефинициясы1) төлем иелерінің міндеттері өтелетін, төлем төленетін әртүрлі активтер (ақша қаражаты, чектер, вексельдер, ақша аударымдары, аккредитивтер); | +3 |
| 6. | АНТИДЕМПИНГОВОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕ | ДЕМПИНГІГЕ ҚАРСЫ РЕТТЕУ | АНТИДЕМПИНГОВОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕДЕМПИНГІГЕ ҚАРСЫ РЕТТЕУДефинициясыдемпингіге қарсы, яғни бәсекелесті ығыстыру және өтім нарығын жаулап алу мақсатында тауарларды сыртқы нарықта тастанды бағамен, өндіріс шығынынан төмен бағамен сатуға қарсы реттеу. Демпинг жоғары сапалы тауарды қамтамасыз ету кезінде өндірістің шығынын төмендетуге негізделген дұрыс бәсекелестікке қарама-қайшы болғандықтан, нарықтық экономикасы дамыған елдердің көпшілігінде демпингіге қарсы арнайы реттеу, заңнама бар немесе монополияға қарсы бағыты бар заңдарда тиісті шаралар қарастырылады. | +4 |
| 7. | АНТИМОНОПОЛЬНОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕ | МОНОПОЛИЯҒА ҚАРСЫ РЕТТЕУ | АНТИМОНОПОЛЬНОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕМОНОПОЛИЯҒА ҚАРСЫ РЕТТЕУДефинициясыеркін бәсекелестікті басуға және бағаларды бақылауға мүмкіндік беретін билікпен байланысты монополиялардың жағымсыз жақтарын еңсеруге бағытталған нормативтік-құқықтық актілер жүйесі. | +2 |
| 8. | АУТРАЙТ / AUTRIGHT | АУТРАЙТ | АУТРАЙТ / AUTRIGHTАУТРАЙТДефинициясымәміле тараптары қатаң түрде белгілеген мерзімде форвард бағамы бойынша төлемдерді қарастыратын қарапайым шұғыл валюталық операция. | +1 |
| 9. | АФФИЛИРОВАННЫЕ ЛИЦА | ҮЛЕСТЕС ТҰЛҒАЛАР | АФФИЛИРОВАННЫЕ ЛИЦАҮЛЕСТЕС ТҰЛҒАЛАРДефинициясыкомпанияның қызметіне тікелей әсер етуге қабілетті жеке тұлғалар (инвесторлар). Олар инсайдерлік ақпаратқа қол жеткізе алады және олардың кәсіпорын, фирма, компания қызметі туралы мәліметтері бар. Үлестес тұлғаларға меншік иелері, әкімшілік қызметкерлері, ірі кредиторлар, аудиторлар, сондай-ақ үлестес тұлғалардың туған-туыстары жатқызылады. | +3 |
| 10. | Антимонопольное регулирование | Монополияға қарсы реттеу | Антимонопольное регулированиеМонополияға қарсы реттеуДефинициясытауар өндірушілердің арасында бәсекелестікті дамыту мақсатында өндірісті монополияландыруға қарсы бағытталған мемлекеттік шаралар жүйесі. | +2 |
| 11. | Активы скрытые | Жасырын активтер | Активы скрытыеЖасырын активтерДефинициясыбухгалтерлік есеп және нақты нарықтық құн бойынша құнның арасындағы сәйкессіздік. | +5 |
| 12. | Банки-корреспонденты | Корреспондент банктер | Банки-корреспондентыКорреспондент банктерДефинициясыкорреспонденттік шарт негізінде үшінші банктегі арнайы ашылған шоттар немесе корреспондент банктердің шоттары арқылы бір-біріне төлем және есеп айырысу бойынша тапсырмаларды орындайтын банктер. | +1 |
| 13. | Биржа фондовая | Қор биржасы | Биржа фондоваяҚор биржасыДефинициясыбағалы қағаздарды сату-сатып алу бойынша ұйымдастырылған және тұрақты түрде қызмет ететін нарық. Қор биржасының негізгі қызметтері – бағалы қағаздарды сату және бағалы қағаздардың нарықтық құнын белгілеу арқылы уақытша бос ақша қаражатын жұмылдыру болып табылады. | +2 |
| 14. | Бюджет консолидированный | Шоғырландырылған бюджет | Бюджет консолидированныйШоғырландырылған бюджетДефинициясытиістіаумақтағы бюджетті жүйенің барлық деңгейіндегі бюджеттердің жинағы. | +2 |
| 15. | Бюджета дефицит | Тапшылық бюджеті | Бюджета дефицитТапшылық бюджетіДефинициясыбюджет шығынының кірістен асып кетуі. | +2 |
Жасырын активтер, қор биржасы, шоғарландырылған бюджет, тапшылық бюджеті, үлестес тұлғалар т.б. терминдер қатары нормативтік талаптарға сәйкес келетін терминологиялық жасалымдар. Осы ретте, техника ғылымдарының салаларында өте жиі кездесетін терминдердің бірі - Толығырақ ...абсорбция. Бұл термин лат. absorptio яғни absorbere - сіңіру дегеннен туындаған. Жалпы ұғым мағынасы - сіңіру үдерісі. Сондықтан да уәжділігі түсініксін абсорбциядан, неге сіңіру деп алмасқа???
өте дұрыс! Шама жеткенше баламасыз терминдерден қашу керек.
Дотация сөзін "демеу қаржы" деп алсақ қалай болар екен? Мазмұны жағынан "дотация" терминін қазақша жақсы ашып, дұрыс түсінуге мүмкіндік беретін сияқты.
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
ҚОР ТОЛЫҚТЫРУ АЙДАРЫ
| # | Russian version | Kazakh version | Rating | |
|---|---|---|---|---|
| 1. | Бюджет консолидированный | Шоғырландырылған бюджет | Бюджет консолидированныйШоғырландырылған бюджетДефинициясытиістіаумақтағы бюджетті жүйенің барлық деңгейіндегі бюджеттердің жинағы. | +1 |
| 2. | Бюджета дефицит | Тапшылық бюджеті | Бюджета дефицитТапшылық бюджетіДефинициясыбюджет шығынының кірістен асып кетуі. | +1 |
| 3. | Бюджета доходы | Кіріс бюджеті | Бюджета доходыКіріс бюджетіДефинициясыҚазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес, Қазақстан Республикасының мемлекеттік билік органдарының, Қазақстан Республикасы субъектілерінің мемлекеттік билік органдарының және жергілікті өзін-өзі басқару органдарының қарауына өтеусіз және қайтарымсыз тәртіппен келіп түсетін ақша қаражаты. | +1 |
| 4. | Бюджета расходы | Бюджет шығындары | Бюджета расходыБюджет шығындарыДефинициясымемлекеттің және жергілікті өзін-өзі басқарудың міндеттері мен қызметтерін қаржылық тұрғыдан қамтамасыз етуге бағытталған ақша қаражаты. | +1 |
| 5. | Бюджетная роспись | Бюджеттік жазылған тізім | Бюджетная росписьБюджеттік жазылған тізімДефинициясыбюджеттік ақшаны бюджеттік қаражатты алушылардың арасында бөлуді белгілейтін және Ресей Федерациясының бюджеттік классификациясына сәйкес орын алатынбюджет тапшылығын қаржыландыру көзінен түскен түсімдер мен бюджеттің кірістері мен шығындарын тоқсан бойынша бөлу туралы құжат. | +1 |
| 6. | Бюджетная ссуда | Бюджеттікнесие | Бюджетная ссудаБюджеттікнесиеДефинициясыбасқа бюджетке қаржылық жыл шегінде алты айға дейінгі мерзімге қайтарым, өтеусіз немесе өтеу негізінде берілетін бюджет қаражаты. | +1 |
| 7. | Бюджетная структура | Бюджеттік құрылым | Бюджетная структураБюджеттік құрылымДефинициясыэкономикалық қарым-қатынастарға және заң нормаларына негізделген елдегі барлық бюджет түрлерінің жиынтығы. | +1 |
| 8. | Бюджетное устройство | Бюджеттік құрылғы | Бюджетное устройствоБюджеттік құрылғыДефинициясыбюджеттік жүйені құру кезінде негізге алынатын қағидаттар жиынтығы. | +1 |
| 9. | Бюджетные ассигнования | Бюджеттік ақша | Бюджетные ассигнованияБюджеттік ақшаДефинициясыбюджет жазылған тізімде бюджеттік қаражатты алушыға немесе бюджеттік қаражатты басқарушыға беруге көзделген бюджеттік қаражат. | +1 |
| 10. | Валюта свободно-конвертируемая | Еркін айырбасталатын валюта | Валюта свободно-конвертируемаяЕркін айырбасталатын валютаДефинициясыбасқа шетелдік валюталарға еркін және шексіз айырбасталатын валюта. | +1 |
| 11. | Валютные расчеты | Валюталық есеп айырысулар | Валютные расчетыВалюталық есеп айырысуларДефинициясысыртқы экономикалық қызметті жүзеге асыру кезінде туындайтын шетелдік валютадағы ақша талаптары мен міндеттемелері бойынша төлемдерді ұйымдастыру және реттеу жүйесі. Есеп айырысу қолма-қол және кредит түрінде, яғни төлемді бөліп төлеу түрінде болуы мүмкін. Қолма-қол есеп айырысу деген – тауардың ақысын мерзімінен бұрын немесе тауар не тауар ілеспе құжаттар алушының басқаруына берілген сәтте толық төлеу. Кредит немесе төлемді бөліп төлеу арқылы есеп айырысудың екі түрі бар: импорттаушының экспорттаушыға аванс түрінде беретін коммерциялық кредиті (экспорттаушының импорттаушыға берген кредиті). | +1 |
| 12. | Внебюджетные фонды | Бюджеттен тыс қорлар | Внебюджетные фондыБюджеттен тыс қорларДефинициясыкейбір қоғамдық қажеттіліктерді қаржыландыру үшін тартылатын және ұйымдастырылған дербес қорлар негізінде кешенді түрде пайдаланылатын қаржы ресурстарын қайта бөлудің және пайдаланудың ерекше формасы. | +1 |
| 13. | Взаимодополняющие блага | Өзара толықтыратынигіліктер | Взаимодополняющие благаӨзара толықтыратынигіліктерДефинициясыпайдалану барысында бір-бірін толықтырып тұратын игіліктер. | +1 |
| 14. | Взаимозаменяемые блага | Өзара алмастырылатынигіліктер | Взаимозаменяемые благаӨзара алмастырылатынигіліктерДефинициясытұтынушыға залал келмейтіндей басқа игілікке алмастыруға болатын игілік. | +1 |
| 15. | Внешние эффекты, экстерналии | Сыртқы әсерлер, экстерналиялар | Внешние эффекты, экстерналииСыртқы әсерлер, экстерналияларДефинициясыбелгілі бір кезең ішінде баға түрінде көрініс таппаған нарықтық мәмілелердің шығындары немесе пайдасы. | +1 |
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
БЕКІТІЛУГЕ ҰСЫНЫЛҒАН ТЕРМИНДЕР ТІЗІМІ
| # | Russian version | Kazakh version | Rating | |
|---|---|---|---|---|
| 1. | диалог политический | саяси үнқатысу | диалог политическийсаяси үнқатысуДефинициясысубъектілердің саяси пікірін, көзқарасын, бағасын, стильдерін көпшілік алдында білдірудің тәсілі. Саяси диалог барысында субъектілер арасында келісімге қол жеткізіледі, саяси қызмет бағдарламасы мен тетіктері құрылады. Саяси үнқатысу – демократиялық саяси жүйе дамуының шешуші шарты болып табылады. Саяси үнқатысудың мынадай негізгі формалары бар: 1) полемика – кез келген саяси мәселелер бойынша қарама-қайшы пікірлердің күресі; 2) дискуссия – саяси мәселелер бойынша пікір алмасу, пікірталас барысында саясик келісім, консенсус жасау үшін негіздеме іздеу. 2. Әзербайжан:siyasi dialoq 3. Қырғыз:саясий диалог 4. Өзбек:siyosiy muloqot 5. Түрік:siyasi diyalog 6. Ағылшын:political dialogue 7. Испан:diálogo político 8. Неміс:politischer Dialog 9. Француз:dialogue politique 10. Заңнамадағы қолданысы: Политический диалог-саяси пiкiр алысу 11. Бекітілген: | -1 |
| 2. | дифирамб | мадақ | дифирамбмадақДефинициясыМадақ — жүзім жинау мерекесі кезінде табиғаттың өнім және шарап беретін құдайы Дионистің құрметіне орай, киім киген сатиралардың қарқынды оргиялық сипаттағы халықтық әнұраны («дифирамб» деген сөздің өзі — осы құдайға берілген эпитеттің бірі). 2. Әзербайжан:dithyramb 3. Қырғыз: 4. Өзбек:dithyramb 5. Түрік:ditiramp 6. Ағылшын:dithyramb 7. Испан:ditirambo 8. Неміс:Dithyramb 9. Француз:dithyrambe 10. Заңнамадағы қолданысы: 11. Бекітілген: 12. Ұсыныстар: мадақ | -4 |
| 3. | догма | догма,қасаң қағида | догмадогма,қасаң қағидаДефинициясыбелгілі бір ілім шеңберінде қабылданатын, дәлелдеуді қажет етпейтін белгілі бір ілімнің негізгі қағидасы. | +3 |
| 4. | домысел | жорамал | домыселжорамалДефинициясы1. қандай да бір болжамдарға негізделген болжам. 2. Әзербайжан:zənn etmə 3. Қырғыз:ойлонуу 4. Өзбек:gumon 5. Түрік:spekülasyon 6. Ағылшын:conjecture 7. Испан:conjetura 8. Неміс:Vermutung 9. Француз:conjecture 10. Заңнамадағы қолданысы: 11. Бекітілген: 12. Ұсыныстар: жорамал | +5 |
| 5. | досократики | сократқа дейiнгiлер | досократикисократқа дейiнгiлерДефинициясы1. Жаңа заманда қабылданған, ерте кезеңдегі (б.э. дейінгі. VII-V ғасырлар) ежелгі философтардың, сондай-ақ аттикалық сократтық және сопылық дәстүрлерді арнадан тыс жасаған б.э. дейінгі IV ғ. ізбасарларының шартты түрдегі атауы. 2. Әзербайжан:əvvəlcədən Sokratiklər 3. Қырғыз: 4. Өзбек:oldingi Sokratiklar 5. Түрік:Sokrates öncesi 6. Ағылшын:pre-Socratics 7. Испан:presocráticos 8. Неміс:Vorsokratiker 9. Француз:pré-socratique 10. Заңнамадағы қолданысы: 11. Бекітілген: 12. Ұсыныстар: сократқа дейiнгiлер | +2 |
| 6. | дьявол | ібіліс | дьяволібілісДефинициясыдіни ұғымда көктен қуылып, адамдарды Аллаһтың ақ жолынан тайдыратын, күнәға ұшырататын перінің есімі. Ібілісті басқаша - шайтан (шайтандардың - барлық қара ниеттердің басшысы), «Аллаһтың жауы» немесе жай ғана «дұшпан» деп атайды. Әдетте, мұсылмандардың сиынулары шайтанға қарсы сөздерден басталады. Раджим - «таспен атқыланған» (күнәлі немесе ақ жолдан тайған) - Құранда жиі кездесетін Ібіліске байланысты қолданылатын эпитет. Ібіліске қарсы дұға Құранның соңғы сүрелерінде келтірілғен. Құран сөзінде Ібіліс Аллаһтың тілін алмаған, Адам атаның алдында тізе бүгуден бас тартып «Мен одан артықпын, Сен мені оттан, оны топырақтан жаратқансың»деп қарсы шықты. Міне осы әрекеті үшін ол көктен қуылып, тозақ отынатүсуге ұйғарылды. Алайда, Ібіліс Аллаһтан жазасын Қиямет қайымға дейін кешіктіруін жалбарынып сұрады және ол өзіне іштей Аллаһқа жерде қастық істеуге және адамдарды теріс жолға азғыруға уәде берді. Ібіліс өзінің Адамнан жоғары екендігін дәлелдеу үшін, алғашқы пенде - Адам атаны да азғырды. Жұмаққа кіріп алған ол Адам ата мен Хауа ананы Аллаһты тыңдамауға иландырды. Ібіліс Пайғамбарларды жолдан тайдыруға әрекет жасады. Ол Мұхаммедтің (с.а.у.) оқуына да үнемі кедергі жасап отырған. | +2 |
| 7. | евангелие | iнжiл | евангелиеiнжiлДефинициясыбарлық жаңа өсиеттің тұтас атауы. Құран дерегі бойынша Иса (ғ.с.) пайғамбарға жолданған қасиетті кітап. Қасиетті Құран Кәрімге дейін Құдайдан түскені хақ деп білетін қасиетті үш кітаптың (Забур, Тәурат, Інжіл) бірі. Құранда Аллаһтың дін үшін шейіт болғандарды жұмаққа жіберетінін дәлелдеу үшін Інжілге сілтеме жасалады. Құрандағы жазу бойынша Інжілде Хазірет Мұхаммед(Аллаһтың Оған игілігі мен сәлемі болсын) пайғамбардың дүниеге келетіндігі жайлы алдын ала айтылған. Інжілде аты аталатын, өмірлері жайлы деректер келтірілетін пайғамбарлар мен оқиғалар Құранда да кездеседі. Інжілдің Құдай тарапынан келгені шындық болғанымен, соңғы пайғамбар келіп, Хазіретті Мұхаммедке (Аллаһтың Оған игілігі мен сәлемі болсын) Құран Кәрімнің түсуімен оған дейінгі кітаптар мансұқталған болып саналады. | +2 |
| 8. | единоверцы | дiндестер | единоверцыдiндестерДефинициясы1. 1800 ж. 27 қазанындағы Ережені мойындаған ескі дәстүршілдер, ол ережеде құдайға құлшылық етудің ескі жорасын және ескі кітаптарды патр. Никонның түзетуінсіз сақтауға рұқсат етілді, ал оның орнына олар – православ архиерейлерді өздеріне қабылдауға келісім берулері керек болды. | +2 |
| 9. | ереси | күпіршіліктер | ересикүпіршіліктерДефинициясықандай да бір адамның дұрыс деп есептейтін діни ілімінен саналы түрде ауытқу, діни ілімнің басқа тәсілін ұсыну. | 0 |
| 10. | ересь | күпiрлік, дiннен безгендiк, сандырақ | ереськүпiрлік, дiннен безгендiк, сандырақДефинициясықандай да бір адамның дұрыс деп есептейтін діни ілімінен саналы түрде ауытқу, діни ілімнің басқа тәсілін ұсыну. Осылайша екі дін ілімінің өкілі бір-бірін дінбұзарлық деп айыптауы мүмкін. | +1 |
| 11. | еретик | дінбұзар, мүртет | еретикдінбұзар, мүртетДефинициясы1) дінбұзарлықты жақтаушы; 2) үстемдік ететін немесе жалпы қабылданған пікір, ереже, қағидалардан бас тартатын адам. | +2 |
| 12. | жахилия | жаһилдік, надандық | жахилияжаһилдік, надандықДефинициясыисламдағы мәдениетсіз өрескелдік және ислам қабылданғанға дейін орын алған надандық. Кең мағынада алғанда, «табиғи жағдайдың» аналогы: заңсыздық және қаталдық. 2. Әзербайжан:jab 3. Қырғыз: 4. Өзбек:jab 5. Түрік:zhahiliya 6. Ағылшын:jab 7. Испан:jab 8. Неміс:jab 9. Француз:jab 10. Заңнамадағы қолданысы: 11. Бекітілген: 12. Ұсыныстар: жаһилдік | +2 |
| 13. | жертвоприношение | құрбан шалу, тасаттық, жан қию | жертвоприношениеқұрбан шалу, тасаттық, жан қиюДефинициясы1. — көптеген дінде бар діни культ формасы; мақсаты – жеке адамның немесе тұлғаның құдайларға немесе басқа да тылсым тіршілік иелеріне нақты немесе символдық құндылығы бар заттарды сыйға беру арқылы олармен байланыс орнату немесе байланысты нығайту. | +2 |
| 14. | жизнеописание | ғұмырнама | жизнеописаниеғұмырнамаДефинициясы1. Әлдебіреудің өмірі туралы, биография жазу. 2. Әзербайжан:tərcümeyi-hal 3. Қырғыз:өмүр баяны 4. Өзбек:biografiya 5. Түрік:biyografi 6. Ағылшын:biography 7. Испан:biografía 8. Неміс:Biographie 9. Француз:biographie 10. Заңнамадағы қолданысы: жизнеописание-өмірлік сипатама 11. Бекітілген: 12. Ұсыныстар: ғұмырнама | +2 |
"Домысел" терминін "жорамал" сөзімен берілгені дұрыс-ақ! Бірақ дефинициясын беруде "қандай да бір болжамдарға негізделген болжам" деген анықтаманы былайша берсе қалай болар екен: "қандай да бір ойша пайымдау, ішкі түйсікке негізделген болжам"
"Дифирамб" терминін "мадақ" десек, "ода" сөзін де "мадақ өлең" деп алып жүрміз ғой. Өзбек, түрік ағайындар сияқты "дифирамбты" түпнұсқа тілінде қалдырып, айтылуы мен жазылуын өзіміздің тілімізге икемдеп, сындырып айтсақ, дұрыс Толығырақ ...болар: дисирәмп. Дефинициясын беруде де түсініксіз жерлері бар, "киім киген сатиралардың (?) қарқынды оргиялық сипаттағы халықтық әнұраны". Мұндағы "киім киген сатиралардың" тіркесі терминнің дефинициясын ашуда қандай қызмет атқарып тұрғаны белгісіз.
Ескерту! Хабарлама қалдыру үшін сайтқа кіру керек.
Гипс, ампула, дрейф, фронт-офис, катакомбы, дезодарант терминдері солай қалғанды дұрыс сияқты. Халықаралық терминдерді аудармалаудың аса қажеті жоқ. Мағынасы да, дыбысталуы да өзгеше болып тұрған сияқты.
Бекітуге ұсынылған терминдерге Келіспеймін.
"Иіссіздендергі" сөзін айтудың өзі қиындық турады және қандай сөзжасамдық үлгіге сәйкес жасалғаны да түсініксіз. Жаңа терминді жасауда тілдің лексика-грамматикалық, сөзжасамдық ерекшелігін ескеру қажет.
Басқа пікірлерді көрсету